Die Gees van die Here is op My – Lukas 4:18

Die migrasie van skoenlappers

Elke herfs migreer twee groot kolonies monarg skoenlappers van die Rocky berge in Noord-Amerika na warmer dele van die kontinent.  In die lente trek hulle weer terug na die Rocky berge.  Die een kolonie migreer van die westekant van die Rocky berge na die kus van Kalifornië en weer terug. Die ander kolonie migreer nog verder van die oostekant van die Rocky berge in Suid-Kanada na die woude naby die stad Mexico, ’n afstand van byna 4000 km en dan weer terug in die lente. Elke jaar, sonder uitsondering, vir eeue lank reeds.

Wat dié reis regtig merkwaardig maak, is dat die skoenlappers wat dié reis in die herfs onderneem, tussen drie en vyf generasies verwyder is van die skoenlappers wat in die lente teruggekeer het.  Hulle onderneem dié migrasie dus elke jaar sonder ’n leier of selfs enige ander skoenlapper wat die pad ken, en dit sonder ‘n roetekaart.

Navorsing het bepaal dat die monarg skoenlappers ’n genetiese “son-kompas” op hulle antenna gebruik om hulle rigting te bepaal, sowel as ’n genetiese “interne horlosie” wat hulle help om aanpassings te maak deur die loop van die dag sodat hulle koers kan hou in ’n  suidelike of suid-westelike rigting.  Om die waarheid te sê, wanneer die skoenlappers se dag-en-nag siklus in ’n laboratorium verander word, vlieg hulle daarna in ’n verkeerde rigting weens die effek wat ons ken as “jet-lag”![1]

Ons interne-horlosie is die Gees van God

In die geestelike lewe, het ons ook nodig om onsself voortdurend te oriënteer om koers te hou.  Daar is baie uitdagings wat ons van koers af kan neem:

• Invloede van buite af: ons vriende se gedrag, ons familie se waardes, die media se drome, die tydsgees se wêreldbeeld;
• Invloede van binne af: ons beheptheid met besit, begeerte, baasskap – of te wel gierigheid, wellus en mag (sommige sê trots).

Anders as skoenlappers het ons as Christene egter nie genetiese biologiese instrumente om ons rigting mee te bepaal nie.  Ons hou nie as’t ware vanself koers nie.  Ons rigting hang af van ’n geestelike realiteit: die bewussyn van die Gees van die Here wat op ons is, soos Jesus hier in Lukas 4 reg aan die begin van sy bediening vir ons sê.

Ons interne-horlosie is net soos dit met Jesus was, die Gees van God.

---

 

[1]Sherry Seethaler, Curious Folks Ask 2: Our fellow creatures, our planet, and beyond.  Barbara Kingsolver gebruik dié moontlikheid tot verandering van hulle vlugpatrone as storielyn in haar boek Flight Behavior …

HIER VOLG DIE HELE EREDIENS

• Die Gees van die Here is op My.docx
• Die Gees van die Here is op My.pptx

Verwelkoming

Toetrede

• Lied 444 – Kom kyk! Kom kyk! – Koor 1x, Gemeente 2x (sit)

Votum en seëngroet

Lofsang

• Psalm 84: v. 1 en 2 (staan)
• Lied 442 – Gees van God wat in my woon – v.1 almal (Afr), v. 2 koor (Eng), v. 3 koor (Afr –liedboek v 2), v. 4 almal (Eng) (sit)
• Lied 440 – Die Here salf ons met sy Gees (sit)

Kindertyd

Gebed

Skriflesing

• Lukas 4:14-30

Woordverkondiging

Die migrasie van skoenlappers

Elke herfs migreer twee groot kolonies monarg skoenlappers van die Rocky berge in Noord-Amerika na warmer dele van die kontinent.  In die lente trek hulle weer terug na die Rocky berge.  Die een kolonie migreer van die westekant van die Rocky berge na die kus van Kalifornië en weer terug. Die ander kolonie migreer nog verder van die oostekant van die Rocky berge in Suid-Kanada na die woude naby die stad Mexico, ’n afstand van byna 4000 km en dan weer terug in die lente. Elke jaar, sonder uitsondering, vir eeue lank reeds.

Wat dié reis regtig merkwaardig maak, is dat die skoenlappers wat dié reis in die herfs onderneem, tussen drie en vyf generasies verwyder is van die skoenlappers wat in die lente teruggekeer het.  Hulle onderneem dié migrasie dus elke jaar sonder ’n leier of selfs enige ander skoenlapper wat die pad ken, en dit sonder ‘n roetekaart.

Navorsing het bepaal dat die monarg skoenlappers ’n genetiese “son-kompas” op hulle antenna gebruik om hulle rigting te bepaal, sowel as ’n genetiese “interne horlosie” wat hulle help om aanpassings te maak deur die loop van die dag sodat hulle koers kan hou in ’n  suidelike of suid-westelike rigting.  Om die waarheid te sê, wanneer die skoenlappers se dag-en-nag siklus in ’n laboratorium verander word, vlieg hulle daarna in ’n verkeerde rigting weens die effek wat ons ken as “jet-lag”![1]

Ons interne-horlosie is die Gees van God

In die geestelike lewe, het ons ook nodig om onsself voortdurend te oriënteer om koers te hou.  Daar is baie uitdagings wat ons van koers af kan neem:

• Invloede van buite af: ons vriende se gedrag, ons familie se waardes, die media se drome, die tydsgees se wêreldbeeld;
• Invloede van binne af: ons beheptheid met besit, begeerte, baasskap – of te wel gierigheid, wellus en mag (sommige sê trots).

Anders as skoenlappers het ons as Christene egter nie genetiese biologiese instrumente om ons rigting mee te bepaal nie.  Ons hou nie as’t ware vanself koers nie.  Ons rigting hang af van ’n geestelike realiteit: die bewussyn van die Gees van die Here wat op ons is, soos Jesus hier in Lukas 4 reg aan die begin van sy bediening vir ons sê.

Ons interne-horlosie is net soos dit met Jesus was, die Gees van God.

Die Gees van die Here is op My

Dit is die belangrike ding wat ons hier van Jesus leer – seker die belangrikste ding wat ons van Hom kan leer – dat Hy intens bewus was van die Heilige Gees wat op Hom was en Sy roeping en sy rigting bepaal het.

Jesus begin hier lees in die boek van Jesaja: “Die Gees van die Here is op My, omdat Hy my gesalf het …” en dan maak Hy die Bybel toe en kondig aan: “Vandag is hierdie Skrifwoord wat julle nou net gehoor het, vervul.”  Die bediening waarvan God reeds in die OT gepraat het, dié bediening waarvoor die Gees My geroep en gesalf het, dié bediening het nou ’n aanvang geneem.

Alles wat in vers 18 en verder van Sy roeping gesê word – die evangelie aan die armes, die uitroep van vrylating vir gevangenes, die herstel van gesig vir blindes, die uitstuur van onderdruktes in vryheid – vorm deel van die werk van die Heilige Gees in Jesus se lewe.

Trouens, elke boodskap wat Jesus hierna sou lewer, elke genesing wat Hy sou doen, elke sonde wat Hy sou vergeef, kom van die werk van die Heilige Gees op Hom.

Sy interne-horlosie was die Gees van God.

Hoe het Jesus geweet die Heilige Gees is op Hom?

Die vraag is nou, hoe het Jesus dít geweet?  Hoe het Hy geweet die Heilige Gees is op Hom?  Hoe het Hy geweet dat dié teks uit Jesaja 61 op Hom van toepassing is?

Hy het dit geweet omdat die Heilige Gees lank voor hierdie publieke aankondiging reeds in Sy lewe betrokke was.

1. Jesus is deur die Heilige Gees verwek

Natuurlik het Jesus as God bestaan voor sy geboorte as mens.  Hy sê van Homself dat Abraham van Hom geweet het.  Hy praat van Homself as die Wysheid wat by God se skepping betrokke was. Daar is trouens ’n baie sterk band tussen die Here, Jahwe, van die OT en die Here, Jesus, van die NT.

Maar, na sy menslike gedaante is Hy deur die bemiddeling van die Gees verwek. Matt. 1:18 sê: Maria het “swanger geraak uit die Heilige Gees.”  Die Heilige Gees het oor haar gekom en die krag van die Allerhoogste het haar oorskadu (Luk. 1:35).

2. Jesus het grootgeword met die Heilige Gees

Jesus het grootgeword in ’n ouerhuis en familie waar God deur sy Gees teenwoordig was:

• Maria het God se boodskap deur middel van engele ervaar (Luk. 1:35).
• Josef is drie keer waarvan ons weet deur God met drome begelei (Matt. 1:20; 2:13, 22).
• Elisabet, ’n familielid van Maria, het, met Maria se besoek aan haar, in ’n loflied onder leiding van die Heilige Gees uitgeroep dat Maria geseënd was onder die vroue (Luk. 1:41-45).
• Sagaria, Johannes die Doper se pa, is met die Heilige Gees vervul om oor die verlossing wat God bring te profeteer (Luk. 1:67).
• Johannes die Doper was reeds voor sy geboorte met die Heilige Gees vervul (Luk. 1:15) en het deur die Gees sterk geword totdat almal in Israel geweet het dat God op ’n besondere manier in hom aan die woord kom (Luk. 1:80).
• Met Jesus se besnydenis in Jerusalem het Simeon deur die Heilige Gees ’n openbaring ontvang dat hy die Gesalfde van die Here, dit is die Christus, sal sien (Luk. 2:26).  Dit was immers bekend dat die Heilige Gees met hom was (Luk. 2:25) en hy is deur die Gees gelei na die tempel waar hy Jesus in sy arms geneem het om God te loof vir die verlossing wat Hy bring (Luk. 2:27).
• Ook Anna wat God dag en nag gedien het deur te vas en te bid, het met sy besnydenis nader gekom, God gedank en oor die toekoms van hierdie Kindjie gepraat (Luk. 2:38). Geen wonder dat Lukas oor Jesus sê: “Die Kindjie het gegroei en sterk geword en vol wysheid en die genade van God was met Hom.” (Luk. 2:40).

3. Jesus is gedoop vir sy bediening met die Heilige Gees

Jesus het by sy doop in die Jordaan die Heilige Gees in die vorm van ’n duif op Hom sien neerdaal.

• Matteus sê vir ons: “Meteens het die hemele vir Hom oopgegaan en Hy het die Gees van God soos ’n duif op Hom sien neerdaal.  En kyk, ’n stem uit die hemele het gesê: ‘Dit is my geliefde Seun oor wie Ek My verheug.’” (Matt. 3:16-17; Mark 1:10-11).
• Lukas vertel vir ons dat dit gebeur het terwyl Jesus besig was om te bid (Luk. 3:21-22) en
• Johannes sê dat ten minste Johannes die Doper dit ook gesien het (Joh. 1:29-34).  Trouens, die Here het dit aan Johannes openbaar dat die Een op wie hy die Gees sien neerdaal, Hy is die Seun van God.  En hy het dit gesien en daarvan getuig.

Dit is ook hoekom Hy die Een is wat weer op sy beurt met die Heilige Gees sal doop (Matt. 3:11; Luk. 3:16).

4. Jesus word in sy bediening begelei deur die Heilige Gees

Jesus word deur die Heilige Gees van die begin van sy bediening af begelei, eerstens na die woestyn toe om deur die versoeker versoek te word (Luk. 4; Matt. 4) voor Hy met sy bediening hier in Galilea begin, waarvan ons vanoggend gelees het.

Jesus het dus van sy geboorte af met die Gees te doene gehad, trouens van vóór sy geboorte af.  Hy het geweet dat die Gees op Hom is uit persoonlike ervaring, in sy ouerhuis, in sy familiekring, in die groter geloofsgemeenskap en op die breër godsdienstige terrein waar dit onder die bediening van Johannes die Doper baie publiek geraak het.

As Jesus dus hier in Nasaret sê: Die Gees van die Here is op My, sê Hy dit met dié agtergrond.

Hoe weet ons dat die Gees op ons is?

Wat het dit nou met ons te make?  Wel, Jesus is ons voorbeeld.  Hy wys vir ons hoe dinge werk …

Hy het vir ons ’n belofte gegee dat ons nét soos Hy die Heilige Gees sal ontvang, as ons Hom daarvoor vra: “As julle wat sleg is, dan weet om vir julle kinders goeie dinge te gee—die Vader in die hemel nog baie meer! Hy sal die Heilige Gees gee vir dié wat vra.” (Luk. 11:13).

Elkeen wat ’n kind van God is, elkeen wat in Jesus Christus glo, ontvang die Heilige Gees.  Baie keer is dit iets wat outomaties gebeur.  Jy glo in die Here Jesus en begin doodgewoon ervaar dat jy die Here se stem begin herken.  Soms is dit nodig dat ’n mens meer pertinent daarvan ’n gebedsaak moet maak, Hom moet vra, om jou oë vir sy werk oop te maak.

Maar, elke kind van God het die voorreg om die Heilige Gees te ontvang.  Trouens, dit is wat jou ’n Christen maak, dat jy aan God deur sy Gees verbind is.

En hoe weet ’n mens dan dat die Heilige Gees in jou is?  Jesus gee vir ons ’n hele paar riglyne, waarvan ek hier net vier noem:

1. Die Gees werk in ons gedagtes

Jesus sê bv. in Joh. 14:26: “wanneer die Vader in my Naam die Voorspraak, die Heilige Gees, stuur, sal Hy julle alles leer en julle herinner aan alles wat Ek vir julle gesê het.”  Soos ons nadink oor wat die Bybelboodskap ons leer, is dit die Gees wat insig bring, wat ons help om verbande raak te sien, wat ons help om agter te kom, hierdie teks het met my lewe te make.  Die Gees help jou om die woorde in die Bybel as woorde aan jou te hoor, wat die boodskap van die Bybel lewend maak vir jou.

2. Die Gees werk in ons gebede

Die Heilige Gees is die een wat jou insig gee as jy bid.  Om die waarheid te sê, Hy gebruik ons gebede om met God self te praat, beter as wat ons dit selfs kan uitdruk. Paulus skryf daaroor in Romeine 8:26-28: “maar die Gees self pleit vir ons met versugtinge wat nie met woorde gesê word nie. En God, wat die harte deurgrond, weet wat die bedoeling van die Gees is, want Hy pleit, volgens die wil van God, vir die gelowiges.” Watter voorreg, en watter wonderlike wete.  Dit is ook waarom ons in ons harte kan weet: “dat God alles ten goede laat meewerk vir dié wat Hom liefhet, dié wat volgens sy besluit geroep is.”  Dit is iets wat die Gees in ons binneste laat gebeur as ons bid. Trouens, dit gaan nog verder:

3. Die Gees werk in ons woorde

Jesus belowe dat ons woorde sal kry wanneer ons dit nodig het in moeilike situasies: “maar julle moet praat soos dit op daardie oomblik aan julle gegee sal word, want dit is nie julle wat praat nie, maar die Heilige Gees.” (Mark. 13:11; Luk.12:12).  Hoeveel keer het ek dit nie al ervaar dat as ek my instel om te luister terwyl ek praat, die Here se woorde my woorde word wat ek kan aangee.  En dit is nie net in prediking of in die skrywe van die bydraes by die Bybelskool nie.  Dit is selfs wanneer ek met my kinders praat, wanneer ek saam met vriende kuier, wanneer ek in moeilike vergadering nodig het om my woorde te tel en van betekenis te laat wees.  Die Gees staan my by in elke woord wat uit my mond kom, ten minste in soverre as wat ek dit toelaat en my daarop toelê.

4. Die Gees gee vrug in ons lewe

Die Here belowe ook dat ons lewens al hoe meer die vrug van die Gees sal dra: “liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, getrouheid, nederigheid en selfbeheersing.” Dit is soms nog belangriker as ons gedagtes, gebede en woorde.  Waar ons lewens iets van God se liefde uitstraal, daar werk die Gees.   Waar ons lewens iets van die vreugde van die Here oordra, daar werk die Gees.  Waar God se vrede in mense se lewens aankom, daar werk die Gees.  En so kan ons dit uitspel in terme van geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, getrouheid, nederigheid en selfbeheersing.  Trouens, ons staan baie keer aan die ontvangkant daarvan – as iemand in liefde teenoor jou optree, het jy met die Gees van God te make.  En net so met al die ander dele van die vrug van die Gees.

Die Gees moet jou gedrag bepaal

Maar om dít te kan belewe, is daar wel iets wat ons moet doen.  Paulus spel dit vir ons uit in Gal 5:25: “Ons lewe deur die Gees; laat die Gees nou ook ons gedrag bepaal.”

Dit is dán wat jy begin ervaar:

• Dat jou lewe van vrees na vertroue skuif;
• Dat jy ervaar dat jy bemagtig word vir die roeping wat jy ervaar op jou lewe rus;
• Dat jy ervaar dat jou moedeloosheid oor die lewe verander na een van geloof en hoop;
• Dat jy ervaar dat jy jou eie belange agter kan laat en met groot vrymoedigheid kan diens lewer.

Die lewe raak deursigtig, jy weet wat die regte ding is om te doen, jy ervaar dat jou swakheid in krag omgesit word, dat jy nie meer net met jouself in gebed besig is nie, maar met God.  En jy ervaar dat wanneer jy besig is om iets vir die Here te doen, dat dit begin voel asof dit God is wat dit deur jou doen.

Die Here het ons geseën tot ’n seën 

Die Here het ons geseën met baie seëninge.  Dit is deel van ons visie as gemeente.  God het bedoel om ons te seën sodat ons tot ’n seën kan wees.  Hy het vir ons sy Heilige Gees gegee vir daardie doel.

Daar is egter steeds iets wat jy moet doen.  Die Gees moet begin om jou gedrag te bepaal.  Jy moet jouself gee vir wat God in en deur jou lewe wil doen.

Die Gees is jou interne-horlosie – maar dan moet jy die Gees toelaat om jou gedrag te bepaal.

• Jy moet keer dat die eksterne invloede in die lewe jou van koers afdwing – die gedrag van jou vriende, die waardes van jou familie, die drome wat die media in jou wakker maak, die wêreldbeeld asof God nie bestaan nie waarmee die tydsgees jou probeer verlei.
• Jy moet nog wakkerder wees dat die interne invloede in jou lewe jou van koers afdwing – jou gierigheid, jou begeertes, jou self-trots, jou behoefte aan mag en beheer.

Jy het die Here daarvoor nodig.  Ons het mekaar daarvoor nodig.  Ons ander het ook vir jou nodig – dit is iets wedersyds.

Jy hoort hier, maar dan moet ons die pad met mekaar saamloop.

Kom luister dus vanaand verder.  Raak betrokke.  En as ons kan help, ons is meer as gewillig.

Gebed

Dankoffers

Vir Afrika-week – koor: Vonkk 159 – Heer, ons dink aan Afrika!

Slotlied

Lied 450 – Vader, Seun, Heil’ge Gees  (staan)

Seën

Respons

Lied 450 Refrein

---

[1]Sherry Seethaler, Curious Folks Ask 2: Our fellow creatures, our planet, and beyond.  Barbara Kingsolver gebruik dié moontlikheid tot verandering van hulle vlugpatrone as storielyn in haar boek Flight Behavior …