Die geheim van ‘n goeie lewe – 1 Samuel 2:18-26

26 Desember NGK Somerstrand 09:00 net op Youtube

Verwelkoming

Toetrede

Lied 492 – In U is vreugde

Votum en seëngroet

Lofsang

Lied 286 – Here God van liefde

Gebed

Skriflesing en prediking

Die sterre van ons wêreld

Ons lees graag verhale van die sterre van ons wêreld. Ons is gefassineer met die glans van hulle prestasies en hulle leefwêreld.

Maar wat sit agter ons fassinasie met sulke sterre?

Dallas Willard dink dat dit te make het met die vraag na ‘n goeie lewe. Wat is ‘n goeie lewe?

Wat is ‘n goeie lewe?

Almal van ons worstel met dié vraag. Dit is in ons natuur om ‘n goeie lewe na te jaag. Ons wil graag suksesvol wees. Ons wil die vrugte van sukses pluk. En selfs wanneer ons dit nie maak in ons eie of ander se oë nie, bly dit vir ons ‘n droom. En reageer ons op ons mislukkings met óf rebellie – ons raak teenstanders van sukses of die establishment – óf depressie – ons gooi tou op en raak moedeloos met ons lewe.

En laat ons nou maar eerlik wees, dit help nie om negatief te reageer op dié drang in elkeen van ons nie. Want dit is in ons make-up ingeweef. Dit is baie beter om konstruktief na te dink oor die maniere waarop ons die goeie lewe najaag waarmee ons ook die gevolge van ons keuses kan uitspel.

Een manier waarop ons die goeie lewe najaag, is deur te fokus op geld en besittings en status en eer en prestasies en aantreklikheid, want dit is waarmee ons die goeie lewe assosieer. Die sterre van ons wêreld het immers baie keer hierdie goed. Daarom dink ons dat hulle die goeie lewe het. En, heimlik wil ons ook dié tipe lewe hê, want dit is tog ‘n goeie lewe!

As ‘n ster blyk voete van klei te hê, bly ons steeds gefassineer met hulle, baie keer omdat ons dink, as ons darem in só ‘n posisie was, sou ons slimmer gewees het. Ons sou die goeie lewe kon geniet, sonder om dwaas op te tree en alles prys te gee.

Die geheim van ‘n goeie lewe

Ons moet egter dieper nadink oor die goeie lewe. Wat is die geheim van ‘n goeie lewe?

Die verhaal van Samuel gee vir ons ‘n goeie idee van hierdie geheim. Dit is een van die verhale in die twee boeke wat na hom vernoem is, wat inspireer. Dit is ook ‘n verhaal wat waarsku. Want, die deel wat ons gaan lees, kontrasteer sy lewe met dié van Eli se kinders, Hofni en Pinehas, wat die geheim van ‘n goeie lewe gemis het.

Kom ons lees dit in 1 Samuel 2:18-26:

SAMUEL SE FAMILIE

18Samuel het voor die Here diens gedoen – ‘n seuntjie wat ‘n efod van linne aangehad het 19en ‘n klein manteltjie wat sy moeder vir hom gemaak en vir hom geneem het wanneer sy jaar ná jaar saam met haar man opgegaan het om die jaarlikse offer te slag. 20Dan het Eli vir Elkana en sy vrou geseën. Hy het gesê: “Mag die Here vir jou uit hierdie vrou ‘n nageslag vestig in die plek van hom wat van die Here gevra is.” Daarna het hulle na hulle woonplek gegaan.

21Omdat die Here na Hanna omgesien het, het sy swanger geword. Sy het aan nog drie seuns en twee dogters geboorte gegee.

Maar die seuntjie Samuel het by die Here grootgeword.

VEROORDELING VAN ELI SE SEUNS

22Eli was al baie oud. Toe hy hoor wat sy seuns alles aan die hele Israel doen, en dat hulle gemeenskap het met die vroue wat diens doen by die ingang van die Tent van Ontmoeting, 23sê hy vir hulle: “Waarom doen julle hierdie dinge, dat ek telkens van julle slegte gedrag moet hoor by hierdie hele volk? 24Nee, my seuns! Want die gerug wat ek hoor besig is om onder die volk van die Here te versprei, is nie goed nie. 25As een mens teen ‘n ander mens sondig, kan God die saak vir hom beslis. Maar as dit teen die Here is wat ‘n mens sondig, wie sal dan sy saak behartig?” Hulle het egter nie na hulle vader geluister nie, want die Here wou hulle om die lewe bring. 26Die seuntjie Samuel, daarenteen, het in aansien en guns gegroei, by sowel die Here as by die mense.

Twee invloede

Ons sien hier dat Samuel van baie vroeg af verstaan het wat dit beteken om ‘n goeie mens te wees.

Twee invloede het ‘n rol gespeel:

  • Sy ma Hanna wat hom nie net afgebid het van die Here toe sy kinderloos was nie, maar hom aan die Here gegee het om God te dien in die tempel. En sy het hom steeds ondersteun deur hom te besoek en klere vir hom te neem.
  • Die toesig van Eli, wat op kritieke tye in Samuel se lewe, vir hom ‘n mentor was. Was hy maar so met sy eie seuns, het dinge miskien verskillend vir hulle almal uitgedraai.

Samuel was “by Jahwe”

Die belangrikste van Samuel egter was dat hy die Here gedien het, selfs voordat hy God se stem gehoor het, soos ons in hoofstuk 3 lees. Hy was van die begin af “by Jahwe.”

Dit is wat vers 21 bedoel as dit sê dat Samuel by die Here grootgeword het, dws in die teenwoordigheid van God: letterlik “by Jahwe”. Dieselfde frase kry ons wanneer Moses se ervaring in Eksodus 34:28 beskryf word: “Moses was veertig dae en nagte by Jahwe”. Samuel het dus ’n Moses-tipe verhouding met die Here, sê die skrywer vir ons.

En die gevolge vir hom word uitgespel in vers 26. Samuel:

“het in aansien en guns gegroei, by sowel die Here as by die mense.”

God het al hoe meer genade aan Samuel gegee en terselfdertyd het Samuel in aansien by die mense gegroei.

Dit is die geheim van ‘n goeie lewe. Om “by Jahwe” te wees. Om in sy teenwoordigheid te lewe.

En dit is interessant hoe Samuel deur hierdie allesoorheersende invloed van die Here self getrou kon bly tot aan die einde van sy lewe – sonder dat hy ooit geval het vir die versoekings van ‘n goeie lewe. In 1 Samuel 12 vertel die skrywers vir ons dat Samuel aan die einde van sy lewe verwys daarna dat hy niemand se os of donkie gevat het nie; dat hy niemand benadeel of verdruk het nie; dat hy nie omkoopgeld aanvaar het nie.

Skerp kontras met Hofni en Pinehas

Samuel se lewe is in sterk kontras met die seuns van Eli. Soos ons hier gelees het, het hulle die goeie lewe nagejaag, sonder om enige effort in te sit om “by Jahwe” te lewe nie.

Hulle het eintlik soos celebrities gelewe, met baie kos en baie vrouens:

  • Hulle het net rou vleis van die Israeliete gevat en nie gekookte vleis nie (want dan kon jy meer vleis uithaal, omdat rou vleis makliker vassit aan ‘n vurk as gaar vleis) en dit boonop ook met geweld afgedreig. Daarmee het hulle nie net die wet oortree nie, maar die mense ook hulle agting laat verloor vir die offer van die Here. Die hele idee van versoening met God het daarmee gedreig om in diskrediet te kom (vers 15-17);
  • Hulle het by die vrouens geslaap wat by die ingang van die tent van ontmoeting diens doen, wat nie net immoreel was nie, maar ook die Israelitiese godsdiens daarmee tot dieselfde vlak as die Kanaänitiese vrugbaarheidsgodsdiens laat daal, en die volk verlei het om God te dien, soos wat Baäl onder die Kanaäniete gedien is (vers 22-25).

Eli se sonde in dié verband was dat hy net gekla het oor hulle sondes, maar nie opgetree en ‘n stokkie daarvoor gesteek het nie, iets wat hy uit hoofde van sy posisie in staat was om te doen.

Let ook op hoe Eli blykbaar meer bekommerd is oor wat die mense oor sy seuns sê as oor hulle gedrag per se en die effek wat dit op die eer van die Here het.

Hofni en Pinehas verloor die goeie lewe

En die gevolge vir die seuns en vir Eli is aardskuddend. Hulle verloor letterlik die goeie lewe. Omdat hulle nie naby die Here gelewe het nie.

Die Here besluit daarom om Hofni en Pinehas dood te maak, soos een kommentaar sê:

“they sinned past the zone of grace. They had entered the zone of judgement, where the Lord’s activity hardens the heart rather than convicting of sin.”

Eli verspil só die uitsoek posisie wat sy voorvader Pinehas, kleinseun van Aäron, en na wie sy een seun vernoem is, vir hulle familie verwerf het, dat God ’n verbond met hulle gesluit het dat hulle ’n blywende priesterskap sou hê (Num 25:5-8)!

Hulle voorvader Pinehas het met dapper gehoorsaamheid en toewyding aan die Here opgetree, deur die Israeliet wat ’n Midianitiese vrou binne die laer ingebring het, dood te maak, en so God se toorn te laat bedaar weens Israel se afgodsdiens, nadat 24 000 van hulle al omgekom het.

Die priesterlike dinastie van Sadok (2 Sam 8:17) vervang daarom dié van Pinehas-Eli, wat tot in die Nuwe Testament so bly.

Eli se nageslag word ook op een na uitgewis.

  • Dit het gebeur met die bloedbad op die priesters van Nob (1 Sam 22:6–18), toe daar net een uit Eli se nageslag vrygekom het, naamlik Abjatar (1 Sam 22:19-23). Hy het egter nie lank hierdie posisie beklee nie, maar is verban na Anatot toe (1 Kon 2:26) en Sadok, die “betroubare priester” (1 Kon 2:35), is in sy plek aangestel (1 Kon 2:25).
  • Met die hervormings van Josia is sy afstammelinge nie toegelaat om langer op die platteland werksaam te wees nie (2 Kon 23:8-9), maar is na Jerusalem toe verskuif waar hulle van die Sadokitiese priesters afhanklik was (vgl 2 Kon 2:36). Nogal ‘n hele omkeer in hulle hele verhaal.

Die geheim van ‘n goeie lewe lê dus onomwonde in die fokus om by Jahwe te wees.

Maar wat sê die Nuwe Testament hieroor?

Wat is die goeie lewe?

Jesus word beskrywe as die Immanuel, die God met ons.

Die goeie nuus van die Kersfees-kind Jesus is dat Hy die geheim van ‘n goeie lewe verstaan het. Daarom noem Hy mense gelukkig wat in sy teenwoordigheid lewe. Hoe pragtig spel Hy dit nie uit in die Bergrede nie:

““Gelukkig is die armes van gees – dié wat weet hoe afhanklik hulle van God is – want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele.” (Matt 5:3)

‘n Mens sou dus kon sê dat Samuel alreeds hierdie waarheid verstaan en uitgelewe het.

Die boodskap van die Nuwe Testament is daarom dat dit die geheim is van ‘n goeie lewe. Dat dit sulke mense is wat ‘n goeie lewe het, omdat hulle naby God lewe, omdat hulle God toelaat om hulle te verander, om sy genade daagliks meer en meer ‘n werklikheid in hulle lewe te maak.

En die resultate van só ‘n goeie lewe is nie van verbygaande aard, soos geld en besittings en aantreklikheid nie. Dit het ook nie net te make met jou eie selfsugtige belange nie, maar met God s’n. Die impak van só ‘n lewe is dus nie net rondom jou eie belange nie, maar in die groter prentjie van God se wêreld.

Lewe naby die Here

Ons moet vanoggend dus hoor dat ons weer ons fokus op die regte plek moet sit. Die geheim van ‘n goeie lewe lê in die fokus daarop om naby die Here te lewe.

Fokus op jou stiltetyd in die komende jaar. Werk deur die Bybel met ‘n eenjaarplan. Werk deur God se beloftes met die plan wat ek op bybelskool.com en op WhatsApp hardloop. Fokus daarop om “by die Here” te lewe. In Bybellees. In gebed. Saam met ander gelowiges. In diensbaarheid aan wat die Here vir jou wys om te doen.

Samuel wys vir ons die geheim van ‘n goeie lewe:

Die seuntjie Samuel het by die Here grootgeword.

Dit is nooit te laat om daarvoor te kies nie.

Gebed

Slotlied

Lied 505 – Jesus, U gaan voor

Seën

Dankoffers

EFT of Snapscan

View all posts in this series

Maak 'n bydrae

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.