Skip to main content

Matteus 2:1-12 – Jesus is Koning van almal en oor die hele lewe – 6 Jan 2013

Verwelkoming

1.  Brand in New Brighton – Verklaring van die burgemeester, ZANOXOLO WAYILE (4 Januarie 2013 op Facebook: (https://www.facebook.com/pages/Nelson-Mandela-Bay-Municipality/113567355326312?fref=ts)

Groot brand op 3 Januarie – 300 shacks afgebrand in die informele buurt Chris Hani in New Brighton.  Kos word tot Maandag twee keer ‘n dag voorsien sowel as tydelike huisvesting.  Mediese hulp en hulp met ID’s ensomeer word gegee.  Hulle werk saam met Gift of the Givers en wil graag 100 skuilings bou.  Mens kan hulle ondersteun deur nie-bederfbare voedsel te gee soos blikkieskos.  Gee dit af by die Brandweer in Walmer Boulevard tydens kantoorure.

2.  Die Storie – Om die jaartema Geseën om te seën tot sy reg te laat kom, fokus ons in die eredienste gedurende die skoolkwartale op die oorhoofse aaneenlopende verhaal van God en sy mense in die Bybel. Ons gebruik as vertrekpunt hiervoor die inhoud van die boek Die Storie.  Hierdie boek van Max Lucado en Randy Frazee gebruik die Nuwe Lewende Vertaling as Bybelteks en vertel die aaneenlopende verhaal van die Bybel in 31 hoofstukke.  Die voordeel hiervan is dat die werklike teks van die Bybel gebruik word, en mense in ‘n jaar nie net die verhalende gedeeltes van die Bybel deurlees nie, maar ook ‘n globale prentjie van God se verhaal met sy mense sal kry.

Die boek is in Afrikaans beskikbaar in verskillende uitgawes vir volwassenes, tieners, jonger kinders, en selfs vir voorskoolse kinders.  Daar is ook baie ander hulpmiddels beskikbaar, soos DVD’s.  Kyk gerus hier na meer inligting: http://www.cumuitgewers.co.za/contentpage/die_storie/inleiding/ .  Ons sal dit teen afslag te koop aanbied.  Ons sal ook kyk of daar ‘n eboek weergawe beskikbaar word.

Ons wil dus graag hê dat almal in die gemeente saam met ons die Bybel op dié manier deurlees, terwyl ons dan elke Sondag fokus op een van die onderwerpe uit die Bybelgedeeltes wat in die voorafgaande week gelees is.  Daar sal kleingroepmateriaal beskikbaar wees vir Bybelstudiegroepe, gemeenteselle en huisgodsdiens, sodat mense saam met ons die pad met die Bybel kan loop.

Klema gaan ook dieselfde reeks volg.  Ons beplan om elke keer ‘n kwartaal vooruit te beplan om duplisering uit te skakel, en die onderwerpe vir die onderskeie gehore aan te pas.

Die Bybelskool sal daarby aansluit soos en waar dit kan.  Ons lees die eerste kwartaal die 2de Psalmboek (Ps 42-72).  Ek begin bydraes plaas die 23ste Januarie en die eerste byeenkoms is ook dieselfde dag die 23ste Januarie.  Dit duur 6 weke vir die 36 Psalms.

Toetrede

Lied 376 Wyses het u ster gesien –sit

Votum

Kom, gemeente van Somerstrand, laat skyn jou lig! Vir jou het die lig gekom, die magtige teenwoordigheid van die Here het vir jou lig gebring. Daar is donkerte oor die aarde, duisternis oor die nasies, maar oor jou gee die Here lig, oor jou verskyn sy magtige teenwoordigheid. Nasies kom na jou lig toe en konings na die glans van die nuwe dag wat vir jou aangebreek het. (Jesaja 60:1-3 aangepas)

Seëngroet

Liewe gemeente, genade en vrede van God die Vader wat op die eerste dag gesê het:  “Laat daar lig wees.” Genade en vrede van Jesus die Seun wat as Lig mens op aarde geword het.  En genade en vrede van die Heilige Gees wat ook ons hart en verstand verlig.  Amen.  (Cas Wepener, Soos ‘n blom na die son draai, Bybel-Media 2011)

Lofsang

Lied 367 Ere aan God – staan

Lied 350 In die stad van koning Dawid – sit

Familietyd

Die Bybel sê nie daar was 3 wyse manne nie.  Omdat daar drie geskenke genoem word, het mense nog altyd maar stories vertel van 3 wyse manne.  Daar is selfs legendes wat vir hulle name gee:  Caspar, Melchior en Balthasar.

Maar daar is ook ‘n legende van ‘n vierde wyse man!  Die storie is dat sy naam Artaban was.  Hy was op pad van Persië af om die ander wyse manne te ontmoet.  Sy geskenk was juwele.  Saam met hom het hy 3 kosbare juwele gedra:  ‘n saffier, ‘n robyn en ‘n pêrel. 

Langs die pad het hy ‘n ou Joodse man ontmoet wat besig was om dood te gaan van koors.  Artaban het besluit om die ou man op te pas totdat hy gesond is.  Só mis Artaban sy ontmoeting met die ander wyse manne.  Artaban het die kosbare saffier verkoop om seker te maak dat die ou man versorg is.  Die ou man het vir hom vertel dat die profete gesê het die Messias sal in Betlehem gebore word.  Daarom, toe die ou man gesond is, het Artaban op sy eie vertrek, op pad na Betlehem. 

In Betlehem aangekom, vertel ‘n jong ma vir hom dat die ander wyse manne reeds weg is en dat die familie wat hy soek, gevlug het.  Terwyl Artaban nog in Betlehem is en wonder wat om te doen, arriveer Herodes se soldate om al die jong seuns dood te maak.  Artaban gee vir ‘n soldaat sy robyn om seker te maak dat die soldaat nie die jong vrou se baba seun doodmaak nie.

Nou het Artaban net ‘n pêrel oor gehad, maar hy het besluit om aan te hou soek vir die Koning.  Uiteindelik, na 30 jaar van soek, kom hy tydens Paasfees in Jerusalem.  Almal was in rep en roer oor ‘n man genaamd Jesus wat beweer het dat hy die Seun van God was.  Artaban het gewonder of hy sy pêrel kan gebruik om die jong man te red.  Hy was nog op pad om te kyk wat hy kan doen, toe hy ‘n jong meisie sien huil.  Sy het hom vertel dat sy huil omdat sy as ‘n slaaf verkoop gaan word om haar pa se skuld te betaal.  Artaban kon dit nie oor sy hart kry nie!  Daarom het hy sy pêrel – sy laaste juweel – gebruik om haar pa se skuld te betaal.

Net toe kom Jesus verby gestap, besig op die kruis te dra, op pad om doodgemaak te word.  Toe Artaban in Jesus se oë kyk, het hy geweet dít is die Koning waarna hy so lank gesoek het.  Hy kon nooit sy drie geskenke vir Jesus gee nie, maar in daardie oomblik het hy geweet:  deur sy geskenke te gebruik om ander te help, hét hy dit vir Jesus gegee.

Gebed

Skriflesing

Ons is nou in daardie gedeelte van die kerklike jaar wat as epifanie (“verskyning”) bekend staan.  Ons aandag word na Advent en Kersfees gefokus op die betekenis van die verskyning van God se genade in Jesus Christus.

Van die vroegste eeue verstaan die Christelike kerk epifanie as ‘n tyd om die identiteit van die Christuskind te onderskei.  Deur te verstaan wie Jesus is, weet ons hoe om wys en reg voor God en met mekaar in God se wêreld te lewe.

Matteus 2

2 Jesus is in Betlehem in Judea gebore tydens die regering van koning Herodes. Na Jesus se geboorte het daar sterrekykers uit die ooste in Jerusalem aangekom 2en gevra: “Waar is Hy wat as koning van die Jode gebore is? Ons het sy ster sien opkom en ons het gekom om aan Hom hulde te bewys.”

3Toe koning Herodes hiervan hoor, was hy, en die hele Jerusalem saam met hom, hewig ontsteld. 4Hy het toe die priesterhoofde en die skrifgeleerdes van die volk bymekaar geroep en hulle uitgevra oor waar die Christus gebore sou word. 5Hulle het hom geantwoord: “In Betlehem in Judea, want so is dit deur ’n profeet geskrywe:

6En jy, Betlehem, gebied van Juda,

jy is beslis nie die kleinste

onder die leiers van Juda nie.

Uit jou sal ’n leier voortkom

wat vir my volk Israel

’n herder sal wees.” (Miga 5:1)

7Daarna het Herodes die sterrekykers in die geheim ontbied en noukeurig by hulle vasgestel wanneer die ster verskyn het. 8Hy het hulle na Betlehem toe gestuur met die woorde: “Gaan doen noukeurig ondersoek na die Kindjie, en as julle Hom kry, laat my weet, sodat ek ook aan Hom hulde kan gaan bewys.”

9Nadat hulle die koning aangehoor het, het hulle vertrek; en kyk, die ster wat hulle sien opkom het, het hulle gelei totdat dit gaan staan het bo die plek waar die Kindjie was. 10Toe hulle die ster sien, was hulle baie bly. 11Hulle het in die huis ingegaan en die Kindjie saam met Maria, sy moeder, gesien, en hulle het gekniel en aan Hom hulde bewys. Daarna het hulle hulle reissakke oopgemaak en vir Hom geskenke uitgehaal: goud, wierook en mirre. 12En omdat God hulle in ’n droom gewaarsku het om nie na Herodes toe terug te gaan nie, het hulle met ’n ander pad na hulle land toe teruggegaan.

Woordverkondiging

Identifiseer met karakters in die verhaal

Hierdie verhaal van Matteus is vir ons baie bekend.  Trouens, ek het dieselfde teks verlede jaar as die nuwejaarsboodskap gebruik. 

Ek het toe veral gefokus op hoe ons reaksies op die Christus-kind ons help om ons self te verstaan, deur ons te help om met verskillende karakters in die verhaal te identifiseer. 

  • ’n Mens kan identifiseer met die magi, die sterrekykers, en soos hulle jou lewe laat draai om hierdie een begeerte om Jesus as die Koningskind te leer ken en Hom te dien.  Want dit is die primêre ding, die hoofsaak, wat jou lewe kan verander.
  • ’n Mens kan ook identifiseer met Herodes en Jerusalem se magsbeheptheid wat ten alle koste teenstand wil uitwis.  Dit kan jou help om te besef dat jy versigtig moet wees vir die donkerte in jou wat hierdie jaar kan kompeteer met die roeping wat die Here vir jou het en wat jou kan laat nee sê vir Hom.
  • Of jy kan identifiseer met die Skrifgeleerdes en priesterhoofde wat al die regte kennis het, selfs die Skrifte reg kan uitlê en weet dat die Christus in Bethlehem gebore moet word, maar nooit gaan kyk nie.  Dit is seker die hartseerste van die drie reaksies.  Jy kan saamloop met ons almal en geniet wat die Here vir ons gee hierdie jaar, selfs vir ander vertel wat gebeur, sonder om ooit self te gaan kyk, betrokke te raak en self te ondervind dat die Here werklik is en ook vir jou en deur jou wonderwerke wil doen.

En dit is steeds vir my ’n wonderlike boodskap, een wat ek sou kon herhaal vanoggend.  Maar, ek gaan nie, want daar is meer in hierdie teks.

Matteus 2 is ’n sleutel om die Christus-Kind self beter te verstaan

Ek wil vandag die teks gebruik as ’n sleutel om die Christus-kind self beter te verstaan, om jou begrip van wat hier gebeur, te verruim, om jou uit te daag om meer raak te sien in die Christus-Kind, om Hom raak te sien as Kind ja, maar meer nog, as Christus-Koning en uiteindelik as Christus-God.  Die implikasies daarvan vir jou lewe is ingrypend.

Want sien, die eintlike verskyning waaroor dit hier gaan, die hart van Epifanie, is die verskyning van Jesus.

So. Wie is hierdie Kind? Wie is hierdie Jesus? Waarom is sy geboorte of verskyning so belangrik? Dit is die vrae wat Matteus, na sy fokus in die vorige perikoop op Josef en Maria, met die verhaal van die sterrekykers en Herodes wil beantwoord.

1.  Jesus is die Koning

Die eerste ding wat Matteus wil hê dat ons van die Christus-Kind sal raaksien in hierdie verhaal, is dat Hy Koning is.  Niks minder as die koningskap van Jesus is die sentrale fokus van hierdie gedeelte.  Reeds in die verhaal van Jesus as pasgebore baba, op sy eerste dag in die wêreld, is dit vir Matteus belangrik om vir ons van Sy koningskap te vertel.

Sy koningskap word deur drie merkers in die teks beklemtoon.

  1. Die eerste merker is dat Jesus in Bethlehem, die koningstad, gebore is (vers 1).  Dit is dié Betlehem waar Dawid vandaan gekom het en wat in die profesie oor die opvolger van Dawid genoem word (vers 1, 6).  Vier keer word in die teks na Betlehem verwys (vers 1, 5, 6, 8). Hier het Dawid se familie gebly. Lukas noem in sy evangelie vir Betlehem “die stad van Dawid” (Luk 2:4).  Jesus is dus in die regte koningstad gebore.
  2. Die tweede merker is die sterrekykers se vraag in vers 2 wat Jesus se koningskap onderstreep: “Waar is Hy wat as koning van die Jode gebore is?  Ons het sy ster sien opkom en ons het gekom om aan Hom hulde te bewys.”  En die klimaks van die verhaal is wanneer die sterrekykers voor Jesus, as Koning, buig en geskenke bring (vers 11).  Hulle reaksie en interpretasie van Jesus bevestig dus sy koningskap.
  3. Die derde merker is die ontsteltenis van Herodes en die hele Jerusalem wanneer hulle by die sterrekykers hoor die koning van die Jode is gebore.    

Let op dat Herodes nie die feite bestry nie.  Trouens, dis ironies dat Herodes in vers 4 navraag doen oor die geboorte van “die Christus”. Hiermee word hy die eerste persoon in hierdie evangelie (behalwe Matteus self) wat na Jesus as die Christus verwys.

Maar, Let ook op, dat hoewel Herodes volgens vers 8 verklaar dat hy aan die kind hulde wil betoon, Matteus in die volgende perikoop in vers 13 en 16 ons vertel dat Herodes se eintlike motief was om seker te maak dat hy enige bedreiging van sy posisie as heerser sal kan uitwis. 

Hoekom? Want hy het geweet dat die Christus-koning van die Jode uit die stam Juda sou kom, volgens die Skrifte, en die feite was doodgewoon dat Herodes nie eers ’n ware Jood was nie.  Hy was van Edomitiese (nageslag van Esau) en Arabiese afkoms en is deur die Romeine as Koning aangestel, nie deur die Jode nie.  Sy posisie was dus altyd in die weegskaal en kon net deur geweld in standgehou word.

Gelukkig word sy jakkalsstreke gefnuik deur God wat in ‘n droom met die sterrekykers praat.  Selfs sy gruwelike moord op die jong seuntjies, waarvan die volgende paragraaf vertel, misluk.  Josef vlug met Jesus na Egipte.  Uiteindelik kom Herodes se verset tot niks, maar sy verhaal dien ironies as ’n ekstra stuk getuienis dat Jesus Koning is, spesifiek die Christus-Koning!

2.  Jesus is Koning van alle mense

Die tweede ding wat Matteus wil aantoon is dat Jesus Koning oor alle mense is.  Dit is waarom die sterrekykers se reaksie so belangrik is.  Hulle het Jesus se ster gesien, en gekom om hulde te bewys.  Sonder om die talle vrae oor wie die sterrekykers was en waarom die ster hulle gemotiveer het, te antwoord, vertel Matteus hiermee vir ons dat selfs mense wat nie Jode was nie, kom om hulde aan die koning van die Jode te bewys.  Die kindjie Jesus, word reeds as kind deur die nasies as koning herken, erken en gehuldig. 

Aangesien die geboorte van die koning goeie nuus vir die heidense sterrekykers was, is hulle aanbidding ‘n voorspel van die Here se uitreik na alle nasies.  Jesus se geboorte is goeie nuus vir almal, en roep almal op om Hom aanbiddend as koning te ontvang, en te huldig.  Reeds as kind was dit immers van Hom waar dat mense van ’n ander nie-Joodse land kom om aan Hom hulde te bewys.  Hoeveel te meer dan nie na sy kruisiging, opstanding en hemelvaart nie!

Dit is ’n feit dat geen ander figuur in die geskiedenis van die mensdom ooit soveel kulturele grense tussen mense oorskry het nie en ’n plek gevind het in die hart van soveel diverse kulturele kontekste nie. Om die waarheid te sê, die Christendom groei daagliks met ongeveer 70 000 mense … (Baukham – Jesus: A very short history).  Ons kan dit vandag vier, want van die Amerikas regdeur Europa en Afrika tot in die vêrste punt van Asië kom Jesus aan in mense se lewens, want Hy is inderdaad die Koning van alle mense.

Jesus se koningskap is dus belangrike nuus vir alle mense.  Almal wat oë het om te sien, moet leer om Jesus raak te sien.  Jesus is die koning van al die nasies. Wanneer Matteus uiteindelik sy evangelie sal afsluit met Jesus se opdrag om na al die nasies te gaan, word hierdie feit, wat al by sy geboorte bekend gestel is, finaal bevestig met die woorde van die Groot Opdrag – Gaan dan heen – dat Jesus koning van alle mense is en dat dít ons groot taak is, om hulle van Hom te vertel.

Jesus is Koning oor die hele lewe

Die derde ding wat Matteus wil aantoon is dat hierdie Jesus Koning is oor die hele lewe.

Jesus se koningskap word vir ons hier as ‘n publieke koningskap geteken.  Dit is immers waarvoor Hy gekom het, om die koninkryk van God te vestig.  Alles wat Hy gedoen het, was gesentreer daarom.

Die eerste kant daarvan is dat die nasies van Jesus kennis neem.  Ook Herodes neem kennis.  So ook Jerusalem se mense.  Selfs die priesterhoofde en die Skrifgeleerdes neem kennis. 

Ons moet mekaar oor en oor hieraan herinner.  God se koningskap het met alles en met almal te make.  Dit omvat alles en raak almal.  Dit is ‘n koningskap wat strek oor God se ganse wêreld.  Niks is daarvan uitgesluit nie.  Selfs die natuur en die ekologie is daarby ingesluit.

Die Westerse kultuur se neiging is mos om godsdiens te privatiseer tot ‘n geestelike waarheid of twee in ’n mens se individuele verhouding met God en dit uiteindelik ook meesal heeltemal af te skryf.  Jesus het volgens die Westerse kultuur iets vir my hart en my geestelike lewe te sê, maar niks vir my leefwêreld nie en veral nie vir ander se leefwêrelde nie. 

Maar dit is nie die prentjie wat die evangelie van Jesus se Koningskap skets nie.  Hy is Koning van alles en almal en dit strek oor die hele lewe.  

Die tweede kant van sy koningskap is dat Hy sy volk soos ’n herder sal lei.  Om dit te bevestig, haal Matteus, in sy eie woorde, die profesie uit Miga 5 aan (Miga was die tydgenoot van Jesaja in die 8ste eeu v.C.):

“6En jy, Betlehem, gebied van Juda, jy is beslis nie die kleinste onder die leiers van Juda nie. Uit jou sal ’n leier voortkom wat vir my volk Israel ’n herder sal wees.”

Jesus is die ware herder – soos Johannes later van Hom sou sê, die Goeie Herder – die koning wat sy skape soos ’n herder sal begelei na weiding en waters waar daar rus en vrede is. Trouens, Hebreërs praat ook van Hom as die Groot Herder (13:20) en Petrus van Hom as die Opper-Herder (1 Pet. 5:4).  Jesus se Herderskap is ’n sentrale kenmerk van wat Hy vir ons doen en wil doen.

Die derde kant van sy koningskap is dat Hy geregtigheid en vrede sal bring.  Matteus se hele beskrywing van hierdie besoek uit die Ooste herinner ’n mens aan Psalm 72, een van die Psalms wat ons in die Bybelskool hierdie kwartaal gaan lees.  ’n Mens kan eintlik nie anders as om hierdie verhaal van die sterrekykers te sien as die vervulling van Psalm 72 vers 11 en 15 nie.  Daar staan:

“11Mag alle konings voor hom buig en al die nasies hom dien. 15Mag die koning lank lewe, mag daar vir hom goud uit Skeba gebring word –

Maar dit is nie al nie.  Die ding wat ons weet Jesus die graagste doen – soos ons in Lukas 4 lees in sy preek in sy tuisdorp Nasaret en regdeur sy bediening geïllustreer sien – is dat Hy geregtigheid en vrede wil bring.  Met sy prediking, met sy lering en met sy genesings is dít wat Hy doen: om dinge te herstel en reg te stel en só rus vir almal en alles op hierdie aarde te bring. 

En dit is presies waaroor Psalm 72 gaan, waar dit nie net verwys na die hulde wat daar vir die Koning van die nasies af gebring sal word nie, maar dit ook duidelik sê dat hierdie koning een sal wees wat met geregtigheid sal regeer en ware vrede sal vestig.

12Hy sal die arme red wat om hulp roep,  die verdrukte en dié wat geen helper het nie; 13hy sal hom oor die swakke en die behoeftige ontferm, die lewens van die arm mense beskerm. 14Hy sal hulle van onderdrukking en geweld bevry; hulle lewens sal kosbaar wees in sy oë.

En dít kan ’n mens reeds by Jesus se geboorte in die verhaal van Matteus raaksien, in die manier waarop hy Jesus en die hulde aan Hom beskrywe.  Jesus is Koning. Hy is ’n publieke koning. Hy het met alles en almal te make en Hy bring geregtigheid en vrede.

Wat sien jy dus raak in die Christus-Kind vir 2013?

Matteus teken vir jou ’n prentjie van Jesus as Koning, ’n Koning vir al die nasies, ’n Koning wat ’n Herder vir jou wil wees en wat geregtigheid en vrede skep en wil skep, omdat Hy Koning oor die hele lewe is.

Dit het ’n impak op elke gedagte wat jy oor hierdie jaar het.  Dit beïnvloed elke ding wat jy hierdie jaar gaan aanpak.  Dit raak die manier waarop jy oor jouself en jou mense gaan dink en hoe jy oor ons land en die wêreld gaan dink.

Ek het die afgelope 6 maande baie dinge ervaar.  Sommige daarvan was baie goed – ek het vir 23 dae geen e-pos gelees nie, dit is ’n rekord!  en baie boeke kon lees in my langverlof, ook ’n paar boeke op die Internet gepubliseer.  Maar, sommige van my ervaringe was baie swaar – persoonlik en ook in my vriendekring en by sommige lidmate met wie ek kontak gehad het in my verlof, sowel as in terme van wat in ons land aan die gang is. 

  • Ek praat van siekte en geweld, van verlies en dood – persoonlik en in my vriendekring. 
  • En ek praat van korrupsie wat so ongelooflik wydverspreid in ons land voorkom, asook van die verskillende perspektiewe wat die verskillende kulture in ons land het wat ons met misverstande laat – ons verskil selfs oor troeteldiere, wil dit my voorkom. 
  • Vir laasgenoemde het ons blootstelling en begrip nodig, vir eersgenoemde het ons verlossing en verandering nodig.

En dit hou natuurlik nie op nie.  Elke dag het sy kwota slegte dinge wat gebeur wat ons moet hanteer.  En só is dit in elkeen van julle se lewe … en daarmee het ek baie deernis, veral omdat ek self deur die meule gegaan het.

Maar, ek het een ding geleer in hierdie 6 maande: God dra ons en ons laste dag vir dag (Ps. 68:20).  En hierdie teksgedeelte van Matteus 2 versterk my geloof dat dit God as Koning en Herder is wat ons dra.  En dat Hy dit doen as die God van die hele wêreld … en Hy oortuig my dat daar niemand uitgesluit is van sy heerskappy nie. Daarmee kan ek werk en daarmee kan ek leef.

En ek wil die getuienis van dié ervaring aangee, vir elkeen van julle wat deur ’n moeilike tyd gaan, ook in die week wat kom.

God se sorg vir ek en my mense in moeilike omstandighede moedig my aan om my hele lewe rondom Hom te wil bou, ek wil meer van Hom leer, veral in die Bybel, maar ook in die praktyk van die lewe en in gebed en ek wil leer om al hoe meer die regte dinge te doen en die dinge waarmee ek nie raad het nie, na Hom toe te neem en in te tree vir dit wat verkeerd is en om vir verlossing en verandering te bid. 

Ek wil dit saam met julle doen.  Hier in die eredienste, in ons bedieninge en in ons kleingroepe.  Want ek is oortuig, Jesus is Koning en dat Hy ons geseën het tot hiertoe met Sy teenwoordigheid en Sy uitkomste, dat dit nie gaan ophou nie – Hy dra ons dag vir dag – en belangrik, dat Hy daarmee bedoel dat ons vir ander tot ’n seën sal wees. 

Totdat die hele aarde erken en bely dat Hy Koning is.

Amen!

Gebed

Dankoffer

Slotsang

Lied 488 Helder skyn u lig vir die nasies verse 1, 3, 4 en 5

Seën

Respons

Lied 488 vers 5 laaste reël:  Laat u ryk, Heer, oral kom

Oujaarsdiens 2012 Jesaja 62

Skriflesing 

Jesaja 62:1-5

Preek

2012…
Wat vanjaar gebeur?
• ANC 100
• Marakana
• Spear
• Vloede
• Brande St Francis
• Malema uit ANC geskop
• 633 renosters doodgemaak
• Olimpiese spele – Chad le Clos 
• Obama president VSA
• einde van wêreld
• Egipte verkiesing
• Sirië
• Laerskool skietery VSA
• Gangnam style
• Koningin Elizabeth 50e jubilee
Beloofde toekoms
Jesaja 62 gelees,
waarin God vir volk sê,
deur profeet Jes,
hoe hy wil hê hul toekoms moet lyk.
Ten spyte van omstandighede – 
onthou, wanneer hierdie boodskap kry,
ballinge – 
is God se plan nog op koers.
Alles is wel.
So hulle moenie na hul huidige omstandighede 
of selfs verlede
kyk om hul omstandighede
of hul roeping
of selfs identiteit te verstaan nie.
Hul id,
roeping,
en omstandighede
word beste vanuit hul toekoms verstaan.
Want sien,
as terug kyk,
na verlede,
dan min lig.
Verlede storie van hardnekkige sondaars,
soveel so
dat in ballingskap geëindig.
Hede nie veel beter – 
moeilik balling in vreemde land te wees!
Maar wanneer na hede kyk
deur lens van belofte van toekoms,
dan het hoop.
Is baie meer as net
optimisme
of positive thinking.
Is meer,
want gaan oor God.
God wys vir hulle watter toekoms hy vir hulle wil gee.
Beste van alles
is waaruit hierdie beloftes kom:
liefde.
God beloof vir hulle hierdie toekoms
omdat vir hulle omgee,
omdat liefhet
soos bruidegom bruid liefhet
(beeld gereeld in Bybel vind – 
NT Kerk – ons!  ek en jy! – bruid van Christus)
Nou sit die volk in ballingskap,
moedeloos,
vasgekeer,
troebel verlede,
onseker toekoms…
Kry hierdie brief van Jesaja,
beloof nuwe toekoms.
Wat maak dit tog saak vir omstandighede nou?
Maar juis in lees van brief,
in uitspreek van toekoms,
wat toekoms werklikheid word!
Onthou hoe God geskep het?
Gepraat!
Hierdie profesie selfde mag,
want gebaseer op God belofte – 
is God se stem.
Maar wat sal ons
wat vandag,
vooraand 2013,
hierdie profesie lees,
met hierdie belofte doen?
1.  Dink toekomsgerig oor gehoorsaamheid
Einde ou jaar,
begin nuwe jaar,
altyd geleentheid nadink oor tyd – 
verlede,
veral toekoms.
Hierdie gedeelte help ons
diep na te dink
oor toekoms.
Help ons
vertroue vir toekoms
in God te plaas,
vandag,
in hede,
leef vanuit God beloofde toekoms.
Maar sien tog ook iets anders van hierdie toekoms:
mense kan
God se beloofde toekoms
misloop
deur ongehoorsaamheid.
Is nie noodwendig straf – 
daarvoor Jesus aan kruis gesterf,
juis sodat NIE gestraf.
Voetnoot:
raak so kwaad
mense sê hierdie of hierdie ramp straf van God.
Nonsens.
Jesus kruis gesterf,
straf gedra,
juis sodat ons nie weer gestraf.
Maar kan God beloofde toekoms mis,
nie straf,
maar gewoon gevolg!
Consequences.  
Goeie vb ekologie:
ons nie God opdrag omsien planeet ernstig opneem,
krag mors
water mors,
onbeheersd verbruik:
vernietig aarde – 
vloede,
orkane,
hittegolwe.
Week weer so aaklige beeld gesien 
van wat toekoms kán wees – 
nuusberig nog twee sterftes bendegeweld PE.
Mense kommentaar:
sogenaamd beskaafde mense
reageer bloeddorstig:
These peole are uneducated worthless and a loss to life.they deserve what they get.
Vat almal op oop veld en skied dood…
Kan ons reaksie op verskeie ander nuusgebeure noem.
Solank as wat ons liefdeloos
haat
nyd
disrespek
ander – 
dan is dit toekoms waarop ons afstuur.
As ek ander menswaardigheid afkraak,
sê mense diere,
verdien dood te gaan – 
dan ongehoorsaam aan God.
En dan kan mos sien watter toekoms op afstuur!
Maar kan gehoorsaam wees God,
mekaar liefhê,
VYANDE liefhê,
armes versorg,
ander wang draai,
ekstra myl loop
ens.
Dan gaan ons daardie ekstra myl
in God se beloofde toekoms inloop.
So ons moet toekomsgerig dink,
veral oor gehoorsaamheid.
In nuwe jaar,
wanneer op bepaalde manier wil optree,
sekere goed wil sê,
dink:
wat is die gevolge van ons dade?
Wat gaan gebeur as ons aangaan soos wat ons nou aangaan?
As EK – jy! – aangaan optree soos wat ons optree.
Omdat God ons liefhet,
nooi hy ons in ‘n pragtige nuwe toekoms in.
Uitdaging 2013
God se hand te vat
saam hom in daardie toekoms in te stap.
2.  Nooit in die verlede vasgekeer 
Die evangelie,
die goeie nuus van God,
is dat hy enige iets
so nuut kan maak,
dat dit is asof daar nooit iets verkeerd was nie.
En die rede daarvoor,
is sy liefde vir mense.
Wat ook al gebeur het,
God se liefde
en trou
en beloftes
toorn bo elke situasie uit,
moedeloosheid
verlies
straf
vasgelooptheid:
geen situasie 
kan ooit so dood wees
dat God nie vernuwing kan bring nie – 
selfs nie eers die dood nie.
Israel se ongehoorsaamheid
het hulle natuurlik steeds
in ballingskap laat eindig.
Want God se liefde
beteken nie noodwendig
dat ons van die gevolge van ons keuses gespaar word nie.
Dink maar klem Bybel op wysheid,
baie gepraat vanjaar.
Maar tog
is ons dwaasheid
sonde
opstand
ongehoorsaamheid
nie die laaste woord
in ons lewens nie.
God se liefde
is laaste woord.
Daarom het ons belofte van meer,
kan ons meer genade
seën
liefde
en trou beleef – 
want God belowe dit.  
3.  Versterk deur die toekoms
In teks word volk bemoedig
en versterk
deur vanuit toekoms wat God beloof
oor hede te dink.
Is ook sentrale perspektief in NT.
Dink bv Hebreërs,
voortdurend bemoedig word
vas staan in geloof
op grond van beloftes toekoms.
Dit ons onthou vir 2013:
Jesus nie net gekruisigde
verlede tyd
Heers op oomblik aan regterhand van God
teenswoordige tyd
Maar is ook Here wat aan einde weer gaan kom
om ons finaal vry te maak.
Wat ons moet doen
inoefen toekomsgerig te dink,
te glo
en te hoop.
Want dit sal ons help
om vandag
reg te kies
en reg te leef.

Gebed

Dink terug 2012:
Al die kere nie die Here ons God liefgehad
met hele hart,
hele siel,
hele verstand.
Al die kere liefdeloos teenoor ons naaste was.
Stil gebed – bely
Dink na oor jaar wat voorlê,
alles waarvoor bang,
waaroor bekommerd
waarna opsien:
stilte – noem vir Here
Wat ook al in 2012 gebeur het,
wat ook al in 2013 gaan gebeur,
God se liefde
troon oor elke situasie
van hartseer
en bekommernis
en moedeloosheid.
Geen situasie kan so erg wees
dat God nie vernuwing kan bring nie.
Daarom sê Fil 3:13b-15a:
ek maak my los v
an wat agter my is
en strek my uit 
na wat voor is.
Ek span my in 
om by die wenstreep te kom,
sodat ek die hemelse prys kan behaal
waartoe God my geroep het
in Christus Jesus.

Psalm 148 30 Desember 2012

Skriflesing 

Psalm 148

Preek

Lees storie van mense in Nisswa, 
in Minnesota in VSA.
Oor algemeen baie besadig – 
bedaard,
skugter self
en gereserveerd.
Maar elke jaar,
gedurende die somer,
klim hulle elke Woensdag-middag uit hulle kassies uit.
Dan kom hulle op ‘n spesiale parkeerterrein bymekaar vir ‘n skilpadresies.
Het bedryf geword – 
stalletjies skilpaaie uithuur,
skilpadprodukte te koop.
Mense kom van vroeg bymekaar,
Pak stoele en komberse uit.
Onlangs 435 skilpaaie in 15 uitdunrondtes gekompeteer.
Skare gaan mal terwyl die skilpadjies hul twee meter “hardloop”.  
Mense spring op en af,
beduie woes,
gooi skilpaaie met water nat,
moedig hulle in rigting van wenstreep aan.
Wenskilpad se hanteerder
kry R50 en ‘n spesiale skilpadhangertjie.
Dan gaan mense weer huis toe,
vir res van week weer stil,
besadig…
tot volgende Woensdag.
My laat dink aan fenomeen ons waargeneem in Swede.
Swede vreeslik besadig – 
dink woord spesiaal vir hulle uitgedink.
Stil,
ingetoë,
presies – 
nooit enige iets “te”.
Het selfs woord vir hoe hulle is:
Largum – 
“net reg”. 
Nie te hard,
nie te opgewonde,
nie te opruiend…
Behalwe,
dan’s daar hierdie spesiale feesdae.
En ewe skielik spring hierdie klomp Swede uit hul boksies.
Mees ingetoë Sweed 
staan op stoel en sing 
(terwyl ek en Henry ons oopmond sit en vergaap!).
Voete in beweging
Psalm 148 is so Psalm – 
baie soos Psalm Kersdag gelees.
Entoesiasties.
Kan skaars voete stilhou wanneer lees – 
kry lus op spring begin dans!
Ps 148 deel van laaste vyf Ps Psalmboek – 
sg “Prys die Here” of “Halleluja” Psalms.
Slot v Psalmboek:
al die intense gebede
en diep menslike ervarings
wat Ps verwoord,
bereik in laaste 5 Ps hoogtepunt.
Gaan oor uitbundige
ongeëwenaarde lof,
wat as’t ware alle inhibisies oorboord goo
en God van harte prys!
Twv die van julle lief letterkunde,
belangstel tegniese aspekte teks:
Ps 148 stilisties ryk aan ritme
herhaling
poëtiese merkers.
Deurtrek van opdrag Prys!
Begin en eindig met selfde woorde:
hallelu  (Hebreeus vir prys) Yah (verkorte vorm God Naam).
bo en behalwe begin en eindie,
kom ww Hallal (prys) 8 keer as opdrag.
Hodragte Halleluhu (prys hom) so op mekaar gestapel vv 1-4,
ampel klink of iemand Jodel as Hebr lees!
Dan Ps in twee hoofafdelings verdeel:
vv 1-6: prys die Here vanuit hemele
vv 7-14:  prys die Here van die aarde af
Dan v 14: Hy het aan sy volk mag gegee,
letterlik:  Die Here het ‘n horing vir sy volk opgelig,
‘n pryslied vir sy getroue volgelinge,
die Israelite, 
die volk wat naby aan hom is.
Halleluja!
OT horing simbool van krag – 
daarom vertaling:  God volk mag gegee.
Vreemd op die ore?
Maar dan moet ons weer, soos Kersdag,
praat oor ons ongemak met hierdie tipe lofprysing.
Daar het in die Westerse wêreld
min aanvoeling oorgebly
vir hierdie tipe onbegrensde
en spontane lof.
Max Weber sê 
Westerlinge leef in ‘n “disenchanted world”- 
ontnugterde wêreld.
Wêreld het betowering verloor.
Eerder as om met verwondering,
verrassing te benader,
ons skepties,
sinies.
Eerder krities ingestel,
as oop vir verwondering en lof.
Ons word van vroeg al geleer
dat mens net betroubare kennis opdoen
deur krities te bevraagteken.
Ons betwyfel alles,
toets alles
om seker te maak
het met waarheid te doen.
Glo alles kan verklaar word.
Niks is “magic” nie – 
as jy diep genoeg met jou intellek grawe,
sal jy wel agterkom
alles sit op ‘n spesifieke,
natuurlike,
perfek verklaarbare
manier inmekaar.
Coenie Burger sê
lof aan God skaars verskyning
in westerse kerke geword.
Selfs wanneer daar lofprysing is,
gaan dit dikwels oor ons:
ons lekker ervaring wil hê
met musiek waarvan hou,
lekker saam kan sing – 
persoonlike belewenis,
eerder as verwondering oor ewige God.
Maar as vir óns moeilik God met verwondering te loof,
nie noodwendig vir Israeliete makliker gewees
toe hierdie Psalm aanvanklik gesing!
Nogtans loof
Psalm het ontstaan in
of net na
ballingskap.
Het alles verloor.
Maar deur hierdie swaarkry
geleer wat beteken
God te vertrou
hom te loof as Skepper
en Koning,
ongeag lyding wat deurgemaak het,
ongeag verliese
onsekerhede in gesig staar.
Lyk my ons dikwels dink lof aan God afhanklik ons omstandighede.
Asof ons kontrak met God gesluit:
ons sal hom dien,
maar dan moet hy sorg dinge voorspoedig met ons gaan.
Solank God by sy deel van kontrak hou,
sal loof.
Therapeutic moralistic deism,
is wat geleerdes dit noem:
ek sal probeer reg leef,
God sal vir my sorg.
Maar wanneer dinge uit mekaar val,
begin onmiddellik vrae vra:
het ek op manier kontrak gebreek?
Op manier van my kant af iets verkeerd gedoen,
God nou ophou vir my te sorg?
Hoekom hou God nie by sy deel van die bargain nie?
Maar dit het niks met lofprysing,
of met ons diens aan God – 
te doen nie.
Loof God nie omdat met ons goed gaan – 
loof God want hy is God.  
Wanneer Israelite hierdie Ps gesing,
gesing as deurleefde mense,
mense geweet
ware lof nie altyd maklik kom nie.
Maar dat mens God nogtans loof – 
soos Habakuk so mooi beskryf!
Loof God
ten spyte van situasie waarbinne self bevind,
loof God wanneer goed gaan,
loof God met net soveel oorgawe
wanneer die dag nie goed gaan nie,
selfs in tye van erge swaarkry en lyding.
Onthou,
hierdie Psalm deel van einde van Psalmboek.
Hele boek vol gebede,
gebore uit lyding en
swaarkry
en teenstand
en vrae,
nood en dood,
trane van verlies
én trane van vreugde.
Na al hierdie gebeure,
na hierdie hele lewe,
word die volk opgeroep om God sonder enige inhibisies te loof.  
Want weet jy wat?
Dit is juis wanneer jy eers deur die ander 145 Ps geleef het,
wanneer jy die lyding
en vrese
en vrae
 en worstelinge
en vreugdes
beleef
en gebid het,
wat jy God uiteindelik met oorgawe kan Prys.
Kom ons sê dit helder vir mekaar,
hier aan die einde van 2012:
Ons leef in ‘n tyd waar baie mense,
selfs gelowiges,
moedeloos is
of hoop verloor het.
Wêreldwye fenomeen,
ons hier in SA dikwels dink uniek aan ons:
reënboognasie is nie wat ons gehoop het gaan wees.
ons voel 
korrupsie,
leë beloftes
politieke geheimhouding
misdaad
orde van dag.
Baie mense in ons land
voel kan goed met Israeliete se ervaring van ballingskap identifiseer.
Sit met wesenlike verlies.
Maar NOGTANS,
of dalk juis omdat ons so voel,
is dit nou tyd om die Here te loof.
Om opnuut op hom te fokus,
om ons fokus volledig op hom in te stel,
weg te kyk van onsself
en ons omstandighede
en God te loof:
omdat hy God is
omdat sy naam Skepper is
omdat hy die Koning is.
En ook,
les bes,
omdat hy binne situasies van ballingskap
as Skepper
en koning
optree
en herskep
nuut maak
oor begin,
en regeer.
Maar dan net nog een sakie ek dink ons nie moet mis kyk:
v 14: God het aan sy volk mag gegee.
Horing – simbool van krag.
Ons,
mense wat God loof,
is ook mense wat deur god bemagtig is
om ‘n verskil te maak.
Ons is nie magteloos nie.
Ons is dienaars van God,
wat sy koninkryk laat kom
en ons insluit by sy werk,
ons gebruik
om sy koninkryk te vestig.
Lof maak ons vry
van slagoffermentaliteit
magteloosheid,
betrek ons by God se werk
Daarom gee lof ons nuwe energie
om God se eintlike bedoeling met die wêreld te snap
en ons lewens daarvoor te gee.
Vandag Sondag na Kersfees.
Ons het pas die grootste daad van God se herskepping
en nuwe heerskappy 
gevier:
God het mens geword
en ‘n nuwe begin kom maak met sy skepping.
In Jesus het God se koninkryk sigbaar geword op aarde.
Daarom word ons uitgenooi
om vandag
en in die jaar wat voorlê
om ‘n lewe van dankbare,
verwonderde lof
te begin leef.
Koos van der Merwe van Prophet
skryf nav hierdie Psalm:
asems
al die asems
al die wasem
loof Hom…
likkewane
bobbejane
olifante
al die leeus
al die spreeus
en fisante
kom nou kraaie
papegaaie
en volstruise
al die vlooie in die kooie
al die luise
pelikane
en sprinkane
en marmotte
al die tiere 
en die miere
kokkerotte
die miljoene skerpioene
en die swane
al die ape
al die skape
en die hane
o die vele vaal kamele
en die reiers
al die uile
al die muile
en miskruiers
elke bees
en elke kees
en al die vinkies
al die bokkies
en toktokkies
en tinktinkies
dan die wille krokkedille
en die muise
en die katte op die matte in die huise
al die kewers
al die bewers
swartwitpense
en heel laaste
maar die meeste
al die mense
Loof hom!
Gebed
Gebed ahv Ps 148
Here in die hoë hemel:
ons prys U
 saam met die engele
 en die hemelwesens.
Saam met die son, 
die maan 
en al die sterre
waaraan U ‘n vaste baan en plek gegee het
wil ons U Naam prys!
In die geknal van die weerlig
 en die knetter van die hael;
in die suis van die sneeu 
en die newel van ‘n miswolk
word U van die aarde af geprys.
Alles wat leef,
 kruip 
of vlieg;
wilde diere 
en mak vee; 
konings, 
vorste 
en regeerders
wil U, die Here, prys.
U Naam is hoog verhewe;
U majesteit strek oor die hele hemel en aarde;
ons roem U Naam
omdat U naby is.
Ons prys U, Here!
Amen

Kersdag 2012 Ps 96

 

Preek

Joy to the world

Lied nou net gesing,

vertaling lied geskryf 1719

Isaac Watts:

Joy to the World!

Gebaseer Ps 98,

elemente Ps 96:

Joy to the World,

the Lord is come!

Let earth receive her King;

Let every heart prepare Him room,

and Heaven and nature sing

and Heaven, and Heaven, and nature sing.

…

While fields and floods,

rocks,

hills

and plains,

repeat the sounding joy, repeat, the sounding joy.

Vreugde

Kersdag is ‘n dag van vreugde.

Heaven and nature sing!

Vanoggend Psalm ideaal dag soos hierdie.

Roep alle mense op aarde,

alle volke,

hele skepping,

op om te sing,

te verkondig,

te vertel,

te aanbid.

sing sins sing,

sê eerste 2 verse

prys, prys, prys,

vv 1, 7 & 8

Asof volume stadig maar seker oopgedraai word,

harder en harder…

mense

volke

hemele

aarde

see

veld

bome…

Alles sing!

Calvyn gesê:

Hele skepping

is die teater van God se glorie.

Teoloog Overduin gesê

erediens, preek soms beroerd, hopelose ervaring,

maar as ons ‘n psalm gesing het

was dit die moeite werd!

(tieners ons leer)

Maar hoekom sal ons God loof?

Spesifiek vandag?

Ps vv 10, 13:

10Verkondig onder die nasies:

“Die Here regeer;

die wêreld staan vas,

dit wankel nie;

die Here sal die volke

regverdig oordeel.”

…

want Hy kom,

Hy kom

om oor die aarde te heers.

Hy sal oor die wêreld heers

met regverdigheid,

oor die volke met billikheid.

Kan in gedagtes kroning van nuwe koning sien:

nuwe musiek word geskryf.

nuwe koning gaan ingryp,

onreg regstel.

Is presies wat hierdie Psalm beskryf.

Is presies wat Kersfees vier.

In Jesus het hierdie Psalm waar geword:

God het nie sy skepping vergeet nie!

Nuwe koning gekom,

regeer,

onreg reggestel.

Hoop

Maar moet ook eerlik wees,

tussen galmende lofsang Psalm,

is dat soms vir ons moeilik met oortuiging te sing.

Voel soms vir ons

asof God heerskappy nie so sigbaar is nie.

Daar is ander gode

wat ons gedagtes

en lewens

in beslag neem,

ander magte

aanspraak maak daarop

hulle in beheer is:

pyn

lyding

siekte

sonde

doo…

Vir baie mense

moeilik bly te wees

God te prys.

Israel hierdie Psalm met hoop gesing.

Teruggedink aan God se dade in verlede,

maar die vyande het nie verdwyn nie!

Volke rondom hulle steeds ander gode aanbid.

Hoe kan mens dan hoop hê in so ‘n wêreld?

Ou sg “negro spiritual” Paasfees :

Where you there?

Was daar toe Jesus gekruisig, gesterf, begrawe is?

Kan selfde Kersfees sing:

was ons daar

toe die Koning mens geword het?

Netnou gesing:

nee, was nie daar nie.

Maar tog…

ja,

was daar.

Wanneer gelowiges op Kersdag saamkom,

saam juig en sing,

word ons deel van daardie gebeure

duisende jare gelede in ‘n stal in Betlehem.

Hier word ons deel van die verhaal,

word ons verhaal in God se verhaal ingebed

en word ons hoop versterk.

My gunsteling teoloog,

Brueggemann,

wanneer saam Psalm sing

nie net hoop –

it is making the future

momentarily

present

through word,

gesture,

practice.

this Psalm celebrates

in the face of the old order

still present to us.

But that old order

is an order

which in fact

has no serious claim to make.

Ons loflied is

the beginning of

the dismantling

of that order.

Vandag herinner ons mekaar

dat Jesus koning is,

dat hy ons nie vergeet het nie,

dat hy ons kom red het.

Vandag herinner ons mekaar

dat alles reg is

al lyk alles verkeerd.

Dis asof die engel

die boodskap nog bring:

Joy to the World,

the Lord is come!

Let earth receive her King;

Let every heart prepare Him room,

and Heaven and nature sing

and Heaven, and Heaven, and nature sing.

Lukas 1 Magnificat 23 Desember 2012

Kindertyd  
Die Vierde Koning (Deel III)
Skriflesing 
Lukas 1:39-56
Preek
Al Lindgren
is ‘n professor by die Garret Evangeliese Teologiese Sentrum.
Hy vertel hoe hy en sy laerskool seun gaan visvang het.
Soos wat blykbaar maar soms met visvang gaan,
wou vis nie daardie dag byt.
En soos blykbaar maar met visvang gaan,
beteken pa en seun kon lekker gesels.
So, sommer so onverwags,
Lindgren se laerskoolseun gevra:
“Pa, wat dink jy is die moeilikste ding wat God ooit probeer doen het?”
Pa effens onkant gevang,
nie geweet wat te antwoord.
Vra toe maar vir seun:
Wat dink jy is die moeilikste ding wat God ooit probeer doen het?
Seun antwoord met tipiese wysheid van laerskoolkind:
In wetenskapklas
gedink moeilikste ding God ooit moes doen
om hele wêreld te skep.
In Sondagskool gesels ons toe oor wonderwerke.
En toe dink ek die moeilikste ding ooit
was om Jesus uit die dood te laat opstaan.
Toe dink ek verder,
en kom agter
min van ons ken God regtig baie goed.
Nou dink ek
die moeilikste ding wat God het om te doen
is om ons te laat verstaan
wie hy is
en hoe lief hy ons het.
Nie ‘n sprokie nie
Vandag is die Sondag van liefde – 
laaste Sondag in ons dae aftel na Kersfees.
Gevaar,
soos paar weke gelede ook gesê,
dat hierdie boodskap vir ons so gewoon,
so afgesaag raak,
so vaag tussen verpakking van 
geskenke
en liggies 
en kuier,
dat ons nie meer hoor hoe radikaal dit is.
Want moet geen fout maak nie:
God se liefde
soos wat ons dit uitgebeeld sien in die kers-gebeure,
is radikaal.
Twee swanger vroue,
een skandelik oud
en die ander ‘n ongehude tienermeisie,
waarskynlik tussen 13 en 16 jaar oud,
se lewens word radikaal omgekeer.
En hulle sing van ‘n messias wat die wêreld omkeer.
Niks sou ooit weer dieselfde wees nie – 
nie vir hulle nie,
en ook nie vir die res van die wêreld nie.
Dis nie ‘n nostalgiese sprokie nie.
Dis ‘n revolusie.  
En die revolusie strek van die blink beligte strate van New York
tot die stofstrate van Afrika.  
Die skrywer Dorothy Sayers het gesê:
Julle christene het die beste nuus op aarde – 
die menswording van God!
en julle hanteer dit 
asof dit onbelangrike nuus is,
gepas vir bladsy 14 van die koerant.  
Miskien ons uitdaging dan
hierdie Kerstyd
om te probeer
om die revolusionêre betekenis van Jesus se geboorte
nuut te hoor,
om onsself oop te stel daarvoor
dat hierdie boodskap
ook ons lewens
radikaal kan omkeer.
Maria se lied
Wanneer Maria by Elisabet kom,
sing sy ‘n lied.
Lied staan bekend as die  Magnificat.
Deurspek van aanhalings uit OT.
In lied hoor presies hoe radikaal,
hoe revolusionêr,
geboorte van messias is.
So revolusionêr is hierdie lied,
dat William Temple,
aartsbiskop van Canterbury (1942-44)
sendelinge in Indië gewaarsku het
nooit Magnificat in openbaar te lees.
Christene was reeds onder verdenking in Indië.
Daarom gewaarsku nie iets te lees
wat so opruiend kan wees nie.
In eerste deel van haar lied,
besing Maria lof van God
oor wat hy vir haar persoonlik gedoen het – 
het haar in haar geringheid raakgesien,
haar eer gegee.
Sien daarin natuurlik ook hoe eer by God lyk – 
(reeds al revolusionêr) 
jong, ongetroude vrou swanger,
seun sterf – 
maar juis daarin
en in kans God te dien,
deel te wees van sy koninkryk,
ontvang sy eer.
Tweede deel van lied
sing Maria oor die revolusie 
wat deur Jesus sou kom:
magshebbers word van hul trone afgeruk,
armes word verhoog.
rykes word gestroop
armes word versorg.
God se seun keer die hele sosiale orde om.
Dis ‘n gevaarlike lied vir ‘n tienermeise om te sing!
Kan verstaan hoekom biskop nie wou hê in Indië lees.
Vandag nog gevaarlike lied te sing!
Want let op:
Maria sing nie 
omdat Jesus mense se siele hemel toe gaan stuur nie!
Sy sing
omdat hy die KONKRETE 
aardse wêreld
gaan omkeer
en weer in lyn met God se geregtigheid gaan bring.
Nie net eendag in hemel
maar ook hier
nou.
Wat sê dit vir ons,
vandag nadink oor Kers-gebeure?
Hoe leef ons met hierdie lied,
hierdie hele verhaal,
saam,
sonder dat bloot ‘n sprokie op Kerskaartjie word?
Eerstens kies God ‘n Nasaret Nobody
Die Boodskap vertaal die teks:
 “46Ek maak die Naam van die Here groot. 
47Ek juig oor God. Hy is my Redder. 
48Ek is glad nie belangrik nie,
 ek is maar een van God se diensmeisies; 
tog het Hy my raakgesien. 
Van nou af s
al my naam op almal se lippe wees. 
Alle geslagte sal sê 
dat ek die gelukkigste vrou op die aarde is.” 
God kies ‘n arm tienermeisie uit Galilea.
Gebruik haar om seun wêreld te stuur,
ook invloed deur geskiedenis.
Vandag nog Maria se lied
dryfkrag agter optrede van baie mense
wat stry vir geregtigheid.
Nie sleg vir ‘n nobody,
‘n tienermeisie uit die middel van nêrens!
God gebruik die klein,
onbelangrike 
om grotes te lei.
God gebruik die swakke
om die sterkes te leer
en die gewone
om die buitengewone te dra.
Eugene Peterson vertel
as kind altyd laaste gekies te word
as kinders in buurt gespeel,
spanne gekies.
Een dag twee kapteins stry gekry
oor wie hom gaan kies – 
niemand wou hom hê nie!
In een oomblik,
sê Peterson,
het van zero na minus gegaan!
Vandag,
Eugene Peterson vertaler van Message,
inspirerende skrywer van etlike boeke.
Want by God is niemand ooit ‘n zero 
of ‘n minus nie.
God sluit almal in wat altyd uitgelaat voel,
gebruik hulle
sy koninkryk te laat kom
op aarde.
Soos wat hulle sê:
it is availability
not ability
that is key.
Elkeen van ons,
maak nie saak hoe klein
en onbelangrik
en onbevoeg
en uitgesluit ons voel
kan sê:
“Ek is tot beskikking van die Here”.
armes sit aan God se feestafel
Tweede sleutel ons leef met hierdie lied,
v53 (Boodskap):
Honger mense
het hy by ‘n feesmaal laat aansit
terwyl die rykes
met leë hande moes wegstap.
Hierdie boodskap altyd moeilik mense soos ons te hoor.
Versoeking gedurigdeur “armes” 
wat so sentraal staan Jesus boodskap
te vergeestelik.
Feite is
ons luister na Maria lied
as van rykste mense in wêreld
(al voel nie aldag so)!
Vergelyk maar net ons Kerstafel 
of kersboom
of Kersvakansie
met meeste mense in eie land s’n.
Nie toevallig dat ons hier is,
het wat ons het.
Ook nie danksy eie harde werk.
Ook gawes wat ons het,
geskenk van Here – 
seën wat van hom ontvang.
Saam daardie seën,
kom ekstra verantwoordelikheid.
Jesus bring hierdie lied van sy ma
op besondere manier tot vervulling 
wanneer  revolusionêre nuwe gastelys saamstel:
Luk 14:12-14:
“Hy het ook vir die gasheer gesê:
 ‘As jy in die middag 
of in die aand 
’n maaltyd gee, 
moet dan nie jou vriende
 of broers 
of familie 
of ryk bure 
uitnooi 
sodat hulle jou waarskynlik ook weer uitnooi 
en jou op dié manier vergoed nie.  
Nee, as jy ’n feesmaal gee, 
nooi dan armes,
 kreupeles, 
verlamdes en 
blindes.  
Jy kan jou gelukkig ag 
dat hulle niks het om jou mee te vergoed nie, 
want God sal jou vergoed 
by die opstanding van dié wat reg gedoen het.”
Lidmaat Walmer Methodist vertel hul kerstema vanjaar:
Christmas is not your birthday.
Ons,
wat vanoggend hier sit,
is geringes,
gewone
sukkelende mense – 
deur God gekies,
spesiaal geseën
met gawes
en vermoëns.
Daarom word ons ook geroep
uit te reik,
om te gee.
Dié wat uitgelewer,
kwesbaar is
te versorg.
Veral hierdie tyd van jaar,
nie net bewus wees van wat kry,
of wat vir geliefdes gee,
maar ook van wat weggee,
uitdeel.
So,
terwyl kers-ete beplan,
geskenke toedraai,
ook weggee,
die nié voorregte het ons ontvang het.
Vandag Sondag van liefde.
Vier vandag daardie liefde ontvang,
dat daardie liefde van ons íémand maak.
Word ook opgeroep
daardie liefde konkreet te deel.
Dalk ís moeilikste ding God doen,
ons te laat verstaan hoe lief hy ons het.
Mag jy dan,
hierdie Kerstyd,
besef hoe lief God jou het,
hoe kosbaar jy is.
En dan juis daarom,
omdat jy ‘n greintjie van ‘n besef van God se liefde het,
ook geïnspireer wees
om daardie liefde te deel.

Lukas 1 Magnificat 23 Desember 2012

Kindertyd  
Die Vierde Koning (Deel III)
Skriflesing 
Lukas 1:39-56
Preek
Al Lindgren
is ‘n professor by die Garret Evangeliese Teologiese Sentrum.
Hy vertel hoe hy en sy laerskool seun gaan visvang het.
Soos wat blykbaar maar soms met visvang gaan,
wou vis nie daardie dag byt.
En soos blykbaar maar met visvang gaan,
beteken pa en seun kon lekker gesels.
So, sommer so onverwags,
Lindgren se laerskoolseun gevra:
“Pa, wat dink jy is die moeilikste ding wat God ooit probeer doen het?”
Pa effens onkant gevang,
nie geweet wat te antwoord.
Vra toe maar vir seun:
Wat dink jy is die moeilikste ding wat God ooit probeer doen het?
Seun antwoord met tipiese wysheid van laerskoolkind:
In wetenskapklas
gedink moeilikste ding God ooit moes doen
om hele wêreld te skep.
In Sondagskool gesels ons toe oor wonderwerke.
En toe dink ek die moeilikste ding ooit
was om Jesus uit die dood te laat opstaan.
Toe dink ek verder,
en kom agter
min van ons ken God regtig baie goed.
Nou dink ek
die moeilikste ding wat God het om te doen
is om ons te laat verstaan
wie hy is
en hoe lief hy ons het.
Nie ‘n sprokie nie
Vandag is die Sondag van liefde – 
laaste Sondag in ons dae aftel na Kersfees.
Gevaar,
soos paar weke gelede ook gesê,
dat hierdie boodskap vir ons so gewoon,
so afgesaag raak,
so vaag tussen verpakking van 
geskenke
en liggies 
en kuier,
dat ons nie meer hoor hoe radikaal dit is.
Want moet geen fout maak nie:
God se liefde
soos wat ons dit uitgebeeld sien in die kers-gebeure,
is radikaal.
Twee swanger vroue,
een skandelik oud
en die ander ‘n ongehude tienermeisie,
waarskynlik tussen 13 en 16 jaar oud,
se lewens word radikaal omgekeer.
En hulle sing van ‘n messias wat die wêreld omkeer.
Niks sou ooit weer dieselfde wees nie – 
nie vir hulle nie,
en ook nie vir die res van die wêreld nie.
Dis nie ‘n nostalgiese sprokie nie.
Dis ‘n revolusie.  
En die revolusie strek van die blink beligte strate van New York
tot die stofstrate van Afrika.  
Die skrywer Dorothy Sayers het gesê:
Julle christene het die beste nuus op aarde – 
die menswording van God!
en julle hanteer dit 
asof dit onbelangrike nuus is,
gepas vir bladsy 14 van die koerant.  
Miskien ons uitdaging dan
hierdie Kerstyd
om te probeer
om die revolusionêre betekenis van Jesus se geboorte
nuut te hoor,
om onsself oop te stel daarvoor
dat hierdie boodskap
ook ons lewens
radikaal kan omkeer.
Maria se lied
Wanneer Maria by Elisabet kom,
sing sy ‘n lied.
Lied staan bekend as die  Magnificat.
Deurspek van aanhalings uit OT.
In lied hoor presies hoe radikaal,
hoe revolusionêr,
geboorte van messias is.
So revolusionêr is hierdie lied,
dat William Temple,
aartsbiskop van Canterbury (1942-44)
sendelinge in Indië gewaarsku het
nooit Magnificat in openbaar te lees.
Christene was reeds onder verdenking in Indië.
Daarom gewaarsku nie iets te lees
wat so opruiend kan wees nie.
In eerste deel van haar lied,
besing Maria lof van God
oor wat hy vir haar persoonlik gedoen het – 
het haar in haar geringheid raakgesien,
haar eer gegee.
Sien daarin natuurlik ook hoe eer by God lyk – 
(reeds al revolusionêr) 
jong, ongetroude vrou swanger,
seun sterf – 
maar juis daarin
en in kans God te dien,
deel te wees van sy koninkryk,
ontvang sy eer.
Tweede deel van lied
sing Maria oor die revolusie 
wat deur Jesus sou kom:
magshebbers word van hul trone afgeruk,
armes word verhoog.
rykes word gestroop
armes word versorg.
God se seun keer die hele sosiale orde om.
Dis ‘n gevaarlike lied vir ‘n tienermeise om te sing!
Kan verstaan hoekom biskop nie wou hê in Indië lees.
Vandag nog gevaarlike lied te sing!
Want let op:
Maria sing nie 
omdat Jesus mense se siele hemel toe gaan stuur nie!
Sy sing
omdat hy die KONKRETE 
aardse wêreld
gaan omkeer
en weer in lyn met God se geregtigheid gaan bring.
Nie net eendag in hemel
maar ook hier
nou.
Wat sê dit vir ons,
vandag nadink oor Kers-gebeure?
Hoe leef ons met hierdie lied,
hierdie hele verhaal,
saam,
sonder dat bloot ‘n sprokie op Kerskaartjie word?
Eerstens kies God ‘n Nasaret Nobody
Die Boodskap vertaal die teks:
 “46Ek maak die Naam van die Here groot. 
47Ek juig oor God. Hy is my Redder. 
48Ek is glad nie belangrik nie,
 ek is maar een van God se diensmeisies; 
tog het Hy my raakgesien. 
Van nou af s
al my naam op almal se lippe wees. 
Alle geslagte sal sê 
dat ek die gelukkigste vrou op die aarde is.” 
God kies ‘n arm tienermeisie uit Galilea.
Gebruik haar om seun wêreld te stuur,
ook invloed deur geskiedenis.
Vandag nog Maria se lied
dryfkrag agter optrede van baie mense
wat stry vir geregtigheid.
Nie sleg vir ‘n nobody,
‘n tienermeisie uit die middel van nêrens!
God gebruik die klein,
onbelangrike 
om grotes te lei.
God gebruik die swakke
om die sterkes te leer
en die gewone
om die buitengewone te dra.
Eugene Peterson vertel
as kind altyd laaste gekies te word
as kinders in buurt gespeel,
spanne gekies.
Een dag twee kapteins stry gekry
oor wie hom gaan kies – 
niemand wou hom hê nie!
In een oomblik,
sê Peterson,
het van zero na minus gegaan!
Vandag,
Eugene Peterson vertaler van Message,
inspirerende skrywer van etlike boeke.
Want by God is niemand ooit ‘n zero 
of ‘n minus nie.
God sluit almal in wat altyd uitgelaat voel,
gebruik hulle
sy koninkryk te laat kom
op aarde.
Soos wat hulle sê:
it is availability
not ability
that is key.
Elkeen van ons,
maak nie saak hoe klein
en onbelangrik
en onbevoeg
en uitgesluit ons voel
kan sê:
“Ek is tot beskikking van die Here”.
armes sit aan God se feestafel
Tweede sleutel ons leef met hierdie lied,
v53 (Boodskap):
Honger mense
het hy by ‘n feesmaal laat aansit
terwyl die rykes
met leë hande moes wegstap.
Hierdie boodskap altyd moeilik mense soos ons te hoor.
Versoeking gedurigdeur “armes” 
wat so sentraal staan Jesus boodskap
te vergeestelik.
Feite is
ons luister na Maria lied
as van rykste mense in wêreld
(al voel nie aldag so)!
Vergelyk maar net ons Kerstafel 
of kersboom
of Kersvakansie
met meeste mense in eie land s’n.
Nie toevallig dat ons hier is,
het wat ons het.
Ook nie danksy eie harde werk.
Ook gawes wat ons het,
geskenk van Here – 
seën wat van hom ontvang.
Saam daardie seën,
kom ekstra verantwoordelikheid.
Jesus bring hierdie lied van sy ma
op besondere manier tot vervulling 
wanneer  revolusionêre nuwe gastelys saamstel:
Luk 14:12-14:
“Hy het ook vir die gasheer gesê:
 ‘As jy in die middag 
of in die aand 
’n maaltyd gee, 
moet dan nie jou vriende
 of broers 
of familie 
of ryk bure 
uitnooi 
sodat hulle jou waarskynlik ook weer uitnooi 
en jou op dié manier vergoed nie.  
Nee, as jy ’n feesmaal gee, 
nooi dan armes,
 kreupeles, 
verlamdes en 
blindes.  
Jy kan jou gelukkig ag 
dat hulle niks het om jou mee te vergoed nie, 
want God sal jou vergoed 
by die opstanding van dié wat reg gedoen het.”
Lidmaat Walmer Methodist vertel hul kerstema vanjaar:
Christmas is not your birthday.
Ons,
wat vanoggend hier sit,
is geringes,
gewone
sukkelende mense – 
deur God gekies,
spesiaal geseën
met gawes
en vermoëns.
Daarom word ons ook geroep
uit te reik,
om te gee.
Dié wat uitgelewer,
kwesbaar is
te versorg.
Veral hierdie tyd van jaar,
nie net bewus wees van wat kry,
of wat vir geliefdes gee,
maar ook van wat weggee,
uitdeel.
So,
terwyl kers-ete beplan,
geskenke toedraai,
ook weggee,
die nié voorregte het ons ontvang het.
Vandag Sondag van liefde.
Vier vandag daardie liefde ontvang,
dat daardie liefde van ons íémand maak.
Word ook opgeroep
daardie liefde konkreet te deel.
Dalk ís moeilikste ding God doen,
ons te laat verstaan hoe lief hy ons het.
Mag jy dan,
hierdie Kerstyd,
besef hoe lief God jou het,
hoe kosbaar jy is.
En dan juis daarom,
omdat jy ‘n greintjie van ‘n besef van God se liefde het,
ook geïnspireer wees
om daardie liefde te deel.