Hulle en Ons

Ons kyk na die Sea Shepherd van kaptein Paul Watson wat die Japanese skepe probeer keer om walvisse te jag in die bekende Whale Wars, en dink dit is ’n gevaarlike speletjie, real-time TV, nie iets waarby Christene betrokke behoort te raak nie. 

• In wese gaan dit in die Whale Wars daaroor dat alle kommersiële jag op walvisse wêreldwyd reeds in 1986 verbied is, want ’n kwart van die walvis spesies (en dolfyne) is op die rand van uitwissing. 
• Drie lande het hulle egter deurgaans nie daaraan gestuur nie: Ysland, Noorweë, en Japan.  Sedertdien is nog 25 000 walvisse van kant gemaak, kwansuis vir wetenskaplike navorsing. 
• Die TV program bestaan om die aandag van mense reg oor die wêreld te monster, om iets daaraan te doen, nie met die Sea Shepherd nie, maar met enige inisiatief om hierdie wêreld in die breë op ’n volhoubare manier te beveilig en beskerm.
• Gelukkig het die Sea Shepherd al 9 van dié jagskepe uit diens uit gestel, onder beskerming van die Verenigde Nasies saam met wie hulle werk, maar dit is ’n druppel in die emmer.  Die bio-diversiteit van die aarde is onder skoot, maar ons sukkel om regtig ’n verskil te maak. Dink maar net plaaslik aan die renosters …

’n Fliek wat ’n onuitwisbare indruk op my gemaak het, is An Inconvenient Truth van Al Gore (2005).  ’n Mens steier letterlik terug voor die feitelike gewig van sy argumente, waarvan ek net een hier kortliks wil deel, oor aardverwarming:

•  In wese, koolstofdioksied, die goed wat ons uitasem, is ’n goeie ding, want dit keer dat ons te koud kry.  Die koolstofdioksied in die atmosfeer hou die hitte gevange, sodat alle hitte nie uitstraal soos op die maan nie. 
• Die probleem is, te veel koolstofdioksied in die atmosfeer laat die aarde warmer word as dit moet wees vir die behoud van lewe, die pole se ys smelt byvoorbeeld, die oseane se vlakke styg, die seestrome gaan staan stil, en ons stuur waarskynlik op ’n volgende ice-age af.  Dit so in kort. 
• Boonop, deur steenkool te verbrand, sit ons meer koolstofdioksied in die lug in, en die aarde raak nog warmer.  Deur petrol en olie te verbrand vir enjins en kragopwekking gebeur dieselfde.  Selfs met ’n houtvuur gebeur dieselfde.  En dan het ons nog nie eers oor ander skadelike gasse nie, en die effek wat cfc’s (chloorfluoorkoolstof) op die osoon het, gepraat nie.  En daar is net te veel daarvan op die oomblik in die atmosfeer, met ernstige gevolge vir die aarde.
• Vyf lande het al Al Gore se kurrikulum by hulle skole se leerplanne geïnkorporeer – Engeland, Skotland, Tsjeggiese Republiek, New Zeeland, en Duitsland, sowel as die Kanadese provinsie van British Columbia, maar soveel meer is nodig.

Sentrale waarheid van ons geloof

Die diep probleem in die kerk, en in jou persoonlike lewe, is dat ons as Christene hierdie feite nie so maklik verbind aan ons geestelike lewe nie.  Ons dink te maklik, dat dit net vir die groenes is om daarby betrokke te raak.  Dit is vir HULLE!  Dit is ’n boodskap nie vir ONS nie.  Ons dink om geestelik te wees, is nie om terselfdertyd groen te wees nie.

Feit is dat ons daarmee een van die sentrale waarhede van ons geloof verloën, iets waarvan ons meesal onbewus lewe.  Kom ons lees daarvan in die eerste twee hoofstukke van die eerste boek van die Bybel, daar waar ons bely dat alles ontstaan het.

Skriflesing

God het alles gemaak

Gen 1:1-2 – “In die begin het God die hemel en die aarde geskep. ²Die aarde was heeltemal onbewoonbaar, dit was donker op die diep waters, maar die Gees van God het oor die waters gesweef. ³Toe het God gesê: ‘Laat daar lig wees!’ En daar was lig.”

Genesis 1:3-25 (met baie raakpunte met die Big Bang teorie en die evolusie van lewe op die planeet aarde, hoewel dit ’n gedig is, en daarom baie eerder iets oor God se rol in die skepping wil deurgee, en dat dit perfek was, as om uit te wy oor hoe presies dit gebeur het.  Die idee van dae is metafories en digterlik bedoel):

• Dag 1 – Lig
• Dag 2 – Heelal
• Dag 3 – Aarde en Plante
• Dag 4 – Seisoene
• Dag 5 – Seediere en voëls
• Dag 6 – Diere en die Mens

Wat is die opdrag van die mens?

Gen 1:26-31 – “²⁶Toe het God gesê: ‘Kom Ons maak die mens as ons verteenwoordiger, ons beeld, sodat hy kan heers oor die vis in die see, die voëls in die lug, die mak diere, die wilde diere en al die diere wat op die aarde kruip.’ ²⁷God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep. ²⁸Toe het God hulle geseën en vir hulle gesê: ‘Wees vrugbaar, word baie, bewoon die aarde en bewerk dit. Heers oor die vis in die see, oor die voëls in die lug, oor al die diere van die aarde, ook oor die diere wat op die aarde kruip.’ ²⁹Verder het God gesê: ‘Let op! Ek gee aan julle al die plante wat saad gee op die hele aarde; ook al die bome wat vrugte dra en saad gee. Dit sal julle kos wees. ³⁰Maar aan die wilde diere op die aarde en aan die voëls in die lug en aan die diere wat op die aarde kruip, aan alles wat leef, gee Ek al die groen plante as kos.’ So het dit gebeur. ³¹Toe het God gekyk na alles wat Hy gemaak het, en dit was baie goed. Dit het aand geword en dit het môre geword. Dit was die sesde dag.”

Ons is God se verteenwoordigers, en Sy opdrag is (vers 28) – bewoon, bewerk bewaar (heers regverdig).

En net om die laasgenoemde punt nog helderder te maak – Gen 2:15 – “¹⁵Die Here God het die mens in die tuin laat woon om dit te bewerk en op te pas (bewaar).” – BEWOON, BEWERK, BEWAAR.

Woordverkondiging

Bewoon, bewerk en bewaar

God het ons gemaak om die aarde te bewoon, bewerk en bewaar.  Dit is die onomwonde boodskap van Genesis, die begin van ons geloof.  En dit is baie belangrik om te verstaan, dat hierdie idee van bewoon, bewerk, en bewaar van die begin af deel was van ons geloof.  Om die waarheid te sê, ek dink dat ons die afgelope paar dekades grondig gefouteer het om eensydig te fokus op die vraag hoe ons hemel toe gaan, eerder as om oor hierdie aspekte van God se opdrag aan ons te fokus: bewoon, bewerk , bewaar. 

Ons verlossing is daarop gemik, dat ons herstel sal word om te bewoon, bewerk en bewaar.  Natuurlik het dit ook te make met die lewe hierna, waarvoor die Here ons voorberei, maar bewoon, bewerk, en bewaar is die fundamentele opdrag aan ons as mense EN as Christene.

God maak ons Christene sodat ons beter mense kan wees, aan ons doel kan beantwoord.

God en die ekologie in die Bybel

Ek wil jou op ’n toer neem deur die Bybel om die plek van die ekologie, die sorg en bewaring van die aarde, in die verlossingsplan van God uit te wys:

1. Die grondoortuiging wat ons in terme van die ekologie rig, is dat die aarde God se skepping is (Gen 1; Ps 8; Ps 104).  Die aarde behoort aan God en alles daarop en daarin.  Dit is fundamenteel.
2. God se bedoeling met die aarde is dat almal ‘n plek daarop vind, ‘n habitat, ‘n tuiste – mens, dier en plant.  Dit sien ons reeds in die feit dat die Bybel diere en plante nie klassifiseer volgens hulle anatomie en morfologie nie, maar volgens hulle ekologie, hulle habitat, die plek waar hulle bly (Gen 1-2), die voëls in die lug, die visse in die see.  Dit wys hoe fundamenteel alles wat leef, verbind is aan waar hulle leef. 
3. God se bedoeling met die mens is nou hieraan verbonde.  God het mense gemaak om Hom in die aardse ekologie te verteenwoordig (Gen 1:26), om die “tuin” met alles daarin te bewoon, te bewerk en te bewaar (Gen 2:15).  Dit is waarom God die mens in die tuin van Eden plaas en seën.  Dit beteken ook dat bewoon,  bewerk en bewaar fundamenteel is tot die mense se bestaansdoel en werk in hulle tuiste op aarde.
4. Interessant genoeg word mense op dieselfde wyse in die eerste plek volgens hulle ekologie geklassifiseer, hulle habitat,  die plek waar hulle bly (Gen 2-4) – selfs voor die sondeval – en voordat dinge soos afkoms en die nageslag ter sprake kom (Gen 5).  En wanneer die nageslag van Jafet, Gam en Sem beskryf word, is dit weereens in terme van die plekke waar hulle en hulle nageslag gebly het (Gen 10).
5. Die opdrag om die aarde vol te maak (Gen 1:28), het dus te make met ’n tuiskoms, ’n habitat, vir almal: mens, plant en dier.
6. Nou belangrik: hierdie bedoeling van God is deur drie goed bedreig.
7. Die eerste bedreiging was deur ongehoorsaamheid aan God (Adam en Eva – Gen 3) wat nie net die verhouding tussen Adam-Eva en God verbreek het nie, ook nie net die verhouding tussen Adam en Eva vertroebel het nie, maar hulle ook in konflik met hulle omgewing gebring het – “die aarde sal vir jou dorings en dissels laat uitspruit” (Gen 3:18).  Ongehoorsaamheid verbreek dus die verbintenis met die land en die tuiste wat God vir ons geskep het, en Adam en Eva word daarby uit die tuin geban, die plek waar werk ’n vreugde was.  Ek hanteer hulle bestaan as metafore vir die ontstaan van die mens in terme van ’n persoonlike verhouding met God.  Wie hulle was en presies hoe dit gewerk het, is ’n onderwerp vir ’n ander dag.
8. Die tweede bedreiging was deur geweld teenoor medemense (Kain wat Abel doodmaak – Gen 4).  Let op dat Kain tot swerwer verdoem word, dat sy verbintenis met die grond totaal afgesny word.  Hoe ontstellend klink daarom nie Kain se uitroep na hy Abel van kant gemaak nie: “My straf is te swaar om te dra.  U verdryf my nou van my grond af” (Gen 4:13-14).  Hy sou nou nie meer kon bydra tot enige een van die drie kernopdragte aan die mens nie: bewoon, bewerk, en bewaar.
9. Die derde bedreiging was deur die aarde aan homself oor te laat.  Dit sou een van die gevolge wees van die poging om in die vlakte van Sinar ’n tuiste vir almal te vind (Gen 11).  Die aarde sou nie bewoon, bewerk en bewaar word nie.  Die taalverwarring was dus ’n doelbewuste manier om ’n tuiskoms te verseker, vir mense, plante en diere.
10. Aldrie hierdie bedreigings bestaan vandag nog – om die verhouding met God, medemense of die natuur na te laat, of af te skeep.  En die gevolge is steeds dieselfde – om jou tuiste by God, jou tuiste by ander, en jou tuiste op die aarde in gevaar te stel.
11. Dit is ook hoekom die land so belangrik is in terme van mense se pogings om ’n ruimte vir hulleself op die aarde te vestig, baie keer egter tot nadeel van ander se
12. Die wortels van die revolusie van ons land (en ander) kan dus ook in hierdie ekologiese wanbalans gevind word – waar ons nalaat om in liefde teenoor God, ons naaste en ons omgewing te leef.  Die gevolge van dié wanbalans lê in die ervaring van mense dat hulle hul verbintenis met die land verloor, en dan praat ons nie eers van die effek op plante en diere nie.  Dit vorm die hart van die diskoers wat tans die voorblaaie van ons media haal, selfs met die onlangse hartverskeurende gebeure by die Lonmin myngemeenskap.
13. Die diepste rede vir die klem op bewoon, bewerk en bewaar, is natuurlik ten diepste in God self.  God werk regdeur die Bybel in sy verhouding met mense self met ’n ekologiese bewussyn.
14. Dit gebeur wanneer Hy oordeel.  Dink bv aan sy voorskrifte vir oorlogmaak, deurdat vrugtebome eksplisiet uitgesluit word van die tipe bome wat afgekap kan word wanneer ’n stad beleër word, en beleëringswerke gebou moet word (Deut 20:19-20).
15. Dit gebeur gelukkig ook wanneer Hy ons seën.  Reg deur die Bybel word God se seën uitgespel as iets wat ’n impak het op die omgewing en die ekologie.  Ons vind dit bv in die wet (Lev 26:2-13).  Die seën is allesomvattend wanneer ons aan Hom gehoorsaam is: “Ek sal vrede gee in die land sodat julle rustig kan slaap … Julle sal nie eens ‘n vorige seisoen se graan kan opgebruik nie, julle sal dit moet weggooi om plek te maak vir die nuwe oes … Ek sal by julle woon …”
16. En dit is waarheen God ook op pad is met die heelal, ’n herskepping.  God gaan die wêreld laat herleef en nuut maak.  Dit sluit alles in: mens, dier, plant, en aarde (Matt 19:28).  Dit is ook die droom van Johannes (Open 21:1-8).
17. En dit is een van die take waarby die Gees ons intrek (Rom 8:18-30).  Soos die skepping sug om van die verganklikheid verlos te word, en dit sluit die hele ekologie in – die habitat van die mens, dier en plant – so sug die kinders van God, bygestaan deur die sug van die Gees, om volledige verlossing.
18. En dit is waaraan ons ons lewe wy, aan God, ons medemense en die omgewing.

Daarom kan ons nie langer terugsit dat die groenes die debat voer namens ons nie.  Ons het ’n dure plig as verteenwoordigers van God om betrokke te raak.  Christene se kleur is groen.

Drie primêre verhoudings

Martin Buber praat van drie primêre verhoudings waarin elke mens staan:

• ek-God
• ek-jy
• ek-dit

En aldrie is belangrik. 

• Jou verhouding met God draai om Sy betrokkenheid by jou.  Hy is voorsienend, verlossend, vertroostend in jou lewe betrokke, as die Drie-enige God, Vader, Seun, Gees. 
• Jou verhouding met jou medemens is om as Sy verteenwoordiger teenoor hulle op te tree, deur te fokus op saamwees in al sy fasette, wat ingesluit is in die oeropdrag van bewoon, bewerk en bewaar.  ’n Mens kan dit uitbrei om te sê dat jy mense moet help om te behoort, dat jy hulle moet beskerm, dat jy hulle moet bemoedig, sodat hulle met oorgawe hulleself aan God se betrokkenheid by hulle kan gee, en hulle opdrag kan nakom. 
• Jou verhouding met die aarde is om dit te bewoon, te bewerk, en te bewaar.

En laat ons maar erken, waar ons nog aan die eerste twee verhoudings aandag gee, is ons maar swak met die derde verhouding, ons verhouding met die aarde en alles wat daarop woon.

Jou kleur is groen!

Ek wil jou vanaand dus uitdaag om te wees wie God jou gemaak het, en gehoorsaam te word aan Sy opdrag: bewoon, bewerk, bewaar.  Jou kleur is groen!

Maar dan sal ons ook moet besef dat die debat oor bv klimaatsverandering lankal nie meer gaan oor die vraag óf dit gebeur nie, maar hóé die mensdom op die gevolge daarvan gaan reageer. 

• Die Noordpool se see-ys smelt die afgelope ruk teen ’n reuse spoed weg.  Die kanse is 50:50 dat daar vir die eerste keer in die geskiedenis dié somer geen ys op die see by die Noordpool sal wees nie. 
• Amerika se kosmandjie streke beleef vanjaar die ergste droogte in die onlangse geskiedenis, terwyl dele van China sulke hoë reënvalsyfers het dat daar grootskaalse verspoelings was. 
• Selfs Port Elizabeth het nou na die vorige droogtesiklus alreeds die natste jaar in 30 jaar se opnames.

Ons moet daadwerklik dinge begin doen.

Wat kan ons doen?

Ons denke moet verander

Christus se koms het dus nie net ons liefde vir God en ons naaste kom herstel nie, maar ook ons liefde vir die aarde.  Geen wonder dat daar nie net ’n belofte aan kinders van God van ’n nuwe hemel gegee word nie, maar ook dié van ’n nuwe aarde.  

Dit is waarom ons betrokke is by die debat oor die ekologie in al sy fasette.  Wat ons egter moet hoor op die oomblik, is dat die debat oor bv klimaatsverandering, lankal nie meer gaan oor die vraag óf dit gebeur nie, maar hóé die mensdom op die gevolge daarvan gaan reageer. 

Ons denke moet verander:

• Woude filtreer die water wat ons drink – daarom moet ons dit oppas, nie net omdat dit as sodanig verkeerd is om ’n boom te gebruik nie.  Dit is tot ons almal se voordeel dat daar woude in die wêreld is.
• Die bye en voëls bestuif ons plante en flaura ekosisteme.  Dit het groot ekonomiese waarde deur hulle te beskerm, nie net ’n biologiese waarde nie.  Dit is tot ons almal se voordeel dat gifstowwe verminder en habitat beskerm word, sodat bye en voëls kan gedy.

Profeet, priester, en koning

• As profete moet ons die dinge afwys wat die lewe van die mens bedreig en mense aanspoor om die wêreld en die ekologie te beskerm.   Bv, daar is 5 keer meer steenkool, olie en gas beskikbaar as wat ekologies veilig sal wees om te verbruik.  Sommige navorsers sê dat 80 % van daardie bronne sal moet bly net waar hulle is – ondergronds.  Sal ons die moed hê om dít as ’n Christelike oortuiging te begin sê?
• As priesters moet ons mense bystaan wat bv deur besoedeling en aardverwarming en die horde ander dinge wat verkeerd gaan, beïnvloed word, benadeel of beskadig word, en hulle daadwerklik bystaan en help.  Ons moet pastoraal praat, met deernis en respekvol, maar ook met oortuiging.
• As konings moet ons stry teen besoedeling en uitbuiting van die aarde in die besonder teen gierigheid en praktyke van mense wat ter wille van eie voordeel en gewin nie omgee dat die lewens van ander mense deur besoedeling benadeel word nie.

Voorbeeld uit Duitsland

Ons kan leer by die Rappenecker Hütte – restaurant in Duitsland, gewilde hiking bestemming:

• Bestaan 350 jaar lank al!
• Hulle is 25 jaar lank al op son energie, sedert 1987.  Sonpanele verskaf 65% van hulle energie behoeftes, windlaaiers 10% en 25% van ’n waterstof sel, wat ’n diesel generator sedert 2003 vervang het.  Hulle is totaal onafhanklik van die nasionale elektrisiteitsnetwerk.
• Duitsland se besighede is al vir 25% van hulle energie behoeftes op hernubare bronne.  Dit wys wat kan gedoen word.  Hulle wil teen 2050 op 80% wees.

Voorbeelde plaaslik

Daar word al baie dinge gedoen.  Bv in Kirkwood se Wildsfees was daar verlede jaar ’n Growing Green Expo: Ethical and Sustainable Agriculture and Gardening.  Ons moet net oë ontwikkel om dié goed raak te sien en betrokke te raak.

Persoonlike keuse

Ons moet self ook optree en iets begin doen, anders begin leef.  Hersirkulering, water, elektrisiteit, lug-motors (Tata Airpod).

• Vir ‘n weeklikse sinopsis van wat in die groen beweging aangaan: http://www.thegreentimes.co.za/
• Vir ‘n maandelikse Afrikaanse blog oor die ekologie deur Dokdiek: http://www.omgee.org.za/
•  Hier is raad oor oor hoe jy jou koolstofspoor kan verminder, en in jou werksomgewing met projekte te kan begin om dieselfde te doen: http://www.globalcarbonexchange.com/

En gemeentes?

Ons het in ’n onlangse Kruisgewys, wat aan 3000 predikante en geestelike leiers gestuur word, gefokus op die ekologie en wat in gemeentes aangaan daaromtrent.  Gaan kyk by http://gemeentes.co.za/kruisgewys/kruisgewys-maart-2012.  Dit is gratis en kort insiggewende artikels:

• Ernst Conradie – sistematiese teoloog van UWK en skrywer van verskeie boeke oor die ekologie, onder andere die Andrew Murray-pryswenner vir Waar op dees aarde vind mens God? in 2007 – gee ’n ontleding van die verbruikerskultuur ten grondslag van die feit dat welvarendes die slagoffers van hulle eie begeertes raak. Hulle dra swaar aan die beroepsdruk en besittingslas, en toon die simptome van verbruikersgriep. Hy maak ’n onderskeid tussen welsyn en welvaart en rykdom en lewensverryking wat jou sal help om jouself te vind in iets wat groter is as jyself.
• Willem Nicol – doyen van kontemplatiewe spiritualiteit en spirituele begeleiding – fokus op ’n spiritualiteit van eenvoud wat een van die min maniere is om die greep van die verbruikerskultuur te ontsnap. Hy help ons verstaan dat die genieting van jou bestaan alreeds genoeg rede is om vervuld te lewe, en dat die verdieping van jou geloof in die vryheid van uiterlike voorspoed lê.
• Fay van Eeden – die leraar vir Nuwe Generasie, Lynnwood se jeugbediening – gee ’n teologiese sowel as ’n praktiese perspektief op hoe ’n “groen”-bediening in ’n gemeente kan werk. Die feit dat die Skepping die “groot boek” van God is – soos die Bybel die “klein boek” is – is vir haar al genoeg motivering dat ’n gemeente by versorging en bewaring betrokke sal raak.
• Frans Hancke – Uitvoerende Direkteur van diePLAN, wat gemeentes in verskeie lande help om hulle missionale karakter uit te leef – fokus op twee verhale wat wys dat die evangelie ook met ’n groen kleur kan werk. Die een verhaal wys hoe die opruim van rommel en die geskik maak van grond vir plante en struike ’n voertuig raak vir die evangelie om in mense se lewe aan te kom. Die ander verhaal wys die teenoorgestelde, met die appèl aan almal van ons om die moontlikhede te ontgin wat ’n ekologiese bewussyn vir ons gee in die evangelie bediening.
• André van Niekerk – gemeentedominee van Pretoria en gewilde rubriekskrywer – fokus op hoe leraars in God se gemeentes hulle kan help om meer soos ’n beweging van God self te laat optree. Geloof hoef nie ingekleur te word nie. Dit is alreeds groen. Ons kan mekaar aanmoedig tot ’n groen leefstyl, waarvan hy ’n hele aantal voorbeelde opnoem. Ons is geroep om saam met alle mense nuut op hierdie aarde te leef.
• Diek en Marthie van der Zel – ’n lidmaategpaar wat in Morelettapark ’n groot herwinningsprojek begin het en tans op die Wes-Kaap Sinode se ekologie-taakspan dien – wys hoe ’n mens met die regte visie en passie ’n groot verskil kan maak. Op sy hoogtepunt het die “papier vir kos” projek 144 ton herwinbare materiaal ’n jaar opgelewer, waarvan die wins ingeploeg is in verskeie opheffingsprojekte.  Kyk by http://www.omgee.org.za/.
• Dawid de la Querra – ’n prokureur wat as tentmaker by die Sakkrappers-en-Karwas-bediening in Kimberley betrokke is – vertel hoe die leiding van die Here ervaar word as ’n mens iets begin doen, al is dit aanvanklik net uit jou eie aanvoeling van die nood. Wat as ’n barmhartigheidsprojek begin het, het in ’n verhoudingsbou-geleentheid oorgegaan wat uiteindelik nie net werk aan die sakkrappers verskaf het nie, maar ook die omgewing positief verander het.

Skakels vir meer inligting:

• An Inconvenient Truth: http://www.climatecrisis.net/
• Conference of the Parties (COP17) to the United Nations Framework Convention on Climate Change: http://www.cop17-cmp7durban.com/

GOD PRAAT MET ONS EN ONS LUISTER

Skriflesing

Hierdie hoofstuk kan in drie dele opgedeel word wat die volgende drie “lewenslesse” is, les 5-7, wat die pa besig is om sy seun(s) te leer ( onthou die eerste vier was: 1) Luister na jou ouers, 2) Soek wysheid met gespitse ore, 3) Vertrou God en ken Hom in alles, en 4) Leer uit 5 voorbeelde van ‘n ryk en vol lewe):

• Lewensles 5 – 4:1-9 – Neem jou ouers (rolmodelle) se opvoeding ter harte.
  • Die pa spel die voordeel van die pad van wysheid uit: “jy werklik kan lewe” (4:4).   Wysheid is nie ’n straf nie, maar sal jou beskerm (4:6), aan jou betekenis gee (4:8), jou sosiale aansien verleen (4:8) en jou lewe versier (4:9).
  • Wysheid moet daarom soos ’n metgesel vir hom/hulle wees, soos ’n bruid wat jou lewenspad met jou deel, wat jy kan liefhê en wat jou lewe kan verryk en versier (4:6).

• Lewensles 6 – 4:10-19 – Kies die pad van wysheid en nie die pad van goddeloosheid nie.
  • Dit is lewensbelangrik dat dié pad, die pad van wysheid, gekies word, en die pad van goddeloosheid vermyDie twee paaie laat dit óf donker óf lig word in jou lewe.  Om die waarheid te sê, die pad van goddeloosheid is verslawend – jy kan later nie meer daarsonder nie (lê wakker)!  Dit beïnvloed jou hele lewe, en stel jou bloot aan die verydeling wat met boosheid en slegte mense saamgaan. “Die pad van die regverdiges is soos helder oggendlig wat groei en sterker word tot dit heeltemal dag is” (4:18)!

• Lewensles 7 – 4:20-27 – Hou koers deur te fokus op jou binnekant en jou bakens.
  • Die sewende lewensles van die pa aan sy seun is om koers te hou op die pad vanIn die proses is sy ore (4:20), hart (4:23), mond (4:24), oë (4:25), en voete (4:26) belangrik, almal metafore vir aspekte van sy soeke na en uitlewe van die wysheid. 

Spreuke 4:20-27

Woordverkondiging

“Baken jou koers af, dan sal jy seker wees van elke tree “

Ons het verlede week baie tyd spandeer om oor ons binnekant te gesels.  Dit is waar alles begin.  Dit is waar jy met God begin.

Vandag kyk ons na vers 26-27 wat sê, dit is nie net vertroue op God, ‘n luisterende gesindheid en die fokus op jou manier van dink, jou binnekant, wat jou pad bepaal nie.  Jy moet ook die pad stap wat God wys.  Soos Spreuke sê: “Baken jou koers af, dan sal jy seker wees van elke tree” – 4:26. 

Die OAV vertaal: “Maak die pad van jou voet gelyk, en laat al jou weë vas wees,” en vers 27: “wyk nie regs of links af nie, hou jou voet ver van boosheid.”

Deur vir jou bakens op te rig op jou pad, en daarvolgens koers te hou, sal jou nie net op die regte pad hou nie, maar dit ’n vreugde maak, nie net vir jouself nie, maar ook vir ander.

Baken jou koers af

Letterlik staan daar: “laat jou weë vas wees.”  Die woordjie vir vas in die vers is koen in Hebreeus –  כּוּן .  Laat jou weë koen wees. 

Die woord koen word gebruik om vastigheid, stewigheid, en onwrikbaarheid uit te druk.  Van die aarde word gesê dat dit koen is: stewig, vas, onwankelbaar, geanker (Ps 93:3).  Van ’n huis of tempel word gesê dat dit koen is: vas en stewig (Rig 16:26). 

Maar dit word ook in ’n abstrakte sin as ’n metafoor gebruik om koersvastheid aan te dui.  Dit is die tipe betekenis wat ons hier in Spreuke aantref.  Laat jou weë, jou lewenstyl en jou beplanning vir die toekoms koen wees, vas wees, geanker, onwrikbaar, koersvas.

Hoe kry ’n mens dit reg?

1. Eerstens moet jou hart reg wees – daaroor het RethieJou binnekant moet aan God verbonde wees en tot rus gekom het by Hom.  Begin met God.
2. Tweedens moet jou houding teenoor die lewe uitgesorteerJou ingesteldheid moet ’n soeke na en ’n waardering van wysheid wees.  Jou ore en jou lewe moet ingestel wees daarop.  Dit is wat Spreuke in sy geheel sê: vrou Wysheid en vrou Dwaasheid praat met jou oral waar jy besluite moet neem, en jy moet jou instel om vrou Wysheid se stem te hoor en na te volg.
3. En in die derde plek moet jy koers hou op die pad van wysheid.  Jy moet die pad van wysheidJy moenie net daaroor dink nie.  Jy moenie net daaroor gesels nie.  Jy moet die pad stap. 

En daarvoor het jy bakens nodig, dinge wat jou kan help om koers te hou.

Bakens uit die verlede

Sommige bakens lê in die verlede.  Geestelike ervarings, uitkomste wat die Here vir jou bewerk het, wyshede en lewenswaarhede wat jy geleer het, ’n roeping wat jy ontvang het, gawes en geleenthede wat deel van jou menswees geword het.

Gaan sit vandag en maak ’n lys van al die wonderlike dinge uit die verlede wat jy met jou kan saamdra, en wat vir jou bakens kan wees.

Natuurlik is daar ook dinge wat sleg was in die verlede.  Een van die probleme wat ons as ’n gemeenskap het, is dat ons steeds swaar dra aan dinge wat verkeerd gegaan het in ons regverdiging van minagting vir menswaardigheid.  Maar, ons het twee goed nodig om van daardie deel van ons verlede te hanteer:

1. erken dit was verkeerd en maak reg wat jy kan;
2. soek vir ’n bruikbare toekoms in jouKry weer ’n greep op die waardevolle dinge wat wel deel van jou verlede was, en bou ’n toekoms daarop.  Deernis – visie – moed – dapperheid – eerlikheid – alles dinge wat Spreuke hoog aanslaan.

Bakens in die toekoms

Sommige bakens lê in die toekoms.  Verwagtinge wat jy het, beloftes waarvoor jy bid en werk, drome wat jou beetgepak het, en wat dit vir jou die moeite werd maak om voor op te staan elke dag. 

En as jy nie het nie, lees die Bybel, en lees jou koerant – in die visie vir ’n nuwe wêreld wat God regdeur die Woord met ons deel, en in die nood in ons omgewing waarvan jy elke dag in die koerant lees, lê die bakens van die Here, die pad wat Hy wil hê dat jy moet stap, opgesluit.

Rig vir jou bakens op vandag

Maar – die verlede het sy waarde; die toekoms daag jou uit; waar dit alles bymekaar kom, is hier en nou.  Dit wat jy nou doen, bepaal hoe jy die toekoms tegemoet gaan.

En Spreuke sê, rig vir jou bakens op,

1. onthou dié dinge uit die verlede wat jou vas en stewig laat staan – vier dit, sê gereeld dankie, praat daaroor, deel dit met jou geliefdes;
2. koester dié drome wat nog in die toekoms vir jou lê en wag, en
3. beplan hoe jy daar gaan uitkom.

Drie versoekings om te vermy

Soos reeds vroeër in die reeks genoem, praat Spreuke van drie hoof afdraaipaaie wat vermy moet word op dié wyse pad: “easy money” (veral in 1:10-19), “easy sex” (2:16-19 maar ’n hele paar keer verder aan!) en “easy power” (veral 3:27-35). 

Dit is die drie oer-versoekings, waaroor al baie boeke geskryf is deur die loop van eeue, die versoekings van money, sex en power. 

Dit is dan ook die dinge waarvan ons gesuiwer moet word.  En let op dat dit eintlik metafore is vir dinge wat jou fokus weg van God af op jou eie belang plaas:

1. Die versoeking van “easy money” het met gierigheid teDit  gaan oor ’n obsessie met besittings, sonder om God daarin te ken, sonder om volgens sy reëls te speel. 
2. Die versoeking van “easy sex” of wellus, gaan oor ’n fiksasie op plesier, nie net diekant daarvan nie.  Die verleidelike vrou van Spreuke is ’n metafoor vir gesteelde genot, vir verborge genot, vir plesier sonder plig, vir verleiding sonder verantwoordelikheid.
3. Die versoeking van “easy power” gaan oor hoogmoed,  ’n pre-okkupasie met jouself en jou status, jou voorsprong bo ander, en hoe jy die voordeel bo ander kan kry en hou, wat natuurlik pas by hoe jy jouselfNatuurlik het almal van ons mag, maar wat ons onderskei, is wat ons daarmee maak, en hoe ons dit bekom, veral hoe ons ’n onregverdige voorsprong bo ander soek, en hoe ons daaraan vashou.

Drie geestelike dissiplines om te volg

Daar is ook drie dinge kan jou help om dié versoekings nie net te bowe te kom nie, maar jou weë vas en seker te maak.

Dit is die drie eeu-oue geestelike dissiplines, die sogenaamde “threefold way”[1] waarin ’n mens nie net op die verlossing van versoekings konsentreer nie, maar ook op die lewe wat God gee.

Hier is ’n kort beskrywing daarvan waarvan die eerste dissipline met die drie versoekings te make het, en die ander twee dissiplines met God en die lewe:

1. Die Via Purgativa of Katarsis het te make met die dimensie van self-ondersoek in die lig van die evangelie, waardeur die krag van die boosheid wat in ons lê, en waardeur ons versoek word, ontbloot is, om deur die lig en krag van God gesuiwer en getransformeer teDit is waarmee ons die verleiding van easy money, easy sex, en easy power voor God bring en daarvan verlossing kry.
2. Die Via Illuminativa of Fotosis het te make met die dimensie van verligting wat God bring deur die waarheid en liefde wat Hy in ons lewensDaardeur kom daar groeikrag om al hoe meer Christus-gesentreerd te lewe.  Dit is wanneer ons die Woord ontdek as God se lewende stem vir ons, en begin om in die lig daarvan te lewe. Dit is soos met die proses van fotosintese, wat die son op die blare van ’n plant val en die energie wat die plant indrink, dit laat groei en floreer.  Só raak die Woord vir ons, ’n lig vir ons pad, ’n lamp vir ons binnekant!
3. Die Via Unitiva of Theosis het te make met die dimensie van verenigingvervulling met God, Sy wil en strewe, sonder dat dit beteken het dat die mens daarmee ophou bestaan het, of die self genegeer is, maar eerder geheilig is.  Dit is wanneer God se wil vir ons belangriker raak as ons eie wil, wanneer ons só passievol raak oor God se roeping dat Hy as’t ware deur ons begin skyn.

Jy sal seker wees van elke tree

Ek sluit af.

As jy nie vandag seker maak jy is op die regte pad nie, as jy nie seker maak jou weë is vas, jou koers is afgebaken nie, kan jy net moontlik uitkom waarheen jy op pad is.

• Daar is miskien paaie wat jy vandag moet toemaak, afsluit, omdat hulle jou nêrens gaan lei nie.  Doen ’n bietjie selfondersoek vandag, en sluit sekere hoofstukke in jou lewe af.
• En daar is miskien ’n pad wat jy moet oopmaak.  Verdiep jou in die Woord, dit is die beste plek waar jy die verligting gaan kry om God se pad te begin stap.  En laat Hy jou vervul met Sy drome vir hierdie wêreld.

Dit is só dat die mens wik, maar God beskik.  Maar as jou hart God s’n is, as jy soek na die wysheid en probeer om dit te onderskei, as jy jou koers af baken – sal jy seker wees van elke tree.  God sal daarvoor sorg! Dit is die belofte, die evangelie , in hierdie vers.

Natuurlik moet jy sorg dat jy nie links of reg afdraai nie, en daar is baie afdraaipaaie!  Maar, die belofte is, jy sal seker wees van elke tree, so lank jy loop op die afgebakende koers, wat jy van God ontvang het.

Bostaande is net 'n uittreksel uit die inleiding van die preek.  Hier volg die volle Liturgie.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Toetrede

Lied 176 Halleluja, U is Koning (x2) – sit

Seëngroet en Votum

Lofliedere

Lied 100 Juig almal tot Gods lof en eer – staan

Lied 205 Bring lof aan die Vader, verheerlik die Seun – staan

Verootmoediging

Lied 186 Ons kom loof U as ons Vader – sit

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing

Die evangelie van Markus  is waarskynlik geskrywe deur Johannes Markus, nefie van Barnabas, seun van Maria, die vrou in wie se huis die kerk van Jerusalem baie keer vergader het.  Markus, ’n latere metgesel van Petrus, vertel die verhaal van Jesus van sy doop tot sy opstanding.  Twee derdes van die boek gaan oor Jesus se bediening in Galilea en die laaste derde van sy boek oor Jesus se finale week in Jerusalem.

Ons Skrifgedeelte val in die tweede deel van Markus (3:7-8:21) waar die impak van Jesus se bediening van gesprek en genesing op drie belangrike groepe beskryf word:

• die skares wat steeds verwonderd staan oor wat Jesus alles doen en sê;
• die dissipels wat al dieper in die geheim van Jesus ingelei word, en self ook in hierdie bediening gebruik begin word, maar stadig van begrip is;
• die groeiende teenstand wat Jesus se bediening uitlok.

’n Mens moet eintlik van vers 7 af lees, waar die dissipels uitgestuur word om deel van Jesus se bediening te word.  Dit beteken dat die verskillende menings waarvan ons gaan lees, iets sê van die dissipels se kontak met wat die mense oor Jesus gesê het.  En die ontstellende verhaal van Herodes en Johannes die Doper onderstreep die feit dat dissipelskap altyd ’n prys kos.

Markus 6:14-29

Verskillende menings oor Jesus

Dissipelskap vra altyd ‘n prys

Die West Memphis Three

Miskien ken julle die verhaal van die West Memphis Three.  Dit is die verhaal van drie tieners wat in 1994 aangekla en gevonnis is in West Memphis, Arkansas, vir die moord op drie jong 8 jarige seuns. Damien Echols is ter dood veroordeel, Jessie Misskelley en Jason Baldwin is lewenslank tronk toe gestuur.  Daar is ‘n hele paar dokumentêre daaroor gemaak.  Ek het een daarvan onlangs gekyk.

Van die begin af was daar kontroversie oor die saak teen hulle.  Die kontroversie het ook baie aandag getrek.  Vermaaklikheidsterre met hulle geld, en forensiese kundiges en ander regslui met hulle kundigheid het betrokke geraak. 

Maar met elke nuwe stukkie inligting wat na vore gebring is oor die saak wat die oorspronklike skuldigbevinding in twyfel getrek het, het die oorspronklike hof geweier om enige nuwe inligting te heroorweeg.  Hulle beroep was op ‘n tegniese interpretasie van die wet, wat uiteindelik verkeerd geblyk het.

Die nuwe getuienis het ingesluit:

• dat die saak duidelik byna uitsluitlik op omstandigheidsgetuienis berus het,
• dat daar mettertyd bewys is hoe swak die polisiewerk gedoen is,
• dat die getuienis van verskeie eksperte vir die staat later as totaal onvanpas en verkeerd bewys is,
• dat daar met latere DNA toetse duidelik gewys is dat die drie nie op die misdaadtoneel was nie en gevolglik onskuldig moet wees,
• dit ook duidelik geword het dat die jurie ernstig bevooroordeeld was, met die leier van die jurie wat voor die saak begin het al van oordeel was dat die drie skuldig is,  soos latere getuienis uitgewys het,
• en dat selfs 2 van die ouerpare wie se kinders doodgemaak is, mettertyd die tieners se onskuld erken het op grond van die nuwe getuienis (die een man wou dit nie doen nie, maar uit die verloop van die verhaal blyk dit dat die man eintlik self as ‘n verdagte hanteer kon word).

Maar steeds wou die hof nie bes gee nie.  Die moontlikheid van onskuld het vir hulle nie so swaar geweeg as hulle beperkende interpretasie van die wet nie – geen nuwe getuienis mag ondersoek word nie.

Vir meer as 18 lang jare het die drie onskuldige tieners in die tronk gebly, totdat die Supreme Court van Arkansas in 2010 eintlik nie anders kon as om die laer hof se interpretasie van die wet ter syde te stel nie – gegewe die openbare belang van die saak – en ‘n ooreenkoms met die drie veroordeeldes vir vrylating aan te gaan.

Maar selfs in daardie omkering, het die hoër hof steeds geweier om regtig te erken dat die vorige hof ‘n fout begaan het.  Hulle het gekies om die drie vry te laat as hulle twee dinge doen: 1) skuldig pleit, en 2) onskuldig pleit – ‘n sogenaamde “Alford pleit”, ‘n baie obskure reëling, wat eintlik ‘n volledige paradoksale kontradiksie is.  En die drie onskuldiges het gekies om dié pleit te doen, omdat een van hulle die hele tyd met die swaard oor sy hoof geleef het van die doodstraf wat voltrek kan word, en die saak nog baie jare vorentoe uitgerek kan word.

Die staat het na die tyd erken dat hulle die ooreenkoms gemaak het, onder andere om die staat te vrywaar van siviele eise wat die drie met reg teen hulle sou kon instel.

Vry, maar skuldig onskuldig, of onskuldig skuldig.

Nou, ek is nie ‘n regskenner nie, maar mensig! 

Dit lyk vir my darem te veel na die triomf van mag, wat selfs as dit verkeerd is, reg is. 

Maar voor ons die regstelsel te veel veroordeel.  Dit is nie net in die regswêreld wat sulke dinge voorkom nie, dit is ook in die politiek so, in die ekonomie, selfs ook in die kerk – en ek gaan nie voorbeelde noem nie, anders raak dié diens te morbied. 

Die triomf van mag oor onskuldiges.  Dit is oënskynlik wat ook hier in ons teksgedeelte gebeur.

Jesus trek Herodes se aandag

Herodes is baie bewus van Jesus se gesprekke en genesings.  Soos die mense, wonder Herodes ook waar Jesus die krag vandaan kry dit te doen.  Soos sommige van hulle dink Herodes dat Jesus eintlik Johannes die Doper is wat uit die dood opgewek is.  Daarom is hy bang vir Jesus, nie net vanweë die gewaande opstandingswonderwerk nie, maar veral vanweë die moontlikheid van politieke teenstand in Jesus se bediening.  Hy dink dat dit Johannes in die gestalte van Jesus is wat opgedaag om hom terug te betaal en van sy troon te beroof.

Net so bietjie inligting: Herodes Antipas, die Herodes van ons teks, was die seun van Herodes die Grote, die een wat die kindermoord gepleeg het by Jesus se geboorte.  Na sy pa se dood het hy koning oor die landstreke Galilea en Berea geword.  Dit is dié gebied waarin Jesus sy dissipels uitgestuur het en waarin twee-derdes van die evangelie van Markus afspeel.  Daarom is Herodes as heerser van dié gebied baie bewus van alles wat Jesus doen.

Herodes red sy eer en maak ‘n onskuldige dood

Ons word dieper ingelig waarom Herodes bang was.  Op ‘n meesterlike manier verduidelik  Markus Herodes se vrees met die herinnering aan die dood wat Johannes die Doper as martelaar aan Herodes se hand gesterf het.  Herodes het met sy broer se vrou, Herodias, getrou, en toe Johannes hom daaroor betig, is hy opgesluit.  Herodes was egter bang vir Johannes, omdat hy ‘n opregte en godvresende man was.  Hiervoor het Herodes respek gehad.  Herodes kon egter nie sover kom om sy moreel korrupte verhouding met Herodias te beëindig nie.

Maar, Herodias was nie bang nie.  Deur haar listigheid kry sy dit reg om Johannes dood te maak.  Herodes kies om eerder sy eer voor sy gaste te handhaaf as om ‘n belofte teenoor Herodias se dogter, Salome (volgens Josefus), te verbreek, al moet hy ‘n onskuldige aan die pen laat ry.  Die tragiese uiteinde is dat Johannes die Doper sterf.  Onskuldig.

Mag triomfeer oor onskuld.

God se koninkryk kom deur selfopofferende diens

Maar, is dit werklik so?

Ons moet erken Johannes die Doper en ook later Jesus self, delf op ‘n menslike vlak die onderspit teen die owerhede van die dag.  Johannes aan die hand van Herodes, Jesus aan die hand van die Romeinse owerhede, Pilates, en die Joodse leiers.  Mag triomfeer oor onskuld.

Maar die triomf van hierdie mag is net op die oog af so. 

Die geskiedenis leer ons dat die dood van sowel Johannes, as wegbereider, en Jesus se eie kruisdood die voorspel was tot die einde van juis die mense en koninkryke wat die mag teenoor hulle misbruik het. 

• Herodes Antipas word later deur keiser Caligula verban na wat vandag Lyon in Frankryk is.  Sy heerskappy word dus beëindig.
• En, die Romeinse ryk, waarvan Pilatus die maghebber in Jerusalem was, loop hom binne vier eeue te pletter teen die kruis van Jesus.  Die Romeinse ryk bestaan eintlik ironies genoeg net voort in die Rooms-Katolieke kerk, by wyse van spreke.

Dit is so, profete word doodgemaak wanneer hulle bediening hoë aandag trek.  Die magte hou dit nie uit met die waarheid nie.  Johannes het gesterf.  En sy dood, aan die hand van politieke mag, is natuurlik ‘n profesie van Jesus se eie dood.  Onskuldig.  Albei.

Maar, in die onskuld van hulle dood, word die misterie en styl van God se regeermag openbaar.  God se oorwinning word in die teendeel geopenbaar.  God se ryk wen deur die kruis en die opstanding, en deur die gesante van die kruis en opstanding wat hierdie gebeure lewend en teenwoordig hou deur hulle lewe en woorde.

Dit is waar die bediening van die versoening, van ‘n lewe met mekaar en ‘n lewe met God sy impetus gekry het.

God is uiteindelik in beheer

Dit geld alle vorme van mag en alle soorte gesagsdraers.  Waar regeerders en maghebbers hul eie koers inslaan, sonder ontsag vir God en sy gebod, is hulle op dun ys.  Konings en presidente, eerste ministers en premiers moet die knie voor God buig.  Kerkrade en dominees moet die knie buig.  Skoolhoofde, voorsitters, kommissarisse, noem maar op.

Dit laat my dink aan Psalm 2:10-12, wat so ‘n sentrale tema in die Psalms aanroer, iets wat ook in die NT weerklink:

“Wees dan nou verstandig, konings, wees gewaarsku, regeerders van die aarde! Julle moet die Here met ontsag dien, Hom met vrees en bewing toejuig en Hom onderdanig wees,  sodat Hy nie toornig word en julle op die pad omkom nie,  want sy toorn ontvlam gou. Dit gaan goed met almal wat by Hom skuiling soek.”

Ironies genoeg het koning Herodes Antipas ontsag vir God gehad.  Én vir God se gestuurde, Johannes die Doper.  Hy het egter nie die wilskrag en moed van sy oortuiging gehad om die regte ding te doen nie.  Hy misbruik sy mag.  Hy veroorsaak ellende en lyding.  Daarmee bou hy sy huis op sand.

God se werk trek publieke aandag

God se werk trek altyd publieke aandag.  Dit was regdeur die Ou Testament so.  Die oortuiging dat God regeer, is ‘n oortuiging wat in die publieke ruimte uitgeleef word.  Dit het altyd implikasies vir die openbare lewe.

Konings en vorste van alle tye is bekend daarvoor dat hulle nie van inmenging hou nie.  Tog is die kerk in die breë, gemeentes en individuele gelowiges geroep om profete te wees wat – soos Johannes – God se Woord vir die openbare lewe bedien.  Daar is ‘n ryk profetetradisie in die Bybel wat die verkondiging van God se Woord aan openbare figure en instellings verteenwoordig.  Johannes se protes oor Herodes se optrede is nie uniek nie, dit is die weg van geloof in die wêreld.

Die eerste Christene het dit goed verstaan.  Hulle noem Jesus sonder skroom Here.  “Here” is ons vertaling van die Griekse woord “kurios.”  Kurios is die ekwivalent van die Latynse “Caeaser,” die titel van die Romeinse diktator in Rome.  Daarom het die Christelike geloof van die begin af die aandag van politieke maghebbers getrek, en is Christene deur die Joodse owerhede en die Romeinse ryk vervolg.

Geloof word nie onder ‘n maatemmer versteek nie.  Geloof is soos ‘n stad op ‘n berg waarvan die lig die wêreld verlig.

Natuurlik maak ons publieke getuienis die wêreld daarom dikwels warm vir ons.  Daarom het Jesus gesê ons moet ons kruis opneem en hom volg.  Dissipelskap vra altyd ‘n prys.

En ons as gemeente kan gerus in die komende kwartaal nadink oor wat ons publieke verantwoordelikheid en ons getuienis in ‘n tyd soos hierdie behels.  In terme van die onderwys, gesondheid, werkskepping, armoede, die metropool, noem maar op.

Jesus bly die inhoud van ons getuienis

Natuurlik het Christene nie carte blanche oor die wyse waarop hulle hul getuienis lewer nie.  Jesus die Gekruisigde is die inhoud van ons getuienis.  Christus se diensbaarheid en nederigheid is ons styl.  Te veel Christene is wysneuse wat na niemand luister nie en bloot voortdonder en hul persoonlike voorkeure in ander se kele afdruk.  Te veel Christene maak partypolitieke lojaliteite hul getuienisvoorkeur.

‘n Voorbeeld hiervan is die wyse waarop talle evangeliese kerke in die VSA hulself belyn met die Republikeinse Party en eintlik ‘n partypolitieke ideaal nastreef in plaas van radikale gehoorsaamheid aan Jesus Christus.  Vroeër het die NG Kerk ook sy getuienis uitverkoop aan die politieke ideale van die Nasionale Party.  Vandag nog probeer die SA regering kerklike instellings koöpteer by sy politieke agenda.

Jesus is die Here, Jesus bepaal ons getuienis, nie ons eie voorkeure nie.

Mag en maghebbers het verlossing nodig

Ons profetiese getuienis teenoor almal in gesagsposisies is gemik op die verlossing en heiliging van mag en gesag.  Johannes die Doper het teenoor Herodes Antipas getuig om hom op die regte weg te begelei.  Herodes het sy broer se vrou afgeneem.  Herodes het op die magtelose getrap, en sy mag misbruik.  Hy en sy magsuitoefening het verlossing nodig.

Dit is iets wat die Arkansas regstelsel ook sal moet leer.  Ten spyte van die status van die drie tieners – al drie kom uit haglike omstandighede en twee van hulle het voorheen met die gereg gebots, dus nie noodwendig voorbeeldige mense nie – moet die weerloosheid van tieners (een van hulle het ‘n IK van 72 en is aan ‘n onmenslike marteling van ‘n ondervraging onderwerp waar hy uiteindelik net gesê het wat die polisieman vir hom voorgesê het, wat ‘n skulderkenning onder dwang ingesluit het) nie gebruik word om ‘n vooropgestelde perspektief te bevestig, uiteindelik om jou eie beeld en standpunte te verdedig nie.

Ons getuig nie om die magte en ampsbekleërs ten gronde te rig, te vernietig of te oorwin nie.  Ons getuig om te reinig, te heilig en te verlos.  Dit is ten diepste wat Gereformeerdheid ook beteken – die heiliging van die lewe.  Ons is sout en suurdeeg wat bederf keer en die wêreld vernuwe.  Ons doen dit vanuit ‘n posisie van nederige onmag en diens.  Ons doen dit terwyl ons luister en insig ontwikkel in die komplekse besluite wat maghebbers moet neem, en beide hulle voorbidders en hulle gewetens word.

Tragedie of Triomf?

Dis ‘n tragiese verhaal wat in ons teksgedeelte afspeel, meer tragies as die verhaal van die West Memphis 3.  Die wegwyser na die Messias, Johannes die Doper, kom tragies en voortydig aan sy einde.  Hoe anders sou mens nie wou hê Johannes se lewe moes eindig nie!

Tog was Johannes getrou as getuie van die Here, en het hy sy taak voltooi, ‘n belangriker taak as enige ander profeet voor hom, die aankondiging van die Messias self, soos Jesus self aan Johannes erkenning sou gee.  Daarvoor kan ons Johannes onthou en sy voorbeeld navolg, al leer dit ons dat dissipelskap altyd ‘n prys kos.

Deur Johannes is die vaandel van die koninkryk hoog gehou, triomfeer God se koninkryk uiteindelik oor die mag van hierdie wêreld.  Nie deur mag en geweld nie, maar deur diensbaarheid en opoffering.

God stuur ons om te leef

Gebed

Dankoffers

Lied 286 Here God van liefde, waar ons ook mag gaan – staan

Seën

Amen

Respons

Lied 286 Heer Jesus , laat ons nooit alleen  … (laaste 4 reëls) – staan