Skip to main content

Simson – God werk met randfigure – Rigters 13

Written by Chris van Wyk on . Posted in Chris van Wyk. No Comments on Simson – God werk met randfigure – Rigters 13

  • Nommer een – hy is bang en kruip in die veld weg waar niemand hom kan bykom nie, hy is sarkasties as die Engel van die Here aan hom verskyn: “Ekskuus meneer …” sê hy as die engel vir hom sê die Here is by hom, en jy kom agter dat agter die beleefdheid ernstige wantroue sit.  Of wat van hierdie antwoord: “As U so vriendelik wil wees, doen tog vir my ‘n wonder …”waarmee jy duidelik sien hy dink net mooi niks gaan gebeur nie.  En as die wonder gebeur, en hy moet optree, dan bly hy wantrouig, agteraf, gaan bv. in die nag en breek die Baäl altaar af, en skuil dan agter sy pa as die mense vir hom kwaad is.  Die ergste is, dat as hy die oorwinning behaal raak hy arrogant en wreed, en op die koop toe geldgierig.  As hulle hom wil koning maak, vra hy net geld!  En sy seun is nog erger, dié maak 69 van sy broers dood (een het weggekom) omdat hy geen kompetisie vir sy koningskap wil hê nie. ‘n Vrou moes ‘n maalklip op sy kop gooi om Israel van hom ontslae te laat raak.
    • Wie is dit? Gideon en sy seun Abimelek.
  • Nommer twee – hy is ‘n onderhandelaar by uitnemendheid, selfs met God, ‘n aartsmanipuleerder, wat sy brood aan alle kante gebotter wil hê, en ‘n grusame versekeringspolis uitneem, die oorsaak dat sy dogter haar lewe verloor as gevolg van sy dwaasheid, omdat sy toe die een is wat eerste uit sy huis vir hom kom verwelkom na die oorwinning.  Hy het miskien gedink een van sy honde sou hom tegemoetkom, dié dat hy belowe het dat die eerste een wat hom by die huis verwelkom, sal hy offer aan die Here.  Praat van dwaas en deurmekaar!
    • Wie is dit? Jefta.

Maar dit is gelukkig nie al wat in die boek Rigters staan oor hulle en die ander rigters nie!  Oor al twee van hulle skryf die Bybel dat die Gees van die Here op hulle was, hulle gelei het, hulle omvou het met Sy krag en hulle gebruik het om die volk van Israel te verlos van hulle vyande.

Kom ons lees die verhaal van Manoag, sy vrou, die eintlike kontakpunt met God, en die geboorte van hulle seun, Simson, om agter te kom hoe God werk – Rigters 13.

Skriflesing

Simson

13 Die Israeliete het weer gedoen wat verkeerd is in die oë van die Here, en Hy het hulle veertig jaar lank oorgegee in die mag van die Filistyne.

2Daar was ’n man uit Sora uit die stam van Dan. Sy naam was Manoag. Sy vrou was kinderloos. 3Die Engel van die Here het aan haar verskyn en vir haar gesê: “Jy is nou kinderloos, maar jy sal swanger word en ’n seun in die wêreld bring. 4Jy moet jouself goed oppas en nie wyn of bier drink nie en ook nie iets onreins eet nie. 5Trouens, jy is reeds swanger en jy sal ’n seun in die wêreld bring. Sy hare mag nie geskeer word nie, want die kind sal van sy geboorte af aan God gewy wees. Hy sal die Israeliete begin red uit die mag van die Filistyne.”

6Die vrou het toe vir haar man gaan sê: “Daar het ’n man van God by my gekom. Hy het gelyk soos ’n engel van God, ’n man met gesag. Ek het hom nie gevra waarvandaan hy kom nie, en hy het my nie gesê wat sy naam is nie. 7Hy het vir my gesê: Kyk, jy is swanger en sal ’n seun in die wêreld bring. Jy mag voortaan nie wyn of bier drink nie en ook nie enigiets onreins eet nie, want die kind sal van sy geboorte af tot met sy dood aan God gewy wees.”

8Toe het Manoag tot die Here gebid: “Here, laat die man van God vir wie U gestuur het, asseblief weer na ons toe kom dat hy ons kan leer wat ons moet doen met die kind wat gebore sal word.”

9God het Manoag se gebed verhoor, en die Engel van God het weer na die vrou toe gekom. Sy het in die veld gesit, en haar man Manoag was nie by haar nie. 10Toe hardloop sy gou en sê vir haar man: “Die man wat nou die dag na my toe gekom het, het weer aan my verskyn.”

11Manoag is toe dadelik agter sy vrou aan. Hy het by die man gekom en vir hom gevra: “Is u die man wat met my vrou gepraat het?”

Die man het geantwoord: “Ja, ek is.”

12Manoag het vir hom gevra: “Wanneer u belofte waar word, hoe moet die kind hom dan gedra en wat moet hy doen?”

13Die Engel van die Here het vir Manoag geantwoord: “Jou vrou moet alles doen wat Ek vir haar gesê het. 14Sy mag nie die opbrengs van ’n wingerdstok eet nie, en sy mag nie wyn of bier drink nie. Sy mag ook nie iets onreins eet nie. Sy moet alles doen wat Ek vir haar gesê het.”

15Toe sê Manoag vir die Engel van die Here: “Wag tog ’n rukkie, dan maak ons vir u ’n bokkie gaar.”

16Die Engel van die Here sê toe vir Manoag: “Al laat jy My ’n rukkie wag, sal Ek nie jou kos eet nie. Maar as jy ’n brand-offer wil bring, moet jy dit vir die Here bring.”

Manoag het nie besef dat dit die Engel van die Here is nie, 17en toe sê Manoag vir die Engel: “Wat is u naam? Wanneer u belofte waar word, wil ons aan u eer betoon.”

18Hy het vir Manoag geantwoord: “Waarom vra jy my Naam? Dit is te wonderlik om uit te spreek.”

19Toe vat Manoag die bokkie, en hy sit dit saam met ’n graanoffer op ’n klip as offer vir die Here. Terwyl Manoag en sy vrou staan en kyk, het die Here ’n wonder laat gebeur. 20Die vlam het van die altaar af opgegaan hemel toe en die Engel van die Here het in die altaarvlam opgestyg. Manoag en sy vrou het dit gesien en hulle het platgeval op die grond.

21Die Engel van die Here het nie weer aan Manoag en sy vrou verskyn nie, maar Manoag het besef dat dit die Engel van die Here was. 22Toe sê Manoag vir sy vrou: “Ons gaan beslis sterf, want ons het God gesien,” 23maar sy sê vir haar man: “As die Here ons wou doodmaak, sou Hy nie die brandoffer en graanoffer van ons aangeneem het nie. Hy sou ons ook nie hierdie wonderlike ding laat sien het en ons vandag hierdie nuus meegedeel het nie.”

24Die vrou het ’n seun in die wêreld gebring en sy het hom Simson genoem. Die kind het groot geword en die Here het hom geseën: 25die Gees van die Here het hom in Magane-Dan, tussen Sora en Estaol, begin lei.

Woordverkondiging

Die Israeliete het weer gedoen wat verkeerd is in die oë van die Here.  Die Here gee hierdie keer Israel vir ’n baie langer tyd as vantevore in die hand van hulle vyande oor – 40 jaar lank.  Die vyand kom nie hierdie keer uit die ooste, soos by Jefta nie, maar uit die weste.  Die Filistyne het wes van Kanaän, in die kusstrook by die Middellandse See, gewoon, dit wat ons vandag as die Gasa strook ken. 

Dan word die verhaal van Manoag en sy vrou vertel, wat gebly het in Sora en uit die stam Dan was.  Sy naam word genoem, maar dié van sy vrou nie, hoewel dit gou blyk dat sy die eintlike kontakpunt met die Here gaan wees.

Dié vrou is kinderloos.  Die Engel van die Here verskyn dan aan haar, nie aan haar man nie, en belowe vir haar ‘n kind.  Sy, die kinderlose, sal swanger word en haar skande sal weggeneem word.  Interessant is dat sy in fyn detail opdrag kry hoe sy moet lewe en hoe die kind moet lewe – totaal toegewy aan die Here.

Sy vertel dié gebeure in detail vir haar man, wat onmiddellik bid dat die man van God weer sal verskyn aan hulle sodat hulle kan weet wat hulle moet doen met die kind.  Sy vrou het hom vertel, maar hy wil dit self hoor.  Sy versoek word verhoor, maar die Engel verskyn weer aanvanklik net aan die vrou.  En as die vrou hom gaan haal, en Manoag die Engel vra hoe die kind moet lewe, dan verwys hy Manoag net na alles wat hy reeds vir die vrou gesê, en beklemtoon haar rol, eerder as dié van die kind.

Wonderlik om te sien met hoeveel teenwoordigheid van gees en doodgewone praktiese wysheid die vrou optree as hulle agterkom dat dit eintlik die Here self was wat aan hulle verskyn het.  Op haar man se angstige voorspelling dat hulle nou sal doodgaan, omdat hulle die Here gesien het, sê sy net: die Here sou dan nie ons offer aanvaar het nie, die engel laat sien het, en boonop die wonderlike nuus van ‘n seun gegee het nie.

En uit hierdie relatiewe eenvoudige gesin, ‘n man wat versigtig glo, en ‘n vrou wat, hoewel ons nie haar naam verneem nie, ‘n ongelooflike vertroue openbaar (sy vra geen vrae nie, aanvaar net wat die Here sê, presies soos Maria veel later) en op die koop toe uiters prakties kan dink, kom die seun Simson wat vir20 jaar leier van sy volk sou wees.

Let op – God kies nie ‘n vooraanstaande gesin nie.  Hy kies randfigure, soos ‘n mens in die unieke alleenloper Terminator van ‘n man, Simson sien.  En Terminator was hy – so sterk soos ‘n bees. 

  • Op ‘n keer het hy ’n leeu doodgemaak. 
  • Op ’n ander keer het hy 30 ouens doodgeslaan om hulle klere vir sy teenstanders te gee, toe hulle sy raaisel se antwoord uitgevis het by sy meisie in Timna. 
  • Op nog ’n ander keer het hy 300 jakkalse se sterte aan mekaar gebind en fakkels tussen hulle sterte aan die brand gesteek en ’n klomp landerye uitgewis. 
  • Op nog ’n ander keer het hy ’n duisend Filistyne doodgemaak met ’n donkie kakebeen.
  • Op nog ’n ander keer die stadspoort van Gasa uitgeruk en gedra tot op ’n berg, waarskynlik daar naby (die teks sê tot by “die berg wat voor Hebron is”).

Maar wat die teks wil beklemtoon, is nie net dat hy sterk was nie, maar dat sy eintlike bron van krag God was: “Simson het groot geword en die Here het hom geseën: die Gees van die Here het hom … begin lei.”  Daar staan letterlik: God het sy treë begin bepaal.  En regdeur kom hierdie leiding van God na vore. 

Hoewel Simson se optrede dus heel uitsonderlik bly: hy is ‘n alleenloper, sonder ’n leër, ’n Terminator, word daar meer as met die ander rigters gesê: die Gees van die Here het hom sterk gemaak (“kragtig op hom gekom” – sê die oorspronklike). God kies dus wie Hy wil, mense in wie Hy Sy heerlikheid en krag kan ten toon stel en gebruik hulle om wonderlike dinge te doen.

‘n Mens sien dit ook in die vreemde verhale van sy liefde en ontberinge met vroue.  Kyk, hoewel Simson sy lewe lank ’n nasireër was, d.w.s. hy het nie wyn gedrink nie, en hy nie sy hare geskeer nie, behalwe die een keer aan die einde van die verhaal, weet ons dat hy nie juis ‘n sedelike reus was nie. Hy het die vermoë gehad om, heel naïef wil dit voorkom, in sy liefde vir vroue deurgaans vernietigende verhoudings aan te knoop.

Maar, en dit is só diepsinnig, die skrywer van Rigters verseker ons, dat op ‘n manier die Here juis met sy swakheid ‘n plan gehad het.  Hy verklaar selfs in 14:4 dat die Here hierdie insidente beskik het: “Sy ouers het nie besef dat dit alles van die Here kom nie, want Hy wou ‘n geleentheid skep om die Filistyne te straf”.

Wat beteken ons moet versigtig oordeel.  Telkens is dit weens die strik wat ‘n vrou vir hom stel, dat hy ‘n hele boel Filistyne kon vernietig.  En dit is waarvoor God hom geroep het.  Die Here het dus in en deur Simson se menswees die verlossing van Israel beplan.

En op ‘n manier verrig hy sy grootste verlossingsdaad toe hy op sy swakste is, oë uitgesteek, in die tempel van Dagon in Gasa (die strook aan die kuslyn wat vandag nog in die nuus is in die konflik tussen die Israeli’s en die Palestyne), en in sy laaste doodskreet die hele tempel op die Filistyne aftrek.  In sy dood raak hy dus eintlik ‘n Christusfiguur, Christus wat ook deur sy dood die oorwinning behaal het.

Wat wil die Here hiermee vir ons sê?

God gebruik randfigure.  Hy gebruik hulle in sy koninkryk, selfs mense wat ons vandag net sou afskryf.  Gideon, Jefta en Simson.

As dit die aard is van God, as dit is hoe Hy werk, kan ons nie eintlik anders werk nie.  Ons sal moet leer om sagter te oordeel oor mense en ook oor onsself.

Net vanoggend moes ek dit ervaar dat iemand ’n tipe Toronto blessing ervaar in ’n erediens waar ek moes optree en uiteindelik was die boodskap wat sy vir die gemeente gehad het, ’n spieëlbeeld van een van die punte van die boodskap wat die Here op my hart gelê het, dat ons dit ernstig moet bedoel met God, want Hy bedoel dit ernstig met ons.

Wat onmiddellik vir ons moet sê: God kies baie keer randfigure uit om sy werk te doen.  Hy deins nie terug vir die karakterfoute van sy mense nie, maar doen sy werk ten spyte daarvan.

Ek dink ons dink te maklik dat God net uitnemende persone gebruik:

  • Moses wat met God gepraat het soos met ‘n vriend.
  • Josef wat behalwe vir so ‘n bietjie arrogansie in die begin, een van die wysste mense ooit was en die rede was dat die volk Israel in Egipte bewaar gebly het.
  • Dawid, wat wel sy gebreke gehad het, maar van die mees roerende gedigte en liedere geskep het, wat ons vandag nog sing en in ons gebede gebruik, en ‘n ongelooflike dapper held was, die voorvader van Christus.
  • Paulus, wat met onverskrokkenheid die pad deur die Midde-Ooste en Europa plat gestap het en ‘n hele bekende beskawing van sy tyd aan die evangelie blootgestel het.
  • Andrew Murray, Hudson Taylor, Billy Graham, Rick Warren, Bill Hybels – ag en so kan ons aangaan.

Daar is ‘n ander lyn in die Skrif, mense wat baie gebreke gehad het, mense wat jy eintlik amper wil sê, ek wil jou nie ken nie, wat ook deur God gebruik is.  Soos Simson.

Want sien, God se Gees werk nie net met die gesondes nie.  Nee, Hy werk baie keer met mense wat allerhande gebreke het of wat onaansienlik is of aan die onderpunt van die sosiale leer is. 

En dit beteken, dat daar vir ons ook plek is – dat as ons maar net eenmaal sal luister, en die Gees vaardig raak oor ons, ons deur God gebruik kan word.

God bedoel dit ernstig met jou.  Hy vra van jou dat jy dit ernstig met Hom sal bedoel.

Preek by Klema – 24 Maart 2013

Johannes 18:1-19:42 – Goeie Vrydag – Jesus het self sy kruis gedra – 29 Maart

Written by Chris van Wyk on . Posted in Chris van Wyk. No Comments on Johannes 18:1-19:42 – Goeie Vrydag – Jesus het self sy kruis gedra – 29 Maart

Verwelkoming

Yan Martel se bekende boek “Life of Pi” wat onlangs ook verfilm is, begin met ‘n onverwagse ontmoeting.  Hierdie ontmoeting word uiteindelik die inspirasie vir die boek.

Dit gebeur in ‘n kroeg waar die skrywer ‘n vreemdeling raakloop. Toe dié hoor dat die skrywer sukkel om koers te kry, bied hy hulp aan: “Jy soek na ‘n storie? Ek sal jou een vertel wat jou in God sal laat glo.”

Wat dan volg, is die ongelooflike storie van Pi se bo-menslike ontberinge op die oop see nádat die skip waarop hy en sy familie was, in ‘n storm vergaan het. Soos wat die storie ontvou, kom jy agter dat Pi se stryd en lyding nog véél erger en verskrikliker was as wat die boek of prent probeer uitbeeld.

Jy verstaan mettertyd dat al die diere, en veral die tier wat hom so fel op sy verflenterde vlot bedreig, eintlik maar beelde, ja, metafore is om die eintlike wreedhede en elemente waarteen Pi as ‘n enkele oorlewende moes stry, te help versag.

Dat hy dit kon oorkóm, was vir Pi byna soos ‘n ervaring van genade, ‘n ingryping van Bo. Vandaar sy uitspraak dat dit ‘n mens in God kan laat glo.

Natuurlik sal nie almal hierdie vermoë om lyding te deurstaan – om dit selfs te sien as iets wat jou lewe kan verryk – toeskryf aan God of aan sy genade nie. “Party mense kry dit net beter reg as ander, meeste gaan daaraan onder” – so sal hulle redeneer.

Vir die gelowiges egter was en is die hoop, selfs vreugde in lyding, nog altyd gekoppel aan die wete dat daar inderdaad ‘n God is, en dat hierdie God lyding ken, ons ook daarin kan dra, dit selfs tot iets besonders kan omvorm.

Hierdie wete dat daar eenmaal, soos die musiekgroep, Prophet, so mooi sing, ‘n houtkruis was, ja, “‘n Redder aan ‘n houtkruis vasgenael”, is ons groot troos en bemoediging wanneer die verskrikkinge van die lewe toeslaan.

Hieraan dink ons weer op Goeie Vrydag – Jesus wat self sy kruis gedra het.

N.a.v. Carel Anthonissen (Boodskap vir vandag)

Toetrede lied – 393:1

Lied 393:1            Middelpunt van ons verlange

Aanvangswoord

U het nie skoonheid of prag gehad

dat ons na u sou kyk nie,

nie die voorkoms dat ons

van u sou hou nie.

U was verag en deur die mense

verstoot,

’n man van lyding wat pyn geken

het,

iemand vir wie die mense

die gesig wegdraai.

U was verag,

ons het u nie gereken nie.

4Tog het U óns lyding op Uself

geneem,

óns siektes het U gedra…

(Uit Jes 53)

Seëngroet

Genade en vrede vir julle van Hom wat is en wat was en wat kom, en van die sewe Geeste voor sy troon, 5en van Jesus Christus, die geloofwaardige getuie, die eerste wat uit die dood opgestaan het, die heerser oor die konings van die aarde.

Uit liefde vir ons het Hy ons deur sy bloed van ons sondes verlos 6en ons sy koninkryk gemaak, priesters vir God sy Vader. Aan Hom behoort die heerlikheid en die krag tot in alle ewigheid! Amen.

(Openbaring 1:4-6)

Epiklese

Here Jesus, vandag word ons weer in verbystering stil voor u liefde: dat U gekom het na die wêreld toe om te sterf. Ons is verbyster daaroor, Here, want dis nie soos ons is nie. Dankie dat U nie soos ons is nie, Here. Dankie dat U Uself gegee het tot in die dood. Dankie dat U ons Verlosser geword het.

Ons aanbid U, Here Jesus, Koning van die kerk en van ons lewe. Wil U tog op hierdie dag opnuut Uself aan ons verbind; wil U ons asseblief deur u Heilige Gees verander dat ons soos U kan word, U kan navolg, onsself kan aflê. Word U tog meer in ons, Here Jesus, sodat dit nie meer ons sal wees wat lewe nie, maar U in ons!

Seun van God wat gekom het om u lewe vir ons af te lê, hoor ons gebed! Skenk ons die visie, o Vader, om soos U na die wêreld te kyk. Om nie die wêreld te sien as ’n probleem nie, maar as mense wat u liefde en u genade nodig het, as mense wat iewers langs die pad die spoor byster geraak het, sodat  U in Christus Jesus hulle weer kom soek het. Vergewe ons dat ons net dié liefhet wat vir ons liefhet, dat ons net vir hulle bid wat naby ons staan, dat ons tevrede is om met ons eie klein kringetjie gelowiges voort te gaan.

O Vader wat nie behae het in die dood van die sondaar nie, maar daarin dat hy hom bekeer en kan lewe, hoor ons gebed!

 En nou, o Gees van God, bid ons dat U in ons sal werk, sodat Christus in ons lewe verheerlik sal word. Bly met ons besig, o Gees, totdat die dag kom waarop elke knie voor Christus sal buig en elke tong sal bely: Jesus is Here!

Dit alles vra ons met die gebed dat U verheerlik sal word in ons.

Amen.

(Communitas, 29 Maart 2002)

Inleiding tot Skriflesings

Johannes 18-21

Hoofstuk 18-20 is die verhaal van:

  1. Jesus se inhegtenisneming  en verhoor,
  2. Jesus se kruisiging,
  3. Jesus se opstanding en
  4. Jesus se verskyning aan sy dissipels.

Hoofstuk 21 sluit die evangelie af met die herstel van Petrus se verhouding met Jesus.

Ons gaan vandag die hele kruisigingsverhaal lees soos Johannes dit in hoofstuk 18-19 vertel en Sondag fokus op die 1ste opstandingsverhaal in hoofstuk 20.  Ons gaan dit voorlees en onderbreek met liedere en tyd vir stilgebed.

Ek wil egter ‘n paar opmerkings maak voor ons lees.  Daarna gaan ons nagmaal vier.

Johannes 18:1–40

Die verhaal van Getsemane tot net voor die kruisiging word in 6 episodes vertel:

  • Jesus word gevange geneem– Joh 18:1-11;
  • Jesus verskyn voor Annas, die vorige hoëpriester – Joh 18:12-14;
  • Petrus verloën Jesus die eerste keer – Joh 18:15-18;
  • Annas ondervra Jesus aangaande sy leer – Joh 18:19-24;
  • Petrus verloën Jesus nog twee keer – Joh 18:25-27;
  • Pilatus verhoor Jesus – Joh 18:28-40.

Let aan die eenkant op na die opeenstapeling van verspilde kanse.  Judas verspeel sy kans op inkeer.  Die Jode verspeel hul kans om hul Koning te vereer.  Pilatus verspeel sy kans om Jesus ’n regverdige verhoor te gee.  Let aan die ander kant op dat daarin is Jesus eintlik besig om sy eie keuses uit te oefen.  Hy gaan nie die verraaier teë nie.  Hy dwing die Jode nie tot verering nie.  Hy dwarsboom nie Pilatus se diplomatieke spel nie.  Hy gee Homself oor aan die onreg omdat Hy die belofte van God het dat hierdie offer die weg tot lewe vir almal wat in Hom glo, sal word.

Jesus kies om die pad van die kruis te stap vir my

Johannes 19:1-42

In vier bedrywe word die kruisigingsverhaal vertel:

  • Pilatus lewer die Seun van God oor om gekruisig te word uit vrees vir die Jode – 19:1-16;
  • Die soldate kruisig Jesus op Golgota terwyl Jesus sy ma uit liefde aan Johannes toevertrou – 19:17-27;
  • Jesus sterwe met sy lewenstaak volbring – 19:28-37;
  • Jesus word begrawe deur twee geheime dissipels, Josef en Nikodemus – 19:38-42.

Ons het baie voorbeelde van helde wat volhard het met hulle opdragte of enduit volgehou het met ’n spesifieke lewenstaak.  Maar daar is niemand wat meer gedoen het as Jesus nie, veral as ’n mens die blote vernedering van menswees vir God, en die afgryslike vernedering van ’n onskuldige kruisdood in ag neem.  God is in sy diepste wese een wat gee, wat verantwoordelikheid neem en vertrou kan word.

Jesus het self sy kruis gedra en uiteindelik gesê: Dit is volbring!

Skriflesing een – Lambert Jacobs

(Foto deur Lawrence OP by flicker.com – Creative Commons License)

Jesus word gevange geneem – Joh. 18:1-11;

18 Nadat Jesus dit gesê het, het Hy met sy dissipels oor Kedronspruit gegaan. Daar was ’n tuin, en Hy en sy dissipels het daar ingegaan. 2Judas, sy verraaier, het ook die plek geken, omdat Jesus en sy dissipels dikwels daar gekom het.

3Judas het toe die afdeling soldate gevat en die wagte in diens van die priesterhoofde en die Fariseërs en hulle het daar aangekom met lanterns en fakkels en wapens. 4Omdat Jesus geweet het van alles wat oor Hom gaan kom, het Hy vorentoe gekom en vir hulle gevra: “Vir wie soek julle?”

5“Jesus van Nasaret,” antwoord hulle Hom.

“Dit is Ek!” sê Hy toe vir hulle.

Judas, sy verraaier, het ook daar by hulle gestaan. 6Toe Jesus dan vir hulle sê: “Dit is Ek!” het hulle teruggedeins en op die grond neergeval.

7Hy vra hulle toe weer: “Vir wie soek julle?”

En hulle sê: “Jesus van Nasaret.”

8Toe sê Jesus: “Ek het vir julle gesê dit is Ek. As julle My soek, laat die mense hier by My dan toe om weg te gaan.”

9So sou vervul word wat Hy voorheen gesê het: “Van dié wat U My gegee het, het Ek niemand verlore laat gaan nie.”

10Simon Petrus het ’n swaard by hom gehad. Hy ruk dit toe uit, slaan daarmee na die slaaf van die hoëpriester en kap sy regteroor af. Die slaaf se naam was Malgus. 11Toe sê Jesus vir Petrus: “Sit die swaard in sy skede terug. Moet Ek dan nie die lydensbeker drink wat die Vader My gegee het nie?”

Jesus verskyn voor Annas, die vorige hoëpriester – Joh. 18:12-14;

(Foto van ’n venster in Newcastle Cathedral deur Lawrence OP by flicker.com – Creative Commons License)

12Toe het die afdeling soldate onder die kommandant saam met die wagte in diens van die Joodse Raad vir Jesus gevange geneem en Hom geboei. 13Hulle het Hom eers na Annas toe gebring. Hy was die skoonpa van Kajafas, wat daardie jaar hoëpriester was. 14Dit was Kajafas wat vir die Jode die raad gegee het dat dit tot hulle voordeel is dat een man vir die volk sterwe.

Lied – 391:1

Lied 391:1            Vervul o Heer my hart

Skriflesing twee – Jennie Troskie

 (Foto deur Fergal Mac Eoinin – CC lisensie)

Petrus verloën Jesus die eerste keer – Joh. 18:15-18;

15Simon Petrus en ’n ander dissipel het agter Jesus aangegaan. Daardie ander dissipel was aan die hoëpriester bekend en het saam met Jesus in die hoëpriester se woning 16ingegaan, maar Petrus het buite by die deur bly staan. Toe het daardie ander dissipel wat aan die hoëpriester bekend was, uitgegaan en met die deurwagter gepraat en vir Petrus ingebring. 17Die diensmeisie wat deurwagter was, sê toe vir Petrus: “Jy is tog nie ook een van hierdie man se dissipels nie?”

“Nee, ek is nie!” antwoord hy.

18Die slawe en die wagte het hulle gestaan en warm maak by die vuur wat hulle gemaak het omdat dit koud was. En Petrus het hom ook saam met hulle gestaan en warm maak.

Annas ondervra Jesus aangaande sy leer – Joh. 18:19-24;

19Die hoëpriester het Jesus toe ondervra oor sy dissipels en oor sy leer. 20Jesus het hom geantwoord: “Ek het in die openbaar met die mense gepraat. Ek het hulle altyd in die sinagoges en in die tempel geleer, waar al die Jode bymekaar kom; en Ek het niks in die geheim gesê nie. 21Waarom ondervra u My? Ondervra dié wat gehoor het wat Ek vir hulle gesê het, hulle weet wat Ek gesê het.”

22Toe Jesus dit sê, het een van die wagte wat daarby gestaan het, hom geklap en gesê: “Antwoord jy die hoëpriester so?”

23Jesus sê toe vir hom: “As wat Ek gesê het, verkeerd was, sê dan wat was verkeerd; maar as dit reg was, waarom slaan jy My?”

24Annas het Hom toe geboei na die hoëpriester Kajafas toe gestuur.

Lied    384

Lied 384                Jesus o dink aan my Afr + Eng

Skriflesing drie – Chris van Wyk

Petrus verloën Jesus nog twee keer – Joh. 18:25-27;

25Simon Petrus het hom nog gestaan en warm maak. Die mense by die vuur vra toe vir hom: “Jy is tog nie ook een van sy dissipels nie?”

Hy het dit ontken en gesê: “Nee, ek is nie!”

26Een van die hoëpriester se slawe wat familie was van die een wie se oor Petrus afgekap het, vra toe: “Het ek jou dan nie in die tuin by hom gesien nie?”

27Petrus het dit weer ontken, en net daarna het daar ’n haan gekraai.

Stilte

Geleentheid vir stilte/ stilgebed

Skriflesing vier – Lambert Jacobs

 (From the east window of Wadham College Chapel, Oxford, by Bernard van Linge, c.1622. – Lawrence OP by flickr.com, CC lisensie)

Pilatus verhoor Jesus – Joh. 18:28-40.

28Toe het hulle vir Jesus van Kajafas af na die ampswoning van die goewerneur toe gebring. Dit was die môre vroeg. Hulle het self nie in die ampswoning ingegaan nie, sodat hulle nie onrein sou word nie maar die paasmaaltyd sou kon eet. 29Pilatus het buite na hulle toe uitgegaan en gevra: “Watter aanklag bring julle teen hierdie man in?”

30Hulle het hom geantwoord: “As hy nie ’n misdadiger was nie, sou ons hom nie aan u uitgelewer het nie.”

31Pilatus sê toe vir hulle: “Vat julle hom en veroordeel hom volgens julle wet.”

Maar die Jode sê vir hom: “Ons mag nie iemand teregstel nie.”

32Dit het gebeur sodat die woorde van Jesus vervul kon word wat Hy gesê het toe Hy aangedui het op watter manier Hy sou sterwe.

33Pilatus het toe weer in sy ampswoning ingegaan en Jesus geroep en vir Hom gevra: “Is jý die koning van die Jode?”

34Jesus het hom toe gevra: “Vra u dit uit u eie, of het ander dit vir u van My gesê?”

35“Ek is mos nie ’n Jood nie!” antwoord Pilatus. “Dit is jou volk en jou priesterhoofde wat jou aan my uitgelewer het. Wat het jy gedoen?”

36“My koninkryk is nie van hierdie wêreld nie,” antwoord Jesus. “As my koninkryk van hierdie wêreld was, sou my onderdane geveg het sodat Ek nie aan die Jode uitgelewer sou word nie. Maar nou is my koninkryk nie van hier nie.”

37“Dan is jy tog wel ’n koning?” vra Pilatus.

“Dit is soos u sê: Ek is ’n koning,” antwoord Jesus. “Ek moet oor die waarheid getuienis aflê. Hiervoor is Ek gebore, en hiervoor het Ek na die wêreld toe gekom. Elkeen wat aan die waarheid behoort, luister na wat Ek sê.”

38“Wat is waarheid?” sê Pilatus toe vir Hom.

En toe hy dit sê, gaan hy weer uit na die Jode toe en sê vir hulle: “Ek vind geen skuld in hom nie. 39Maar julle is gewoond dat ek vir julle gedurende die paasfees iemand loslaat. Wil julle hê ek moet die koning van die Jode vir julle loslaat?”

40Hulle skreeu toe terug: “Nie vir hom nie, maar vir Barabbas!” En Barabbas was ’n rower.

Lied    377:1

Lied 377:1            O Lam van God onskuldig

Skriflesing vyf – Jennie Troskie

 (stained glass detail from the church of Our Lady and the English Martyrs in Cambridge deur Lawrence OP by flicker.com – CC lisensie)

Pilatus lewer die Seun van God oor om gekruisig te word uit vrees vir die Jode – Joh. 19:1-16;

19 Toe het Pilatus vir Jesus geneem en Hom laat gésel. 2Die soldate het ’n doringkroon gevleg en dit op sy kop gesit. Hulle het vir Hom ’n pers mantel aangetrek 3en herhaaldelik nader na Hom toe gekom en gesê: “Ons groet u, Koning van die Jode!” En elke keer het hulle Hom geklap.

4Pilatus het toe weer buitentoe gekom en vir die Jode gesê: “Kyk, ek bring hom vir julle buitentoe, sodat julle kan weet dat ek geen skuld in hom vind nie.”

5Toe het Jesus buitentoe gekom, nog so met die doringkroon op en die pers mantel aan. Pilatus sê toe vir hulle: “Dit is die mens!”

6Toe die priesterhoofde en die wagte Hom sien, skreeu hulle: “Kruisig hom! Kruisig hom!”

“Vat júlle hom en kruisig hom,” sê Pilatus daarop vir hulle, “want ék vind geen skuld in hom nie.”

7Die Jode sê toe vir hom: “Ons het ’n wet, en volgens dié wet moet hy dood, omdat hy hom as die Seun van God voorgedoen het.”

8Toe Pilatus dit hoor, het hy nog banger geword. 9Hy het weer in sy ampswoning ingegaan en vir Jesus gevra: “Waar kom jy vandaan?”

Jesus het hom egter nie geantwoord nie. 10Pilatus sê toe vir Hom: “Praat jy nie met my nie? Weet jy nie dat ek die mag het om jou los te laat en ook die mag om jou te kruisig nie?”

11En Jesus antwoord hom: “U sou geen gesag oor My gehad het as dit nie van Bo aan u gegee was nie. Daarom het hy wat My aan u uitgelewer het, groter skuld.”

12Hieroor het Pilatus geprobeer om Hom los te laat; maar die Jode het geskreeu: “As u hom loslaat, is u nie ’n vriend van die keiser nie. Elkeen wat homself as koning voordoen, is in verset teen die keiser.”

13Toe Pilatus dit alles hoor, het hy vir Jesus buitentoe gebring en op die regbank gaan sit op die plek wat Klipterras genoem word, in Hebreeus Gabbata. 14Dit was die voorbereiding vir die paasfees, en dit was omtrent twaalfuur die middag. Hy sê toe vir die Jode: “Hier is julle koning!”

15Maar hulle skreeu: “Vat hom weg! Vat hom weg! Kruisig hom!”

Toe vra Pilatus vir hulle: “Moet ek julle koning kruisig?”

Die priesterhoofde antwoord: “Ons het nie ’n koning nie; ons het net die keiser.”

16Toe het hy Hom op hulle versoek oorgelewer om gekruisig te word, en hulle het Jesus weggeneem.

Stilte

Ruim geleentheid vir stilte/ stilgebed

Skriflesing ses – Chris van Wyk

 (foto deur Lawrence OP by flicr.com – CC lisensie)

Die soldate kruisig Jesus op Golgota terwyl Jesus sy ma uit liefde aan Johannes toevertrou – Joh. 19:17-27;

17Jesus het self sy kruis gedra en uitgegaan na Kopbeenplek toe, soos dit genoem is, in Hebreeus Golgota. 18Daar het hulle Hom gekruisig en saam met Hom twee ander, een aan elke kant, met Jesus in die middel.

19Pilatus het ook ’n opskrif geskrywe en dit aan die kruis gesit. Daar het geskrywe gestaan: “Jesus van Nasaret, die Koning van die Jode.” 20Baie van die Jode het hierdie opskrif gelees, omdat die plek waar Jesus gekruisig is, naby die stad was. Die opskrif was in Hebreeus, Latyn en Grieks. 21Die priesterhoofde van die Jode het toe vir Pilatus gesê: “Moenie skrywe: ‘Die Koning van die Jode’ nie, maar skrywe: Hy het gesê: Ek is die Koning van die Jode.”

22Pilatus het vir hulle gesê: “Wat ek geskrywe het, het ek geskrywe.”

23Toe die soldate Jesus dan gekruisig het, het hulle sy boklere gevat en dit in vier dele verdeel, vir elke soldaat ’n deel. Hulle het ook sy onderkleed gevat. Dit was sonder naat van bo af in een stuk geweef. 24Hulle sê toe vir mekaar: “Ons moet dit nie skeur nie. Kom ons loot wie dit moet kry.”

Dit het gebeur sodat die Skrif vervul kan word waar dit sê:

“Hulle het my klere

onder mekaar verdeel,

en vir my kleed het hulle geloot.” q

Dit is wat die soldate gedoen het.

25By die kruis van Jesus het ook nog sy moeder en sy moeder se suster en Maria, die vrou van Klopas, en Maria Magdalena gestaan. 26Toe Jesus sy moeder sien en die dissipel vir wie Hy baie lief was, wat by haar staan, sê Hy vir haar: “Daar is u seun.”

27Daarna sê Hy vir die dissipel: “Daar is jou moeder.”

Van daardie oomblik af het die dissipel haar in sy huis geneem.

Lied    387:1

Lied 387:1            O Heer uit bloed en wonde

Skriflesing sewe – Lambert Jacobs

 (Foto:  stained glass detail by Kempe from Little St Mary’s church in Cambridge deur Lawrence OP by flickr.com – CC lisensie)

Jesus sterwe met sy lewenstaak volbring – Joh. 19:28-37;

28Hierna het Jesus, met die wete dat alles klaar volbring is en sodat die Skrif vervul kan word, gesê: “Ek is dors.” r

29Daar het ’n kan vol suur wyn gestaan. Die soldate het toe ’n spons vol suur wyn op ’n hisoptakkie gesit en dit teen sy mond gehou. 30Nadat Jesus die suur wyn gekry het, het Hy gesê: “Dit is volbring!”

Toe het Hy sy kop vooroor laat sak en die laaste asem uitgeblaas.

31Dit was Vrydag, en die Jode wou nie hê dat die liggame op die sabbatdag aan die kruis moes bly nie, want daardie sabbatdag was ’n groot dag. Daarom het hulle vir Pilatus gevra dat die mense wat gekruisig is, se bene gebreek en die liggame weggevat moes word. 32Toe het die soldate gekom en die bene van die eerste een gebreek en ook dié van die tweede een wat saam met Jesus gekruisig is. 33Toe hulle egter by Jesus kom en sien dat Hy al klaar dood is, het hulle nie sy bene gebreek nie. 34Maar een van die soldate het met ’n spies in sy sy gesteek, en daar het dadelik bloed en water uitgekom.

35Hy wat dit gesien het, lê daarvan getuienis af, en sy getuienis is waar. Hy weet dat hy die waarheid praat, sodat julle ook kan glo. 36Dit het gebeur sodat die Skrif vervul kan word: “Geen been van Hom sal gebreek word nie.” s37En verder sê die Skrif op ’n ander plek: “Hulle sal Hom sien vir wie hulle deurboor het.” t

Stilte

Tyd vir stilte/ oordenking

Lied    395:1-3

Lied 395:1-3        My Verlosser aan die kruis

Skriflesing agt – Jennie Troskie

 (Foto:  window in Witney parish church, Oxfordshire deur Lawrence OP, CC lisensie)

Jesus word begrawe deur twee geheime dissipels, Josef en Nikodemus – Joh. 19:38-42.

38Hierna het Josef van Arimatea, wat ’n dissipel van Jesus was maar in die geheim, omdat hy vir die Jode bang was, vir Pilatus gevra of hy die liggaam van Jesus mag neem. Pilatus het sy toestemming gegee. Josef het toe gegaan en sy liggaam weggeneem. 39Nikodemus, wat ’n keer in die nag na Jesus toe gekom het, het ook gekom en ’n mengsel van omtrent vyftig liter mirre en aalwyn gebring. 40Hulle het die liggaam van Jesus geneem en dit met die geurolie behandel en in doeke toegedraai, soos dit die gebruik van die Jode was om iemand vir die begrafnis uit te lê.

41By die plek waar Jesus gekruisig is, was daar ’n tuin en in die tuin ’n nuwe graf waarin daar nog niemand begrawe was nie. 42Daar het hulle Jesus begrawe, omdat die sabbatdag vir die Jode al amper aangebreek het en die graf daar naby was.

Gebed

Almagtige en ewige God

U het ons deur die triomfantelike dood en

opstanding van Christus

tot die lewe herstel:

gaan voort met hierdie genesende werk in ons

en gee dat ons wat in hierdie bediening deel

nooit ophou om U met toewyding te dien nie;

ons vra dit deur Christus onse Here. Amen.

(Uit Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2012-13)

Apostoliese Geloofsbelydenis

Ek glo in God die Vader, die Almagtige,

die Skepper van die hemel en die aarde.

En in Jesus Christus, sy eniggebore Seun, ons Here;

wat ontvang is van die Heilige Gees,

gebore is uit die maagd Maria;

wat gely het onder Pontius Pilatus, gekruisig is,

gesterf het en begrawe is en ter helle neergedaal het;

wat op die derde dag weer opgestaan het uit die dode;

wat opgevaar het na die hemel

en sit aan die regterhand van God, die almagtige Vader,

van waar Hy sal kom om te oordeel

dié wat nog lewe en dié wat reeds gesterf het.

Ek glo in die Heilige Gees.

Ek glo aan ’n heilige, algemene, Christelike kerk,

die gemeenskap van die heiliges;

die vergewing van sondes;

die opstanding van die vlees

en ’n ewige lewe.

Lied    400:1-5

Lied 400:1,4,5     Juig, juig in Hom

Nagmaal

Dankoffers

Slotlied 385:1-2

Lied        385         Loof die Here, dis volbring 1,2

Seën

Here,

stort u oorvloedige seën oor u mense uit

wat met toewyding die dood van u Seun herdenk het

in die vaste hoop van die opstanding:

skenk hulle vergifnis, en troos hulle:

mag hulle geloof sterker word

en hulle ewige verlossing verseker wees. Amen.

(Uit Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2012-13)

Sonder amen en sonder musiek verlaat ons die kerkgebou.

q Vgl. Ps. 22:19

r Vgl. Ps. 69:22

s Vgl. Ps. 34:21

t Sag. 12:10

Johannes 20:1-18 – Paasfees – Ontmoet die opgestane Here Jesus – 31 Maart

Written by Chris van Wyk on . Posted in Chris van Wyk. No Comments on Johannes 20:1-18 – Paasfees – Ontmoet die opgestane Here Jesus – 31 Maart

Verwelkoming

Toetrede

Responsories  – gemeente kursief gedrukte gedeeltes

Wat moet ons met hierdie dag doen?

Wanneer grafte oopgaan…

Dooies opstaan…

Wanneer lewe nie gekeer kan word nie…

Dan is niks onmoontlik nie!

Hoop kan nooit geblus word nie

En liefde nooit vergaan nie.

Here Jesus, ons loof U vandag,

Omdat U vir ons duidelik gewys het dat die dood nie die laaste woord spreek nie;

Omdat U ons weer kom vul het met hoop en geloof;

Omdat U ons oë kom oopmaak het vir nuwe moontlikhede, nuwe realiteite, nuwe maniere van leef.

Open ons verstand om te glo wat ons nie kan verklaar nie;

Open ons harte om te hoop op wat ons nie kan sien nie;

Open ons lewens om te leef en lief te hê te midde van dood en hartseer;

Laat die opstanding vandag weer in ons gebeur.

Amen.

Lied 409 Hoor jy die Paasfeesklokke? – 3 verse – sit

Votum

Responsories

Liturg:  Die Heer het opgestaan!

Gemeente:  Die Heer het waarlik opgestaan!

Liturg:  Die Heer het opgestaan!

Gemeente:  Die Heer het waarlik opgestaan!

Seëngroet

Lofsang

Lied 425 Kyk die Heer het opgestaan – 4 verse – staan

Voorlesing

1 Kor. 15:19-26

19As ons net vir hierdie lewe ons hoop op Christus vestig, is ons die bejammerenswaardigste van alle mense.

20Maar nou, Christus is opgewek uit die dood, as eersteling uit dié wat gesterf het. 21Aangesien die dood deur ’n mens gekom het, het die opstanding van die dooies ook deur ’n mens gekom. 22Net soos almal deur hulle verbondenheid met Adam sterf, so sal almal in Christus lewend gemaak word. 23Maar daar is ’n volgorde: die eersteling is Christus, daarna, by Christus se koms, dié wat aan Hom behoort. 24Daarna kom die einde, wanneer Hy die koningskap aan God die Vader oordra, nadat Hy elke mag, elke gesag en krag vernietig het. 25Hy moet as koning heers totdat die Vader al sy vyande aan Hom onderwerp het. 26Die laaste vyand wat vernietig word, is die dood.

Lied 423 Kom laat ons almal vrolik voor God die Here sing! – 3 verse – staan

Doopherinnering / Geloofsbelydenis

Liturg [by doopvont]:

Ons onthou vandag dat ons deur ons doop saam met Christus gesterf het en begrawe is.  Ons weet egter dat ons ook saam met hom opgewek is tot ’n nuwe lewe.  Daarom bevestig ons opnuut die beloftes wat by ons doop gemaak is.  Ons bely opnuut ons verbondenheid aan Christus.  Ons verwerp opnuut die selfsugtige werke in ons lewe voordat Christus vir ons ’n werklikheid was.

Liturg:  Bely jy jou sonde met berou?

Gemeente:  Ek bely my sonde met berou.

Liturg:  Daar jy om na Christus toe?

Gemeente:  Ek draai om na Christus toe.

Liturg:  Het jy saam met hom gesterf?

Gemeente:  Ek het saam met hom gesterf.

Liturg:  Het jy saam met hom opgestaan?

Gemeente:  Ek het saam met hom opgestaan.

Liturg:  Bely dan jou geloof in die drie-enige God.

Gemeente:   Ek glo in God die Vader, wat alles geskep het.  Ek vertrou sy Seun, wat die mensdom kom verlos het.  Ek glo in die Heilige Gees, wat my daagliks vernuwe en lei.

Liturg:

Die water is ’n simbool

  • Van reiniging:  dat God my sonde en skuld afwas.
  • Van my dood:  die ou mens sterf asof sy/hy verdrink.
  • Van nuwe lewe.

(Uit:  Gebedeboek met Liturgiese Voorstelle, Lux Verbi.BM, 2001)

Lied 414:  Juig verlostes, juig en sing – 2 verse – sit

Gebed

Skriflesing Johannes 20:1-18

Johannes vertel ons in hoofstuk 20-21 van vier verskynings van Jesus na die opstanding.  Hy verskyn eerste aan Maria Magdalena, tweede aan die dissipels, derde aan Tomas wat nie by was met Jesus se tweede verskyning nie en laastens (hfst. 21) aan die dissipels by die meer, waar Jesus spesifiek vir Petrus intrek en heraanstel in sy rol as herderleier (laat my skape wei).

Daarmee lewer Johannes getuienis af van die werklikheid van Jesus se opstanding uit die dode en van die wyse waarop Jesus se opstanding alles verander.  En dit alles berus op die ooggetuie verslag van dié mense, mense wat naby aan Jesus gelewe het, wat die gebeure van die evangelies van die binnekant af ervaar het en wie se lewens diepgaande verander is deur Hom.

Daarmee bereik Johannes se evangelie dan ook sy hoogtepunt, want Hy skryf juis hierdie klompie verhale van Jesus se wondertekens, sy gesprekke, en sy verskynings om ons te oortuig dat Jesus die Christus is, die Seun van God, en sodat ons deur te glo, in sy Naam die lewe kan hê (Joh. 20:31).  Jesus staan op om as die teenwoordige Here ons lewens betekenis te gee.

Nuwe Kerkbybel teks van Johannes evangelie

Die leë graf

(Matt 28:1-8; Mark 16:1-8; Luk 24:1-12)

1 En vroegoggend op die eerste dag van die week,f terwyl dit nog donker was, kom Maria Magdalenag by die graf en sien dat die klip van die graf verwyder is. 2 Sy hardloop toe en gaan na Simon Petrush en na die ander dissipel vir wie Jesus liefgehad het, en sê vir hulle: “Hulle het die Here uit die graf weggevat, en ons weet nie waar hulle Hom neergelê het nie.”* 3 Petrus en die ander dissipel het toe vertrek en na die graf toe gegaan. 4 Die twee het saam gehardloop, maar die ander dissipel het vooruit gehardloop, vinniger as Petrus, en eerste by die graf aangekom. 5 Toe hy vooroor buk,i sien hy die linnedoeke lê; hy het egter nie binnegegaan nie. 6 Maar toe Simon Petrus wat hom gevolg het, daar aankom, het hy die graf binnegegaan en die linnedoeke daar sien lê, 7 en die doek wat op sy kop was.* Dié doek het nie by die linnedoeke gelê nie, maar was eenkant afsonderlik opgerol. 8 Ook die ander dissipel, die een wat eerste by die graf gekom het, het binnegegaan, en hy het gesien en geglo. 9 Hulle het nog nie die Skrif verstaan dat Hy uit die dood moes opstaan nie.j 10 Daarna het die dissipels weer huis toe gegaan.

Jesus verskyn aan Maria Magdalena

(Matt 28:9-10; Mark 16:9-11)

11 Maar Maria het buitekant by die graf staan en huil. Terwyl sy huil, het sy vooroor na die graf toe gebuk, 12 en twee engele met wit klere aan daar sien sit waar die liggaam van Jesus gelê het — een waar sy kop en een waar sy voete was. 13 Hulle sê toe vir haar: “Vrou, waarom huil jy?” Sy antwoord hulle: “Hulle het my Here weggevat en ek weet nie waar hulle Hom neergelê het nie.”* 14 Nadat sy dit gesê het, het sy omgedraai en Hom daar sien staan, maar nie besef dat dit Jesus was nie.* 15 Jesus sê vir haar: “Vrou, waarom huil jy? Wie soek jy?” Sy het gedink Hy is die tuinier en sê toe vir Hom: “Meneer, as u Hom verwyder het, sê vir my waar u Hom neergelê het, en ek sal Hom wegneem.” 16 Jesus sê vir haar: “Maria!” Sy draai toe om en sê vir Hom in Hebreeus:k “Rabboeni!”l Dit beteken Leermeester. 17 Jesus sê vir haar: “Moet My nie aanraak nie, want Ek het nog nie na die Vader opgevaar nie. Maar gaan na my broers* en sê vir hulle, ‘Ek vaar op na my Vader, en julle Vader, en na my God en julle God.’ “ 18 Maria Magdalenam gaan vertel toe aan die dissipels: “Ek het die Here gesien,” en dat Hy hierdie dinge vir haar gesê het.

Woordverkondiging

Die leë graf

Ons teks begin waar Maria Magdalena, Petrus en die ander dissipel (Johannes) by die graf aankom.  Hulle sien die klip is van die graf weggerol.  Vir Maria beteken dit net een ding: Hulle het die Here Jesus uit die graf weggevat, en sy weet nie waar Hy nou begrawe is nie.

Petrus en Johannes bekyk die leë graf, maar dit maak nie vir hulle sin nie.  Duidelik het die dissipels nie rekening gehou met die moontlikheid dat God Jesus uit die dood sou opwek nie.  Vir hulle is die graf, nou die leë graf, nog onverstaanbaar.

Daarom huil Maria.  Eers was daar darem nog die liggaam van die Here, wat sy volgens Joodse gebruik sou kon versorg.  Maar nou is daar niks.  Ook die stoflike oorskot van Jesus is weggeneem en iewers anders begrawe.

Die dissipels, Petrus en Johannes, sien die leë graf.  Dan draai hulle om en gaan huis toe.  “Hulle het nog nie die Skrif verstaan dat Jesus uit die dood moet opstaan nie.” (vers 9).

Verslaentheid oorheers

Hulle verslaentheid voor die dood is so groot, dat dit nie ruimte laat vir God se ingrepe nie.  Stil Saterdag, die dag na Jesus se dood, die dag waarop graf en dood die botoon voer, spoel nog oor na die Sondagmôre vroeg.

Feite, plekke en gebeure kan ook net soveel sê.  Hoewel die feite belangrik is, want dit bevestig die gebeure rondom Jesus se opstanding, is dit nog nie genoeg nie.  Hoop, uitsig en moed word slegs gebore waar Jesus self die toneel betree.

Die ontmoeting met Jesus

Johannes die evangelis vertel op meesterlike wyse hoe Maria se nagmerrie in ʼn oogwink verander wanneer Jesus Homself aan haar openbaar.  Jesus noem haar op haar naam: “Maria!” Oombliklik herken sy, wat vir ʼn oomblik gedink het Hy is die tuinopsigter, vir Jesus.  Sy roep uit: “Rabboeni!  Leermeester!”

Op hierdie oomblik, in die ontmoeting met die lewende opgestane Jesus, ontdek sy Jesus se ware identiteit.  Soos sy dan vir die ander dissipels gaan sê: “Ek het die Here gesien!”

Jesus is Here

Maria en die dissipels se ontdekking van Jesus se ware identiteit as die Here, is die fokus van die Johannes evangelie (Jan A du Rand).  Die belofte van Johannes 1 dat Jesus God is, die verskeie “Ek is”-uitsprake oor Jesus in Johannes, soos: “Ek is die lig vir die wêreld” (Joh. 8:12) of “Ek is die Goeie Herder” (Joh. 10:11), dié word nou vervul. 

Maria Magdalena eien Hom in die teks as die een wat sy as haar geliefde Leermeester geken het, maar nou ook as meer as dit: “Hy is die Here”, sê sy vir die ander dissipels.  En aanstons kry Tomas die twyfelaar die voorreg dat Hy kan sê wie Jesus regtig is: “My Here en my God” (Joh. 20:28).

Jesus leef anderkant die dood

Stil Saterdag word op Paassondag verbreek met die jubeling: Die Here leef!  Die Leermeester het as Here opgestaan!

Die opgestane Jesus, waarlik God maar ook waarlik mens, is die eerste skepping van God wat anderkant die dood opgestaan het in ʼn nuwe lewe.  Anders as Lasarus, en ander persone wat lewend gemaak is, maar weer sou sterf, leef Jesus nou in die volste sin van die woord anderkant die dood.

Jesus se opstanding lui die doodsklokke vir stil Saterdag.  Jesus is die eerste wat uit die dood opgestaan het.  Sy opwekking is ʼn belofte van hoop vir die res van God se skepping.  Soos sy gebreekte bestaan heel gemaak en opgewek is uit die graf, sal God ook met God se kinders en God se skepping handel.

Die opgestane Here versterk ons geloof

Presies met hierdie doel skryf Johannes se Evangelie.  Sy bedoeling is om Christene, wie se lewe en wie se wêreld dikwels deur swaarkry gekasty word, aan te moedig om te bly glo dat Jesus die ware Messias, die Seun van God is.

Ons teks is die hoogtepunt van Johannes se evangelie, want Hy skryf juis hierdie klompie verhale van Jesus se wondertekens, sy gesprekke, en sy verskynings om ons te oortuig dat Jesus die Christus is, die Seun van God, en sodat ons deur te glo, in sy Naam die lewe kan hê (Joh. 20:31).  Jesus staan op om as die teenwoordige Here ons lewens betekenis te gee.

Geloof gebou op ooggetuies

Ons leef in die wetenskaplike era waar feitelike waarneming, verifikasie en ook falsifikasie belangrik is.  Hierdie manier van doen het ’n groot impak op geloof.  Hoekom?  Want baie mense gebruik die wetenskaplike metode – waarin alles betwyfel word – om geloof in die opgestane Here te betwyfel.  Omdat die opstanding nie in ʼn laboratorium herhaal kan word nie, sê mense dit maak nie sin om te glo nie.  Met groot oortuiging word dan  ʼn teorie ontwerp wat sê Jesus het nooit opgestaan nie, want ons kan dit nie vandag in ‘n laboratorium herhaal nie.

Trouens daarom bestaan God ook nie, omdat jy nie met feitelike waarneming in ‘n laboratorium God se bestaan kan verifieer nie. En wonderwerke kan per definisie nie plaasvind nie, omdat jy dit nie in ‘n laboratorium kan bewys deur eksperimente nie.

Christene is natuurlik nooit teen wetenskaplikheid as sodanig nie.  Wetenskapsbeoefening maak ons wêreld  ʼn beter plek.  Dit bekamp baie lyding en laat ons met groter verwondering oor die glorie van God. 

Die vraag is egter of wetenskaplike verifikasie metodes vir alles in die wêreld gebruik kan word.  Dit werk goed vir feitelike waarneming in terme van fisika, chemie, biologie, geologie en so meer.  Maar dit werk nie so goed met alles in die menslike, sosiale en historiese dissiplines nie.  Daar is net te veel veranderlikes wat ontoetsbaar is of doodgewoon nie met instrumente waargeneem kan word nie.  En om die bestaan of nie-bestaan van iets te beoordeel op grond van wat jyself kan waarneem of nie, is ’n onaanvaarbare en eintlik arrogante reduksie van die wêreld om ons tot net die wêreld van jou eie waarnemings.

‘n Mens moet in die menslike, sosiale en historiese dissiplines baie keer werk met ervarings en getuienisse wat jy nie in ’n laboratorium kan reduseer tot ’n beperkte aantal toetsbare veranderlikes om as waar of vals te bewys nie.  Jy kan ervarings en getuienisse beter ondersoek deur dit aan  interpretasie en vrae van sin en betekenis te onderwerp om só by die waarheid daarvan uit te kom.

Met geloof is dit nie anders nie.  Ons werk met ervarings en getuienisse – nie net persoonlik en in die hede nie, maar ook in terme van gebeure in die samelewing en getuienisse daarvan deur die eeue.

In ʼn boek wat diep hieroor nadink en tog maklik lees, Jesus, A very short introduction, skryf Richard Bauckham (gerespekteerde Nuwe Testamentikus) hieroor.  Bauckham wys op belangrike oorwegings wat ons kan aanlê om die historisiteit en betekenis van die opstandingsverhaal te verreken:

  • Die evangelies doen moeite om te vertel dat daar ooggetuies was wat die leë graf en die opgestane Here gesien het.  Maria Magdalena was een van vier vroue (wat genoem word) by Jesus se kruis.  Hulle het Hom sien sterwe.  Hulle was by sy begrafnis, het Hom self in doeke toegedraai.  Hulle het gesien hoe die klip voor die graf toegerol is.  Hulle het eerstehands ervaar dat Jesus wreedaardig gesterf het, en het geweet dat Hy beslis nie meer gelewe het nie.  Daarom is dit so belangrik om te hoor dat Maria Magdalena op hierdie Sondagmôre die eerste was om die leë graf te sien en uiteindelik die lewende Here Jesus self ontmoet.  En hierna sou daar ‘n hele reeks van mense volg wat die lewende Here Jesus self sou ontmoet – almal ooggetuies wie se getuienis die toets van hulle eie tyd sou deurstaan, ten spyte van teenstand van die Jode af.
  • Vroue was die eerste getuies van die opstanding.  In die antieke wêreld is vroue nie as betroubare getuies gereken nie.  Ons sien dit ironies genoeg in die feit dat die eerste manlike dissipels sukkel om Maria Magdalena se getuienis te glo.  Daarom hardloop hulle om self te gaan kyk – net om presies dieselfde te sien en ervaar as Maria Magdalena.  As die opstandingsverhale opgemaakte stories was, sou die skrywers waarskynlik eerder  manlike karakters die hoofspelers gemaak het.  Die evangeliste kon doodgewoon begin het met die storie van Petrus en Johannes.  Die feit dat hulle getrou bly aan die feite, dat vroue die eerste getuies was, bevestig dus die betroubaarheid van die getuienis.
  • Die dissipels ontmoet die opgestane Here by verskeie geleenthede.  Paulus verskaf ʼn hele lys van 6 sulke persoonlike ontmoetings (1 Kor. 15), onder andere ook ’n verskyning aan ‘n groep van 500 mense op ’n keer en interessant genoeg ook ’n verskyning aan Jakobus, Jesus se broer, wat later die leier van die kerk in Jerusalem sou word.  Terwyl Paulus skryf, leef die meeste van hierdie mense nog.  Enigeen kon hulle gaan raadpleeg en die waarheid van hulle verhale gaan bevestig.  En niemand betwis hulle ervarings en getuienis nie.  Daarom sê Bauckham:

The kind of evidence Paul offers is the personal testimony of many specific people who each had a story to tell – not, of course, of some neutrally observable fact, but of something extraordinary that happened to them and turned their lives around.  These were the people still living out of the events to which they testified (p 106)

Uit Johannes, Paulus en die ander evangeliste se beskrywing van die opgestane Jesus kan ’n mens agterkom dat Jesus herkenbaar is, steeds kommunikeer soos ons dit doen, en ’n werklike, verheerlikte liggaam het, want  ’n mens kan aan hom vat, en hy gee vir hulle kos om te eet.  Maar hy is ook anders, omdat hy kan verskyn en verdwyn soos Hy wil.  Hy is dus nie aan ruimte gebonde soos die dissipels nie. En telkens verander Hy die lewe van dié aan wie Hy verskyn het.

Dit maak dus sin, heeltemal rasioneel sin, om jou geloof op hierdie getuienis te bou.  Die ervarings en getuienisse van hierdie groot groep dissipels bevestig die ontmoeting van die Here Jesus as opgestane werklikheid, ’n werklikheid wat gou die hele wêreld aan die praat gehad het en wat selfs in die geskiedskrywing van ’n hele aantal nie-gelowiges historici ’n neerslag gekry het, Josephus en Tacitus, om twee te noem.

Die teenwoordige Jesus

Sien,  ’n mens moet versigtig wees dat jy nie by die leë graf en die doek vashaak nie.  Ten diepste glo Christene nie in die leë graf nie.  Ons glo selfs in veel meer as die objektiewe feit van die opstanding.  Ons glo in die lewende Here Jesus.  En ons glo in die nabyheid en teenwoordigheid van hierdie Here, tot vandag toe.  Ons glo … in die Here!

Dit kan wees dat ons dalk te veel oor die historisiteit en werklikheid van die opstanding praat, en hopeloos te min oor die teenwoordigheid van die Here Jesus.  Die leë graf fassineer ons miskien net te veel.  Dit is immers die teenwoordige Jesus wat ons lewens verander en wat ons fokus moet wees.

Reeds in die Johannes evangelie verander hierdie lewende Here Jesus lewens sovêr Hy gaan.  Maria se trane word afgedroog en vervang met vreugde.  Tomas se twyfel verdamp voor die nabyheid van Jesus, en word vervang met geloof.  Die dissipels se lewens word gevul met vreugde en vrede.  Die weifelende, onseker Emmaüsgangers word getuies van die opgestane Here met brandende harte.

Draers van hoop

Jesus skep ʼn nuwe, dinamiese beweging.  Maria Magdalena word ʼn draer van hoop.  Sy gaan na die dissipels en getuig sy het die Here gesien!  Só verander die lewende Here Jesus Petrus en Johannes se lewe, asook Tomas s’n en Jakobus en Paulus en honderde Christen getuies in die eerste jare van die kerk se bestaan.  En almal van hulle word draers van hoop – die hoop op die lewende Here Jesus, die hoop op die ewige lewe wat nie eers eenmaal aanbreek nie, maar nou sin en betekenis vir ons lewe bring.

Johannes sluit hierdie evangelie af deur vir ons te vertel dat Jesus sy dissipels die Heilige Gees gee, en hulle betroubare en kragtige draers van sy troosvolle, bemoedigende en versterkende teenwoordigheid maak: “Soos die Vader My gestuur het, stuur Ek julle…”  

Dit is aan hulle te danke dat ons vandag mense is wat self getuies is van die lewende Here Jesus en wat dié boodskap nie net voortleef in hierdie wêreld nie, maar ook vir ander daarvan vertel.

Gebed

Dankoffer

Slotlied

Lied 417 Jesus, ons eer U – 2 verse – staan

Wegsending

Psalm 118:1-2, 14-18

Liturg: Loof die Here, want Hy is goed, aan sy liefde is daar geen einde nie!

Israel moet getuig:

Gemeente: “Aan sy liefde is daar geen einde nie.”

Liturg: Die huis van Aäron moet getuig:

Gemeente: “Aan sy liefde is daar geen einde nie.”

Liturg: Dié wat die Here dien, moet getuig:

Gemeente: “Aan sy liefde is daar geen einde nie.”

Liturg: Die Here is my krag en my beskerming.

Dit is Hy wat my gered het!

Hoor die gejuig in die laer van die oorwinnaars:

Gemeente: “Die Here doen kragtige dade,

die Here triomfeer,

die Here doen kragtige dade!”

Liturg: Ek sal nie sterwe nie, ek sal lewe

en van die dade van die Here getuig.

Die Here het my swaar gekasty, maar my nie aan die dood oorgegee nie.

Seën

Liturg:  Jesus Christus is die opstanding en die lewe.

Gemeente:  Hy is ons vrede.

Liturg:  Wie in hom glo, sal in ewigheid nie sterwe nie.

Gemeente:  Hy is ons vrede, nou en tot in ewigheid.  Amen

(Uit:  Handleiding vir die Erediens, B.M.)

Respons

Lied 189 Halleluja! – staan

 f20:1 eerste … week: Letterlik “op die eerste van die Sabbatte”, dws Sondag, vgl Joh 20:19; Hand 20:7 [Sabbat in Grieks kan ook week beteken].

 g20:1 Maria Magdalena: Die bronteks noem haar deurgaans “Maria van Magdala”. Magdala is ‘n dorpie aan die wesoewer van die See van Galilea.

 h20:2 Petrus: Die naam Petrus beteken “rots”.

 *20:2 na die ander … liefgehad het: Joh 13:23; 19:26; 21:7,20; Hulle het … het nie: Joh 20:13

 i20:5 vooroor buk: Baie van die destydse rotsgrafte was nie ‘n volle meter hoog nie, met die gevolg dat ‘n persoon vooroor moes buk om in te kyk of in te gaan.

 *20:6-7 die linnedoeke … kop was: Joh 11:44

 j20:9 Hulle het … opstaan nie: Toespeling op Ps 16:10 as heenwysing na Jesus Christus; vgl Luk 24:26-27; Hand 2:27,31; 1 Kor 15:4.

 *20:13 Hulle het … het nie: Joh 20:2

 *20:14 nie besef … was nie: Luk 24:16; Joh 21:4

 k20:16 Hebreeus: Vgl Hand 21:40.

 l20:16 Rabboeni: ‘n Eerbiedige aanspreekvorm in Aramees wat “my Meester” beteken.

 *20:17 my broers: Rom 8:29; Heb 2:11-12

 m20:18 Maria Magdalena: Die bronteks noem haar deurgaans “Maria van Magdala”. Magdala is ‘n dorpie aan die wesoewer van die See van Galilea. 

Die beproewings van ‘n koning – Psalm 32

Written by on . Posted in Chris van Wyk. No Comments on Die beproewings van ‘n koning – Psalm 32

Watter verhaal?

Ek het ’n keuse vandag – ek kan kies uit die verhaal van Dawid, Batseba, Urija of Natan, wat kom uit 2 Samuel 11-12 in Die Storie, en uitbrei oor laksheid, magsmisbruik, integriteit of profetiese moed.  Want dít is die storielyn van dié vier karakters.  Dawid het nie gedoen wat hy moes nie, hy moes saam met sy soldate gaan veg het, en bly toe by die huis en misbruik sy mag oor Batseba, terwyl Urija, die buitelandse held in Dawid se uitnemendste groep van dertig helde met uiterste integriteit opgetree het en weier om te val vir die koning se planne om hom sy verantwoordelikheid te laat vaar.  Natan het daarby uiterste profetiese moed aan die dag gelê om ‘n moordenaar koning direk aan te spreek.

Continue reading

‘n Koninkryk in twee geskeur – 1 Konings 12

Written by on . Posted in Chris van Wyk. No Comments on ‘n Koninkryk in twee geskeur – 1 Konings 12

“U Vader het ons ’n swaar juk laat dra.  As u nou die verpligtinge wat u vader ons opgelê het, minder maak en so die juk ligter maak wat hy ons laat dra het, sal ons u onderdane bly.” (1 Kon 12:4).

Die lot van die koninkryk van Dawid en Salomo het op die antwoord van dié vraag gelê.  Dít het Rehabeam geweet.  Hy het as opgroeiende jongman die onrus gesien onder die groot werkersklas wat Salomo geskep het uit al die nie-Israeliete in die land.  Hulle het tussen die ander Israeliete gebly, maar moes die handearbeid doen.  En met die bou van die tempel moes al die volwasse mans elke 3de maand vir ‘n maand lank gaan klip kap in die berge en soms nog verder trek om te gaan hout kap in Lebanon.

Die nie-Israeliete het die paleis gesien wat Salomo daarmee gebou het – luuks en weelderig.  Die tempel wat met hulle handearbeid gebou is, was ’n verstommende glimmende goue sieraad.  Net die vierkantige 100 m2 Allerheiligste het ongeveer 20 ton goud teen die mure gehad.  Sweetdruppel vir sweetdruppel het hulle gekap en gebeitel om die hout en klip net reg te kry en dan getrek en gestoot om alles kilometers ver na die tempel te vervoer, per see en per land.  En daar was harde voormanne, die meeste daarvan uit hulle eie geledere, wat min genade betoon het en ’n bietjie meer status gehad het.

Die twee maande by die huis het nie regtig opgemaak vir die harde werk wat hulle vir Salomo moes verrig nie.  En dan moes hulle nog saamleef met die wete dat dié tempel nie vir hulle beskore sou wees nie.  Nie net het hulle ander gode aanbid nie, maar die deure na die tempel is nie sommer oopgegooi vir hulle as hulle die Here sou wou aanbid nie.  Net enkele het dit deur die eeu reggekry, Ragab, die Kanaäniet; Rut, die Moabiet …

Continue reading

‘n Koninkryk in twee geskeur – 1 Konings 13 (by Klema)

Written by on . Posted in Chris van Wyk. No Comments on ‘n Koninkryk in twee geskeur – 1 Konings 13 (by Klema)

Die gedeelte is vir my soos ’n skop in die maag.  Dit is so tragies dat iemand wat gekies word om dinge reg te stel, wat die bevryder van die dwangarbeiders in Israel was, die reg in eie hande begin neem en so ontrou raak aan die roeping wat aan hom deur God gegee is.

Wat egter vir my nog erger is, aan die ander kant, is die man van God wat ’n groot risiko neem om uit Juda teen Jerobeam in sy eie heiligdom Bel-El te kom getuig, in alles doen wat hy moes, en dan val vir die misleiding van die óú profeet en só die Here se bevel verontagsaam.

Continue reading