Paulus – Filippense 3 – om met passie ‘n doel na te streef

Vooraf

10 minute video clip van 6 wêreld rekords van Usain Bolt – eer aan God!

CD van Almal hier tesaam (Retief Burger)

Verwelkoming

• Begin met ‘n storie wat my bly maak:
  • Dankoffer inkomste staan al op R332000 vir die maand November, met vandag en volgende Sondag nog oor!
  • Kerkraad, ouderlingeraad en finansies kommissie het ‘n meningsopname goedgekeur Maandag wat in die volgende paar weke deur die hele gemeente geneem gaan word. Ons kan daarin ons mening oor die eredienste, die kleingroepe en ander sake in die gemeente uitspreek, sowel as ons commit vir betrokkenheid by die verskeie kleingroepe en ook vir die begroting vir volgende jaar.
  • Intense plesier in my stiltetyd en die Bybelskool.
• Wat maak jou bly?
• Vertel vir mekaar.

Votum en Seëngroet

• Blydskap oor saamwees en oor God se teenwoordigheid

Lofprysing

• Een prentjie van God wat baie keer in die Bybel voorkom, is dat Hy bly is oor ons.
• Gen 1 – God het gekyk na alles wat Hy gemaak het, en dit was baie goed.
• Job 1:8 – Sy gelyke kry jy nie op aarde nie.
• Jes 43:1 – Ek het jou op jou naam geroep, jy is Myne

Liedere

• Ek is so bly
• Loof Hom met die tromme
• Alle volke klap jul hande (547)

Reflekteer

• Kom ons gaan ‘n bietjie dieper in op hierdie blydskap.
• Wat fassineer jou?
• Wat neem jou heeltemal in beslag?
• Verhale vertel van navorsers
  • Robert Evans, ‘n predikant in die Blue Mountains van Australië. 80 km wes van Sydney, doen ‘n uitsonderlike ding. Hy het ‘n groterige teleskoop en het die ongelooflike vermoë ontwikkel om dooie sterre te ontdek. Hy soek vir Supernovas. Dit is sterre, baie groter as ons eie son, inmekaar stort en dan op ‘n skouspelagtige manier ontplof. Dit is soos ‘n triljoen waterstof bomme wat tegelykertyd afgaan. As so iets binne ‘n 500 ligjare van ons af sal gebeur, is die aarde en die sonnestelsel daarmee heen. Maar, die meeste hiervan is gelukkig so ver van ons af dat dit net ‘n opflikkering in die hemelruim is. So vir ‘n maand is hulle sigbaar, dan verdwyn hulle weer. En dit is dié supernovas wat Robert soek en vind.
  • Dit is ongelooflik moeilik – as jy ‘n tafel vat met ‘n swart doek op en jy gooi ‘n handvol sout daaroor, dan het jy galaksie, ‘n sterrestelsel. Nou dink só daaraan: as jy nog 1500 tafels langs mekaar sit met ‘n handvol sout op elkeen, en jy vat een korrel sout en jy sit dit op een van die 1500 tafels, en laat Robert Evans daar verby loop – dan sal hy dit optel!
  • Daar is niemand in die wêreld wat dit kan doen nie! Praat van wêreldrekords! Hy het reeds 36 opgespoor teen 2003 in net meer as 20 jaar (1980 begin). (A short history of nearly everything – Bill Bryson)
• Vertel mekaar wat is jou passie?

Kinders

• Teken ‘n prent oor iets wat jou bly of opgewonde maak. Die ding waarvan jy die meeste van hou.
• Julle kan dit na die tyd vir my kom wys.

Deel in die kerk

• Vertel vir die groter gehoor.
• Dit is so belangrik dat ons mekaar ‘n platform gee om te deel wat die Here nou besig is om te doen.

Liedere

• Ek is bly ek ken vir Jesus (553)
• Waar daar liefde is (526)
• Majesteit (175)

Skriflesing

• Filippense 3:12-14

Woordverkondiging

Ek dink ek kan

Die kinders moet nou mooi luister:

Ken julle die verhaal van The Little Engine That Could – Die klein lokomotief wat kon.

Dit is die storie van ‘n klein treintjie, ‘n lokomotief, wat baie kleiner as die ander treine was.  Die ander treine was groter en sterker en kon baie meer trokke trek tussen die groot stede en op en af met die heuwels.  Die klein treintjie is vir kleiner werkies gebruik soos om ‘n paar trokke in die stasie self rond te trek.

Eendag het een van die groter lokomotiewe gebreek terwyl dit ‘n groot klomp trokke met speelgoed teen ‘n heuwel uitgetrek het.  Die kinders aan die ander kant van die heuwel wou baie graag hulle speelgoed hê, maar hoe nou gemaak.  Die enigste trein wat kon help was die klein lokomotief.  Maar sou hy dit kon maak? Was hy nie net te klein nie?

Selfs die klein lokomotief het getwyfel.  Maar dan probeer die klein treintjie tog om die trokke met speelgoed oor die heuwel te trek.  En soos hy stadig uitbeur teen die heuwel, sê hy vir homself, “Ek dink ek kan, ek dink ek kan, ek dink ek kan.” Absolute commitment.  Wonderlike moed.  Geweldige inspanning.  “Ek dink ek kan, ek dink ek kan, ek dink ek kan.”  Absolute passie.  Hy gaan nie die seuns en dogters in die steek laat nie.  “Ek dink ek kan, ek dink ek kan, ek dink ek kan.”  En stukkie vir stukkie beur die klein lokomotief teen die heuwel uit en maak dit sowaar!

En terwyl die klein lokomotief teen die anderkant afry, sê hy: “Ek weet ek kan, ek weet ek kan, ek weet ek kan.”  Sy passie en durf het hom deurgetrek en laat slaag.  En die kinders kon hulle speelgoed kry.

Om met passie ‘n doel na te streef

Ons hou van sulke heldeverhale, van mense wat dit maak, van ‘n Usain Bolt wat 6 wêreld rekords in ‘n kort tydperk breek en ‘n Robert Evans wat 36 supernovas ontdek.

Ook in die kerk – ons eer die nagedagtenis van ‘n Andrew Murray, en ‘n Hudson Taylor, en ‘n Maartin Luther, en die grootste van hulle almal, Paulus.

Daar is niemand wat meer gedoen het dat die evangelie oor die aardbol versprei as Paulus nie.  Hy was ‘n intense gedrewe man.  Niks of niemand kon hom onderkry nie.

• Met sy reuse intellek was hy enige tyd die beste redenaars van die tyd se gelyke.
• Met sy indringende fokus op die opbou van gelowiges, het hy die mindset van gelowiges vir altyd verander.
• En oral waar hy kom het hy die politiese en kulture grense na dié wat anders was, oorgesteek.
• Hy het gepreek, geskryf, gereis, die magte en kragte uitgedaag, wonderwerke gedoen, en die wêreld verander.
• En dit, terwyl hy male sonder tal geslaan is, verwerp is, in die tronk gegooi is, skipbreuk gely het, deur slange gepik is, honger gely het, en die swakheid van mense om hom moes verdra.

Hy het passie gehad.  Hy  het alles ingesit en alles gegee. En dit alles om sy doel te bereik: om Christus te ken, en mense te help om Christus te ken.

As hy hier aan die einde van sy lewe in die tronk in Rome sit en vir die Filippense skryf, geleerdes raai dat dit in die lente van 60 nC was, dan kan hy ook soos die klein treintjie sê: “Ek weet ek kan, ek weet ek kan, ek weet ek kan.” Want hy het al 27 jaar lank die pad geloop, en die hele bekende wêreld van daardie tyd is met die evangelie bereik.  Drie groot sendingreise, ‘n groot aantal nuwe gemeentes, meer as die helfte van die Nuwe Testament geskrifte geskrywe.  Met een woord, verstommend.

Passie is ononderhandelbaar

Kyk, daar is niks so sleg as ‘n passielose lewe nie.  Dit is nog erger as dit waar is van leiers, hetsy in ‘n gemeente of in die besigheidswêreld of in die gemeenskap.  Dit is nie net oninspirerend nie, dit suig die inspirasie uit jou dat jy in mekaar krimp soos ‘n leë Liquifruit boksie.

Tog interessant dat dit juis God is wat ‘n hele paar keer in die Skrif hieroor sy keel skoonmaak, by wyse van spreke.  In Openbaring 3 sê hy bv. vir die gemeente van Laodisea: “Ek weet alles wat julle doen.  Ek weet dat julle nie koud is nie, en ook nie warm nie.  As julle tog maar koud of warm was!  Maar nou, omdat julle lou is, nie warm nie en ook nie koud nie, gaan Ek julle uit my mond uitspoeg.” (:15-16)  (Johannes het vermoedelik die omgewing geken en weet dat daar sowat 10 km weg in die buurt van Hiërapolis ’n warmbron was waarvan die water afgevloei het na Laodisea. Die mense het geweet van die lou water wat walglik is om te drink. ’n Mens spoeg dit liewer uit.)

‘n Doel is eweneens ononderhandelbaar

Maar, weet jy, passie sonder ‘n doel, is net so sleg.  Dis soos ‘n groot motorfiets enjin op ‘n garagevloer.  Jy kan hom so hard rev as wat jy wil, maar vorentoe sal hy nie gaan nie.

Daarom is dit so krities om te onderskei tussen dit wat belangrik is en dit wat onbelangrik is, tussen dit wat ‘n lofwaardige doel is om na te streef en dit wat dit nie is nie.

En hieroor kan ons baie leer by Paulus.

Hy kyk terug op alles wat deel van sy lewe was tot hier in Rome.  En hy besef, daar is dinge wat lofwaardig was en ander wat dit nie was nie.  Daar is dinge wat belangrik is en daar is dinge wat nie belangrik is nie.

En die interessante is, daar is baie dinge aan die onbelangrike kant, en eintlik net een ding aan die belangrike kant.

• Hy beskou bv. sy afkoms en herkoms as waardeloos. En onthou, hy kom uit die stam van Benjamin, uit wie die eerste koning gekom het. En met die skeuring van die ryk na Salomo, het Benjamin saam met Juda getrou gebly aan Dawid se nageslag. Dit is ook net dié twee stamme se mense wat na die ballingskap teruggekom het na Israel toe. Maar Paulus ag dit as waardeloos.
• Ditto sy religieuse opleiding. Hy het van die beste opleiding gehad wat beskikbaar was en daarin het hy ook uitgeblink. Maar hy beskou selfs dit ook as waardeloos.
• Ditto sy onberispelike lewe. Hy was die Jood der Jode, en hy beskou dit as waardeloos.

Wat is dan vir hom aan die belangrike kant?  Net een ding: Hy beskou Christus as die enigste regtige bate.  Vroeër in die hoofstuk skryf hy hieroor, die enigste ding wat van waarde is, die enigste ding wat hy met sy hele lewe najaag, die enigste doel wat die moeite werd is, is :

• Om Christus te ken,
• Om die krag van sy opstanding te ondervind – om sy lewe deur jou te voel bruis,
• En deel te hê aan sy lyding – om te wees waar Jesus is, by die mense wat nood ervaar, by die mense wat verguis word omdat hulle Jesus dien,
• In die verwagting dat hy self die opstanding uit die dood sal ervaar – om soos Jesus by God te wees en vir ewig die vreugde van kindskap te kan vier.

Dis wat Paulus bedoel as hy sê, hy het ervaar dat God hom roep na die wenstreep in die hemel, en hy het besluit om dit met alles in hom na te jaag – om Christus te ken en Hom aan ander bekend te stel.  Dit was sy passie, en dit was sy doel, om die lewe Christus te maak.

Ek verbeel my nie dat ek alles al het nie

Maar – dan sê Paulus hier ‘n verdere belangrike ding – “Ek sê nie nie dat ek dit alles al het nie.”  En hy herhaal dit: “Ek verbeel my nie dat ek alles al het nie.”

Paulus sou hier met reg kon sê, ek het die goeie stryd gestry, ek het bereik wat ek kon, ek het ‘n nalatenskap, ek kan nou rustiger wees hier in die tronk, terwyl ek wag vir die einde.

Nee, die vlam brand nog te sterk, daar is nog meer om te leer, daar is nog meer om te doen, daar is nog meer om te ervaar.

Hy sê selfs: “Ek maak my los van wat agter is en strek my uit na wat voor is.”  Dws, selfs die goeie dinge wat gebeur het, die goeie dinge wat bereik is, kan nooit die einde wees van ‘n passievolle lewe gemik op Christus nie.  Ek maak my los en strek my uit na wat voorlê.

Die verlede is altyd minder belangrik as die hede, en nog minder belangrik as dít wat in die toekoms wag.  Dit is soos Usain Bolt – met elke rekord is die vorige een vergete: 9.71; 9.69; 9.58.  Waar gaan dit eindig?  Ons weet nie, maar “Ek strek my uit na wat voor is.”

Wat is ons passie en ons doel as individue en as gemeente?

Dit laat my vra: hoe is dit met my en hoe is dit met jou?

• Persoonlik – wat is daar wat ek belangriker ag as Christus? Indien dit my afkoms is – dan moet ek die belang wat dit vir my het, laat los. Indien dit my opleiding is – dan moet ek die belang wat dit vir my het, selfs die trots en die waarde wat ek daaraan heg, laat los. Indien dit my onberispelike lewe binne ‘n sekere gemeenskap is – dan moet ek dit herwaardeer. Om Christus te ken oortref alles. Alles is minder belangrik as Hy.
• Gemeenskap – waar lê ons lojaliteit regtig, aan Christus, en daarom aan sy volgelinge, of aan die groep wat soos ons groot geword het en aan dieselfde tradisies vashou? En laat ons maar eerlik wees – daardie lojaliteite is baie keer subtiel. Hoe ouer ‘n mens ook word, hoe vaster klou jy aan sekere maniere van doen. Dit raak later vir jou soos die evangelie. En dan hou ons vas aan kleredrag en vorme van musiek, en is iemand wat anders aantrek en van ander musiek hou, benede ons, of anders as ons.

As gemeente het ons ‘n visie geformuleer, en dit is nou maar eenmaal so – visie lek.  As ons mekaar nie gedurig daaraan herinner en gedurig weer onsself daaraan verbind nie, dan verswak ons commitment daaraan:

• Om met vreugde te lewe en met liefde te dien vanuit ‘n vaste geloofsverbintenis aan Jesus Christus ons Hoof.

Hoe doen ‘n mens as gemeente dit?

Rick Warren sê:

• Programmeer jou doelwit in die lewe
• Rus mense toe vir die doelwitte
• Stig kleingroepe om die doel te bereik
• Stel personeel aan om daardie doel te bereik
• Skep strukture om daardie doel te bereik
• En evalueer telkens alles aan hoe die doel bereik word.

Ons is pas deur ‘n groot proses om ‘n gemeenteplan vir volgende jaar op te stel.  Die kerkraad oorweeg dit oor ‘n week.  Daarna gaan ons ‘n implementeringsplan opstel en doelgerig begin uitvoer: eredienste, kleingroepe, besoekwerk.

En daar kom ‘n meningsopname wat ons baie gaan help daarmee.  Ouderlinge en lidmate gaan binnekort by julle besoek kom aflê om die vraelys te laat invul.  Ons beoog om teen 11 Desember die inligting te kan begin verwerk in samewerking met die universiteit.

En die doel: om met vreugde te lewe, en met liefde te dien, vanuit ‘n vaste geloofsverbintenis aan Jesus Christus ons Hoof.  Ons wil Hom ken, en Hom dien, en Hom in liefde aan mense bekend stel.  Niks anders is belangriker as dit nie.

Die kruks is – Christus Jesus het my reeds Syne gemaak

Ek sluit af met die kruks van die gedeelte, die hart van alles wat Paulus oor sy passie en sy doelwit om Christus te ken, sê.

En nou moet jy mooi luister, want ‘n mens mis dit maklik in die bruising van jou passie: Belangriker as sy passie en sy ywer om Christus te ken en Hom bekend te maak, is die rede waarom Paulus dit doen, sy motivering.  Dit is eintlik die groot geheim van die Christelike lewe.

Paulus sê hier in vers 12: “Ek span my in om dit alles myne te maak OMDAT Christus Jesus my reeds Syne gemaak het. Hy gebruik die woordjie lambano, gryp, om dit uit te druk – Hy leef met passie om Christus te ken, omdat Christus hom gegryp het.

Dit was dus nie iets in homself nie, dit was nie ‘n spesiale eienskap waarop hy sou kon roem nie … dit het van God af gekom.  Soos hy sê hier, ek span my in, omdat Christus my Syne gemaak het.  Ek gryp daarna, omdat ek gegryp is.

Hoe hardloop jy jou wedloop?

As jy na jou eie geestelike lewe kyk, hoe hardloop jy jou resies?

Daar is ten minste drie moontlikhede (uit Bybel in Praktyk).

(1)   Jy hardloop gemaklik, rus-rus, effens doelloos. Jy het jou eie momentum, en jy geniet die afdraande. Jy sê vir jouself: Christus het aan die kruis vir my gesterf, en ek gaan gereeld kerk toe. Alles is pluis, ek kan voortgaan met my lewe.   Maar jy stap teen die opdraendes en jy sorg dat jy wegkom met die minimum.  Geen kleingroep byeenkoms, niks nuuts wat jy leer by die baie geleenthede wat ons aanbied nie.  Net jy en die pas wat vir jou gemaklik is.

(2)   Jy kan die resies ook angstig en senuagtig hardloop, terwyl jy die horlosie dophou en bang is jy gaan nie klaarmaak nie. Jy sê vir jouself: Ek moet die hele wêreld bereik; en jy raak vervaard en ‘n pyn om mee saam te leef, omdat jy ander die hele tyd laat skuldig voel. Dit is ook ‘n gevaar wat ons moet vermy.

(3)   Die ware gelowige hardloop die resies egter vasbeslote en doelgerig, met die wenstreep in die oog. So moet jy dit doen. Omdat Christus jou syne gemaak het, kan jy uithaal om alles wat Hy vir jou gedoen het, te gryp, joune te maak. Dan is die lewenswedloop ‘n vreugde, ‘n diepe blydskap.

Dan sal jy jou lewe kan afsluit met die frase: nie “Ek dink ek kan, ek dink ek kan”nie, ook nie “Ek weet ek kan, ek weet ek kan” nie, MAAR “Ek weet HY kan, Ek weet HY kan.”

Toewyding

Ek wil jou kans gee om te beplan hoe jy van nou af die wedloop gaan hardloop – om Christus te ken en te sorg dat ander Hom leer ken.  Ons het baie toerustingsgeleenthede in die gemeente en baie geleenthede tot diens.  En as die Here iets nuuts op jou hart lê, beplan dit dan op ‘n doelgerigte wyse:

• Dag 5 in Joernaal is spesifiek geskryf om jou met die beplanning te help
• Ons is op reis – sommige ver, ander aan die begin.
• Is jy besig met dit wat God jou voor roep?
• Wat is die eerste stappe wat jy nou moet doen?

Gebed

Dankoffers

Almal hier tesaam (Retief Burger)

Kinders se kunswerke – bring vir my

Liedere

• Soek allereers die koninkryk van God (471)

Seën

• Stuur ons Heer (533)

Sefanja 3:14-20

13 Desember 2009

Verwelkoming

Hierdie Sondag word Vreugde Sondag genoem. Pienk kers.  Dit is ook die simboliek agter die trompet prent van die PowerPoint.

Hier is sommer ‘n storie op Vreugde Sondag om ons te laat glimlag:

Many years ago, before anti-discrimination laws were in effect, Mrs. Rosenberg was stranded late one night at a fashionable resort on Cape Cod – one that did not admit Jews.

The desk clerk looked down at his book and said, “Sorry, no room. The hotel is full.”

The lady said, “But your sign says that you have vacancies.”
The desk clerk stammered and then said curtly, “You know that we do not admit Jews. Please try the other side of town.”

Mrs. Rosenberg stiffened noticeably and said, “I’ll have you know, I have converted to your religion.”

The desk clerk said, “Oh, yeah, let me give you a little test. How was Jesus born?”
“He was born to a virgin named Mary in a little town called Bethlehem,” she replied.
“Very good,” replied the clerk. “Tell me more.”

“He was born in a manger.”

“That’s right,” said the hotel clerk. “And why was he born in a manger?”
Mrs. Rosenberg said loudly, “Because some idiot behind a hotel desk wouldn’t give a Jewish lady a room for the night! Any more questions?”
“No.”
“Didn’t think so.”

Toetrede

Lied 334 staan

Votum

Seëngroet

Lofsang

Lied 209 (2x) staan

Lank, lank terug in Betlehem v1 en 3 sit

Gebed

Skriflesing

Die opskrif van Sefanja plaas dié boek in die tyd van koning Josia van Juda (640-609 v.C.).  Op internasionale gebied was dit die laaste jare van die Assiriese Ryk met die hoofstad in Nineve (die stad Mosul aan die Tigris in moderne Irak).  Sedert die dood van koning Assurbanipal in 633 v.C., was dié Ryk sodanig verswak dat Juda prakties weer as ‘n onafhanklike land gefunksioneer het.

Koning Josia is bekend vir sy hervormingsmaatreëls wat hy in 622 v.C. begin het.  Te oordeel aan die sondes waarteen Sefanja profeteer, moes hy as profeet vóór die hervormings opgetree het.  Die twee konings wat voor Josia regeer het, Manasse en Amon, se bewind was juis gekenmerk deur die aanbidding van ander gode, sosiale ongeregtigheid en korrupsie.  Sefanja se prediking voor die hervormings van Josia, het dus bygedra tot die terugkeer tot die Here tydens sy regeringsjare.  Sefanja waarsku die volk dan ook telkens teen die oordeel van die Here wat uiteindelik sou uitloop op die Babiloniese ballingskap van die ballingskap van 586 v.C.

Sefanja begin met ‘n inleiding (1:1) wat beklemtoon dat wat nou volg, die Woord van die Here is tydens die regeringstyd van koning Josia van Juda.

Die res van Sefanja kan in vier groot afdelings verdeel word.

• 1:2-2:3 – Die eerste deel van die boek bestaan uit ‘n oordeelsaankondiging oor Juda en Jerusalem. Die oordeelsuitspraak begin universeel (“Ek gaan ‘n einde maak aan alles op aarde, sê die Here” – 1:2) en word dan toegespits op Juda en Jerusalem. Die oordeel gaan plaasvind op die dag van die Here. Let wel, die moontlikheid van uitkoms is egter nog daar (“Miskien bly julle die straf gespaar…” – 2:1-3).
• 2:4-15 – Die tweede deel bestaan uit ‘n oordeelsuitspraak teen die heidense bure van Juda.
• 3:1-8 – Die derde deel is ‘n samevatting van die eerste twee dele en bevat ‘n oordeelsuitspraak teen Jerusalem (3:1-5) én die heidense nasies (3:6-8).
• 3:9-20 – Deel vier van Sefanja bevat egter ‘n boodskap van troos en redding vir beide die heidense nasies én Juda.

Lees Sefanja 3:14-20

Woordverkondiging

Ons is baie gewoond daaraan om oor God te dink as ‘n God van oordeel.  Soos dit ook duidelik blyk uit die eerste drie dele van die boek Sefanja.

Ons dink ook oor Hom as ‘n God van genade, soos Sefanja beskryf in hoofstuk 3.

Maar, hoe baie dink jy aan God as ‘n God wat bly is oor jou, soos Sefanja hier doen in vers 17?

God is bly oor jou

Sefanja beskryf God besig om te sing, vers 17: “Hy is vol vreugde oor jou … Hy jubel en juig oor jou.”

En dit is nie ‘n sagte ingehoue lied nie.  Die Hebreeuse woorde praat van jubeling.  Dit is ‘n jubeling soos ‘n bruidegom oor sy bruid bly is.  Of ‘n blydskap soos toe Dawid voor die ark gedans het.  God is bly.

Die prentjie wat hy teken is van ‘n God wat nie daar ver besig is om ons met arendsoë dop te hou nie.  Hy is nie die God van Bette Midler se lied: “From a Distance” nie.  Nee, Hy is naby, Hy is by jou.  Hy is vol vreugde.  Hy is bly oor jou.

Hoe pragtig staan daar nie in vers 17 nie: “Hy is stil-tevrede in sy liefde.”  Die woordjie stil-tevrede kan ook met rus vertaal word.  Hy is rustig-tevrede in sy liefde oor jou.

Geen wonder dat CS Lewis gesê het nie: “The chief business of heaven is joy.”

Ek lees dié week die verhaal van die Ledford familie in Amerika.  Burnam Ledford was ‘n formidabele man, gebore in die laat 19de eeu.  As hy terugdink aan sy vormingsjare is daar een spesifieke insident wat uitstaan bo al die ander.  Dit was toe hy sy ouma-grootjie gaan besoek het toe hy 5 jaar oud ws.  Sy is reeds die vorige eeu gebore, in die tyd van George Washington, en reeds vir baie jare blind.  Ledford onthou haar hoe sy in ‘n groot stoel gesit het.  Sy het hom nader getrek na haar toe, en met haar krom vingers oor sy oë, neus en gesig gevoel om uit te vind na wie hy lyk.  En toe gesê: “Yep, he’s one or ours.” Lenford onthou dit as ‘n moment wat hom gehelp het om te verstaan wie hy was: Een van ons.

Dis hoe God oor ons voel: Jy is een van myne.  En Hy is bly oor jou.

Dit laat my dink aan die predikant wat besig was met preekmaak toe sy 3 jarige dogtertjie inkom en vra of hy nie met haar wil speel nie.  Hy sê toe, hy kan nie nou nie, maar so oor ‘n uur.  Sy is toe heel tevrede, en sê, ek sal pappa ‘n groot drukkie gee as ons netnou speel.  Terwyl sy so uit sy studeerkamer loop, draai sy egter om en hardloop na hom toe en gee vir hom ‘n groot druk.

Hy sê toe vir haar, maar ek dog jy gaan my netnou eers druk?  Haar antwoord – ek wou vir pappa wys waarna pappa kan uitsien.

Dit is hoe God oor ons voel – soos ‘n drie-jarige dogter wat nie kan wag om ‘n groot drukkie uit te deel nie.

Daarom is dit so merkwaardig vir my dat wanneer God Sy eerste Woord spreek in die Nuwe Testament, die Woord ‘n baba word! ‘n Kind word met ‘n loflied aangekondig, nie met die donderweer en weerligstrale van ‘n oordeelswoord nie. ‘n Kind word gebore by flou lig, in die stilte van die nag.  In plaas van ‘n Woord wat die berge skud, wat riviere van lava oor die berge laat afvloei, word die Woord ‘n kind, wat aangeneem kan word en ons nie kan seermaak nie, ‘n  Woord wat ons nie kom bangmaak nie.

Dit is ‘n prentjie van God wat ons vandag moet omhels.

Mense is baie keer gereed vir God se woede en glo God is geregtig daarop om so oor mense te voel. Wat egter so merkwaardig is, is wanneer Hy onder ons bly, ongeag hoe ons Hom seergemaak het, kom Hy na ons in liefde, selfs as ‘n Kind wat vatbaar en broos is.

Geen wonder dat Henri Nouwen sê in The Life of the Beloved, die belangrikste ding wat jy en ek oor onsself behoort te weet, is dat ons die geliefde van God is.

En Sefanja bevestig dit alreeds in die OT!

Dis met die wete waarmee jy en ek moet leef!

God verander jou lot

Maar dit is nie al manier waarop God hier geteken word nie.

God word ook hier geteken as die Krygsman, die een wat ‘n einde maak aan die straffende vyand; wat die rampe afweer, wat die moedeloses opbeur: “moenie jou hande moedeloos laat hang nie!” – vers 16.   Hy red en Hy maak bymekaar, dié wat treur van ver af in die ballingskap, wat die smaad namens almal gedra het, en dié wat vernederd agtergebly het in Jerusalem.

Dit sê vir ons, God se glimlag oor ons, sy blydskap oor ons, is die glimlag van ‘n Oorlogsheld, wat sy swaard gebruik om die kwaad af te weer, en weer orde en vrede bring.  Dit is waarom Hy ‘n lied kan sing oor sy mense, want Hy kan hulle lot verander.

En let op hoe groot God se visie van die verandering is.  Dit is opvallend dat in vers 14 en 15 Israel telkens naas en uitruilbaar met Jerusalem gebruik word. Die inwoners van Jerusalem sowel as die verstrooide volk van die Here (vgl. 10) sal in die heil deel as die nuwe volk van God.

D.w.s., beide dié mense wat weggevoer is, as dié wat agtergebly het met die ballingskap gaan deel in God se vreugde en die verandering wat Hy gaan bring.

Nou, ons weet uit Jeremia se brief aan die ballinge in Babel, dat die mense in ballingskap ongelooflik moedeloos was, toe dít wat Sefanja aangekondig het gaan gebeur, inderdaad plaasgevind het, en veral die Joodse adel weggevoer is.  En dat dié wat agtergebly het, gedink het dat hulle beter daaraan toe was, en eintlik neergesien het op die ballinge.

God se visie is egter, dat beide dié wat weggevoer is, én dié wat agtergebly het, in sy nuwe volk saamgesnoer sal word.

Hy bring dié wat ver van die feestelikheid af is nader.  Hy help die kreupeles.  Hy maak die verstrooides bymekaar.  Hy verander hulle vernedering dat hulle weer in ere herstel is.

En voeg Hy daaraan toe – Julle sal dit met julle eie oë sien. Julle lot sal verander word.

Wat sê dit vir my?

Eerstens – eien dit vir jouself toe

Julle sal dit met julle eie oë sien!  Vers 20!

Ek weet nie wat jou pyn of verwagting is nie.  Maar dié boodskap is nie vir ‘n veraf tyd nie.  Dit is vir nou.  Jy kan dit vandag vir jou toe-eien.

Tweedens – wees altyd bly

1 Tessalonisense 5:16: “Wees altyd bly.”

In ‘n tyd waar jy nie die koerant kan oopslaan sonder om ‘n angsaanval te kry oor watter ramp nou al weer die land of die wêreld getref het nie, kom hierdie oproep tot lewensvreugde. En dit uit die Bybel!

Ons moet ontdek dat ons geskape is om vir God ‘n plesier te wees. Die pragtige Westminster belydenis sê immers dat die hoofdoel van die mens is om God te verheerlik en Hom vir ewig te geniet.

Is dit nie waarvan die engele sing by Christus se geboorte nie, oor die groot blydskap wat met Hom gekom het? Noem die dissipels nie die Christusverhaal die goeie tyding, die blye nuus, die evangelie nie? Sê Jesus nie self: “Dit sê ek vir julle sodat my blydskap in julle kan wees en julle blydskap volkome kan wees” nie?

C S Lewis was reg toe hy sy boek oor redding Surprised by Joy genoem het en gesê het dat die hemel se hoofsaak die vreugde is.

Dit is die wonder van Kersfees, en van die geboorte van Jesus in ‘n stal in Bethlehem.  God wat bly is, wat sing, wie se stem weergalm oor die aarde, daar by die herders eenmaal, maar ook hier by ons.  Ek is bly oor jou.  Ek stuur my Seun vir jou.  Ek sing omdat Ek bly is oor Hom en wat Hy vir jou kan beteken.  En jy sal dit vandag ervaar – die belofte is vir nou.

Derdens – sing jou lied oor God met hande wat omgee vir ander

God se lied moet ons aansteek om self ‘n lied oor Hom te sing.

Interessant is hoe Sefanja hier die volk aanmoedig om op drie maniere te sing:

• Eerstens moet hulle bly wees oor die groot krag van hulle koning, die een wat hulle vyande kan oorwin.
• Tweedens moet hulle bly wees oor die Koning se invloed regoor die wêreld, want hy kan nasies oordeel.
• Derdens moet hulle bly wees, want dié Koning is in hulle midde.

Hierdie dinge moet hulle laat uit jubel en sing.  Soos Sefanja sê: “Wees met alles wat jy is, vrolik en bly!  … Die Here jou God is by jou.”

Maar, en dit is belangrik, dié lied is ook ‘n lied wat ons met ons hande moet sing – ons hande hoef mos nie meer moedeloos langs ons sye te hang nie, soos vers 16 sê!

Dit beteken dat ons na ons naaste moet omsien en ‘n lied in hulle hart moet bring (verhaal van Nxelo).

Feredinand Deist het gesê, soos Christus in ons gestalte kry, neem Hy soms die gestalte van armes, noodlydendes en verdruktes aan. En Hy wag gespanne om te sien of die liefde ons na ons naaste dryf, soos ons ook Matteus 25 lees, waar die skape en die bokke juis geskei word oor wat hulle aan hulle naaste gedoen het.

En waar dit gebeur, bring ons ‘n stukkie van die toekoms in die hede in en breek ‘n deel van die nuwe hemel en aarde deur waarop ware blydskap en vreugde vir ewig sal woon.

Voorbidding

Dankoffers

Orrel: Lied 358 (Somerkersfees)

Slotsang

Lied 417 staan

Seën

Lied 228

Verwelkoming

Votum

Seëngroet

Lofsang

Coetzer kinders speel saam met Albert

Lied 332 – God se liefde, so oneindig, sien die nood van sondaars raak

Lied 344 – O die goeie tyding, o die blye tyding, helder klink dit met Kersfeestyd

Toewyding

Miga 6:6-8

Lied 353:1,3 – vers 1: Die Heiland is gebore, soos eeue reeds voorspel.  Daar in die stad van Dawid word Hy Immanuel … vers 3: Wie glo in Jesus Christus, word nou sy eiendom.

Gebed

Skriflesing

Om oor die profete te preek, is ‘n groot uitdaging.  Dit is maklik om ‘n teks uit te lig, soos hierdie pragtige een in Miga 5:1 oor die Messias wat uit Betlehem gaan kom, en daaroor te preek.  Maar om dit in sy konteks te plaas in die 8ste eeu v C, en boonop die onderlinge dele van die boek met mekaar te versoen, is nie so maklik nie.

1.      Wat my help in my hantering van die profete, is om in die eerste plek te onthou dat hulle nie gaan sit het om ‘n verhaal te skrywe wat met ‘n plot en karakters werk nie, en ‘n begin, en ‘n einde, en ‘n inhoudsgedeelte gehad het nie.  Daarom is daar so min kronologie in hulle uitsprake, en is die uitsprake boonop selde gedateer.

2.      Miga dateer wel al sy uitsprake in die tyd van drie konings, Jotam, Agas en Hiskia, ‘n tydperk van meer as 50 jaar, in die 8ste eeu v C, maar sonder om te sê: hierdie woorde kom nou uit dié tyd (1:1).  Sy profesieë is daarom eerder ‘n versameling uitsprake wat oor ‘n tyd gelewer is, en uiteindelik deur ‘n profeteskool saamgegroepeer is, en mettertyd in ‘n boek saamgestel is.

3.      As ‘n mens, in die tweede plek, goed lees, kan jy sekere merkers in die teks kry wat jou help om die organisasie van die uitsprake te begryp.

a.      Bv., die woordjie Luister, in 1:2, 3:1 en 6:1, deel Miga gerieflik  in drie dele op: hfst 1-2; hfst 3-5; en hfst 6-7.

b.      In elkeen van die drie dele is daar verder gedeeltes wat onheil voorspel, sowel as gedeeltes wat hoop gee.  Dit gee ‘n mens alreeds ‘n goeie idee van die oorhoofse boodskap van Miga: God bring onheil oor die volk weens hulle ongehoorsaamheid, hulle nie-luister.  Maar, Hy laat hulle nie in sak en as nie, Hy gee ook die hoop dat dinge anders kan word.

c.       Nog dieper: die deel wat ons gaan lees, 4:14-5:5, is die middelste aankondiging van hoop, amper soos die middelste sirkel van ‘n aantal konsentriese sirkels, die bulls-eye, wat geleerdes (Allen) laat dink dat die belofte van die ideale koning die hoofboodskap van Miga is.

Maar daar is nog ‘n laaste ding wat belangrik is om die teksgedeelte te kan verstaan.  Ons moet bepaal wie is aan die woord in die verse, net Miga of moontlik ook ander stemme:

1.      Volgens die tradisionele uitleg is Miga die hele tyd aan die woord.  Dit maak vers 4-5 egter baie moeilik om te verstaan.  Waar God se krag in vers 3  die deurslag gee, gee die volk se krag die deurslag in vers 4-5.  Waar vers 3 van die vrede praat wat God sal bring, praat vers 4-5 van geweld en oorlog.  Dit maak die uitleg baie moeilik omdat die temas mekaar weerspreek.

2.      ‘n Ander manier om dit te verstaan (van Woude), is dat Miga in gesprek is met sy opponente in Jerusalem.  In die eerste deel tot vers 4a is Miga aan die woord.  En in vers 4b-5 is sy opponente aan die woord.

a.      Waar Miga dus sê in vers 14 dat die Assiriërs die huidige koning sal oorwin, sê die opponente in vers 4-5 dat die huidige koning die Assiriërs sal platloop met die swaard en dat die regeerder uit Betlehem vir Israel sal red uit die hand van die Assiriërs.

b.      Waar Miga praat oor ‘n koning wat sal kom ná die nederlaag teen Assirië, verskil sy opponente en sê dit sal nou gebeur.  Israel sal nie ondergaan nie, maar die Assiriërs verslaan.

c.       Met só ‘n interpretasie maak die hele gedeelte van hoofstuk 2 af meer sin.  Dit is bv. ook waar van net die volgende verse, vers 6 en 7 van hoofstuk 5, waar Miga in vers 6 praat van vrede wat sal heers, Jakob wat soos dou sal wees wat van die Here af kom, en die opponente in vers 7 wat praat van geweld wat sal heers, Jakob wat sal wees soos ‘n leeu tussen ‘n trop skape.  Vers 6 kom van Miga en vers 7 van die opponente.

Ek kies vir die tweede manier van interpretasie en gaan dit dan nou só lees: Miga 4:14-5:5

Woordverkondiging

Miga se skerp oordeel

Die tyd waarin Miga optree is ‘n tyd waarin sosiale en ekonomiese ongeregtigheid hoogty vier. Ryk grondeienaars lê snags wakker en bedink nuwe planne om hulle mag en rykdom uit te brei (2:1-2). Vroue en jong kinders word hulle huise ontneem, omdat hulle nie die mag het om vir hulleself op te staan nie (2:9). Die politieke leiers is daarop uit om hulle onderdane te misbruik en mishandel (3:1-3). Arbeiders word uitgebuit (3:10) en in die howe is omkopery aan die orde van die dag (3:11).

Op godsdienstige gebied is die posisie ewe benard. Miga veroordeel die afgodery van die volk (1:6-7). Die profete verlei die volk en pas hulle profesie aan om by hulle betaling te pas (3:5, 11). Die godsdienstige leiers is met ‘n gerusstellende teologie besig en stel die wederstrewige volk gerus, al is alles ver van reg af.

Miga, die profeet van Moreset, so 40 km van Jerusalem af in die Suide, tydgenoot van Jesaja, spreek daaroor ‘n verdoemende oordeel uit.  Hy is besonder skerp in die oordeel wat hy uitspreek oor mense wat dink hulle kan onafhanklik van God leef, dat hulle selfgenoegsaam is.  Hy verdoem die eensydige Sionsteologie wat voorspoed gepredik het al is die mense ver van God af; mense wat sê ” Die Here is by ons, onheil sal ons nie tref nie.”

Hy oordeel skerp oor die feit dat God voorgestel word as ‘n goedige oupa, een wat net goed sal wees vir sy mense, maak nie saak wat hulle doen nie.  Selfs Vader Krismis het meer tande as dié God – hy gee immers net presente vir dié wat soet was deur die jaar.

Daarom, sê Miga, móét die Here ingryp en sy volk tot hulle sinne ruk. Telkens. Dalk vandag ook nog?

God se teenwoordigheid is ‘n tweesnydende swaard

Miga is geen mooi-weer-teoloog nie. Sy uitsprake wissel tussen oordeel en hoop. Daardeur bring hy ons by die ongemaklike waarheid dat God se teenwoordigheid soos ‘n tweesnydende swaard is. En wat op die oog af lyk na magtig en veilig – die stad Jerusalem met sy mure, die vooraanstaandes se sosiale status, die regering se politieke mag – word deur die profeet ontmasker as onder God se oordeel.

Die koning, heel moontlik Hiskia, sal deur die vyand met ‘n kierie op die kakebeen geslaan word.  Julle kan gaan lees in 2 Konings 18-20 oor die stryd van Hiskia met Assirië en die afloop daarvan.  Hoewel die Here hom die gevaar van Sanherib die hoof laat bied, val hy in die strik van hoogmoed toe hy later gesante van die koning van Babel al sy skatte wys.  Die skatte, soos Jesaja voorspel, is uiteindelik weggevoer na Babel in die 6de eeu v C met die ballingskap.

Maar, sê Miga, God wil nie net voor die voet straf nie.  Nee, Hy wil oë oopmaak vir die ware toedrag van sake – dat hulle Hom verlaat het, en op hulleself en hulle eie planne begin vertrou het.  En in die ontmaskering, wil Hy juis ‘n boodskap van hoop bring, sodat as mense luister, Hy hulle kan red en ware vrede kan bring.

God straf dus om die goeie weer te vestig, om ‘n nuwe verhouding met Hom en ‘n nuwe verhouding met mekaar tot stand te bring.  God se oordeel is nooit doelloos of boos nie.  Hy straf om dinge anders te maak, om dinge beter te maak, om die goeie uit die kwade na vore te bring.

God se redding kom uit ‘n onverwagse hoek

Maar, daarom kom God se redding uit ‘n plek waar mense dit die minste verwag. Nie vanuit die vooruitstrewende Jerusalem nie, maar vanuit die kleine Betlehem; nie met duisende soldate red Hy nie, maar met ‘n Gideonsbende; nie met die belangrike broers van Dawid hou Hy Hom op nie, maar met die een wat nie eens belangrik genoeg geag is om by die huis te wees nie, en skape moes oppas, Dawid.

Die wonder van die God van Abraham, Isak en Jakob is dat Hy hom telkens met die geringstes bemoei en dat sy ingrype telkens vanuit die onwaarskynlikste nederigste hoek kom.

Wat wel kenmerkend van die koning sal wees, is dat hy aan God sal behoort; hy sal die volk lei met die krag wat die Here gee; en sy heerskappy sal universeel wees, en tot in die uithoeke van die aarde strek.  Hy sal sterk wees en vrede bring.

Voorwaar ‘n groot visie, wat verder as die grondgebied van Israel sou strek, en wat God se koningskap oor die hele aarde sou vestig.

Matteus en die belofte van Miga

Die geskiedenis leer ons dat dié belofte van Miga nie in die tyd van Hiskia of enige ander koning na hom gerealiseer het nie.  Die ongehoorsaamheid van die volk het so toegeneem dat die Here toegelaat het dat hulle weggevoer is in ballingskap.  En selfs met die terugkeer na die ballingskap, is hierdie belofte nooit volledig vervul nie.

Tot met die geboorte van Jesus in Betlehem aan die begin van ons jaartelling.

Matteus beskryf in 2:6 Jesus se geboorte as die vervulling van die profesie van Miga 5:1: “En jy, Betlehem, gebied van Juda, jy is beslis nie die kleinste onder die leiers van Juda nie.  Uit jou sal ‘n leier voortkom wat vir my volk Israel ‘n herder sal wees.”

Interessant dat Matteus die despotiese Herodes kontrasteer met die Nuwe Koning van die Jode wat uit Betlehem kom.  Die skynbaar veilige Herodes, die Grote, in Jerusalem word gekontrasteer met ‘n bedreigde Jesuskindjie in Betlehem. En die drie wyse manne kom van buite Israel se grense om hulde te kom bring aan die Koning van die Jode – die wêreld wat kennis neem van Jesus, toe die Jode dit nog nie kon raaksien nie.

Daarmee verkondig Matteus die hoop dat daar ‘n redder oppad is, juis toe alles nie daarop gedui het nie, juis toe hulle in ‘n staat van beleg was en al die tekens daarop gedui het dat daar nie redding is nie, selfs nie van die koning wat rigter/redder moes wees nie, maar gruwelik in sy doel faal.

Jesus se geboorte vind dus plaas in ‘n staat van beleg, soortgelyk aan die situasie in Juda in die 8ste eeu, waar Herodes hier probeer om die Jesuskind te vermoor deur alle seuntjies onder die ouderdom van 2 jaar uit te wis.  Terloops: Hierdie Herodes is self kort hierna dood, in 4 v C, wat beteken dat Jesus net voor hierdie datum gebore is.

Matteus gebruik dus Miga se profesie nie net om bloot die geboorteplek van Jesus aan te dui nie. Hy wys hoe die hoop midde in die wanhoop gestalte kry; hoe die Redder gebore word as ‘n kind en deur die ingrype van die Here beskerm word van die magtige koning wat sy lewe bedreig en daarmee saam die hoop vir die volk van God.

Wat sê dit vir ons?

1.  Die Here wil vanoggend aan moontlike siniese en mismoedige mense sê dat Hy nog steeds met ons besig is. En met ons geskiedenis. Ek dink ons lees die koerante en neem kennis van soveel onreg en verydeling, dat ons wanhoop aan ‘n toekoms.  En dit is nie net in die koerante wat ons van ander mense dié dinge lees nie, ons ervaar dit aan ons lyf.  Net in my kleiner vriendekring dié week was daar drie gevalle waar ons deel van die statistiek van dié land geraak het: ‘n Taxi wat Rethie van Niekerk se motor afskryf, vier jong mans wat Stephan en Alida Bothma se dogter Karlien en ‘n vriend probeer beroof, en twee vrouens wat in ‘n restaurant Christelle Strydom se handsak onder ons oë steel.

Nou, ‘n mens kan alreeds dankbaar wees dat daar soveel geluk by die ongeluk was, Rethie kon dood gewees het, as die motor voor haar nie begin beweeg het nie, Karlien hulle het net skrape opgedoen en het niks verloor nie, en Christelle kon haar kaarte stop voor daar geld uitgetrek is.  En die waarde van ‘n gemeenskap waarbinne ‘n mens opgevang is en wat oor en weer kan sorg en instaan en omgee, kan ‘n mens nie oorskat nie.

Maar breër as dit kan ons moed skep uit ‘n paar ander goed wat ons ook in die koerante kan lees, dié week bv. oor die hele projek by Addo, met mense wat op grondvlak die nood in die vorige eeu raakgesien het, toe die olifante byna uitgeroei is, grond gekoop het, ‘n natuurbewaringsprojek begin het en dit uitgebou het sodat ons nie nou net meer as 400 olifante in Addo het nie, maar die grondgebied gaan uitbrei en die enigste plek in die wêreld gaan wees waar die Groot Sewe besigtig kan word.

Dit is sulke tipe inisiatiewe wat nodig is, ook hier by ons, sodat misdaad en roekeloosheid die hoof gebied kan word.  En ek probeer nou nie sê dat ek daarmee ‘n aller antwoord gee wat die pyn van verlies gaan verlig nie, maar slegs sê dat waar meer sulke inisiatiewe kom, sal die impak van wetteloosheid minder wees.

En moenie dink dat sulke dinge nie vir God belangrik is nie. Hy wil nie net vir ons in die hemel kry nie.  Hy wil sy koningskap oor alle terreine van die aarde uitbrei, soos Miga dit al voorspel het.  En elke inisiatief wat orde en verantwoordelikheid en veiligheid en respek vir ander bring, is ‘n inisiatief wat die koninkryk laat kom.

2. Die gedeelte wil ook sê dat God meesal (altyd?) anders opereer as wat ons dink en wil. Dat ons tragedies sy triomfe kan word. Hiskia het gefaal in sy koningskap in die tyd van Miga.  Sy pa, Manasse het ook gefaal.  Ten spyte van Josia se hervormings in die tyd van Jeremia geleef het, het sy opvolgers ook gefaal en is die volk in ballingskap weggevoer.  En ten spyte van die terugkeer na die ballingskap het die volk nooit weer dieselfde hoogtes bereik as in die tyd van Dawid en Salomo nie.  Selfs die profete stem het stil geword na Maleagi … totdat Jesus in Betlehem gebore is.  En alles het daarna verander.  Die tragedie van die Joodse konings het die triomf van die Seun van Dawid, Jesus geword.

Wat nodig is, is dat ons Hom nie in die slegte tye verlaat nie. Dit is waar dat ons, soos Johan Rossouw sê, God as ‘kontrasterend’ kan beleef. Dat ons Hom soms as oordelend kan ervaar. Dat die God wat vir ons is, soms as die God wat teen ons is, ervaar kan word; Een wat teister in plaas van troos; Een wat aanval in plaas van red. Hy is immers nie net Redder nie, Hy is ook Regter.

Maar ons moet onthou, dat al sal God nie noodwendig altyd die goeie oor ons bring nie, is die goeie nuus, dat HÝ in die slegte tye nie verander nie, dat Hy steeds die Een bly wat ons tragedies in triomfe kan verander.

Die gedeelte wil ons dus aanspoor om aan hierdie God vas te hou. As die lewe vir ons ‘n raaisel word, kan ons weet dit is tog ‘n raaisel met hoop, want daar is vir ons Een gebore, en Hý is vir ons prysgegee, en Hy sal vrede bring.

As ons vanoggend hierdie boodskap gehoor het, kan ons hoopvol hier uitgaan – dit is wat Miga, Matteus en Kersfees wil sê.

Gebed

Geloofsbelydenis

Dankoffers

Slotlied

Lied 345 – Kom, alle getroues, vrolik en vol vreugde, o kom in die gees nou na Betlehem! Vers 2 dames eerste deel, almal refrein; vers 3 mans eerste deel, almal refrein

Seën

Amen

Lied 314

Verwelkoming

Votum

Seëngroet

Lofliedere

Lied 365:1,2 – Hoor die blye eng’lelied aan die Koningseun gebied: Vrede op aarde – God die eer – Hy daal tot die sondaar neer.

Lied 363:1-2 – In die nag by hulle weiding hoor die herders stemme sing.  Helder klink die goeie tyding deur ‘n eng’leskaar gebring.

Gebed

Skriflesing

Een van die stories wat telkens gelees word in die Epifanie tyd is die verhaal van die magi, die sterrekykers, wat met Jesus se geboorte in Jerusalem aangekom het om aan die nuwe koning van die Jode hulde te bring.

Dit is ‘n besondere verhaal, wat net deur Matteus vertel word.

En dit is veral besonders, omdat dit 3 groepe mense se reaksies op God se menswording kontrasteer: 1) dié van Herodus en Jerusalem, 2) dié van die priesterhoofde en skrifgeleerdes en 3) dié van die sterrekykers.

En omdat ons vannaand die einde van 2009 bereik, is dit goed om aan die hand van dié drie groepe mense se reaksies op Jesus, ons eie verhaal van hierdie jaar te beoordeel, en na te dink oor wat ons reaksie op Jesus dié jaar was en hoe ons graag die nuwe jaar sou wou binnegaan.

Lees Matteus 2:1-12

Woordverkondiging

Needful Things

Randy Calvo vertel van die 1991 boek van Stephen King Needful Things.  Die boek gaan oor ‘n geskenke winkel in die fiktiewe Engelse dorpie Castle Rock.  Die eienaar, Leland Gaunt, het ‘n wye reeks geskenke in sy winkel.  Maar die aantrekkingskrag van die winkel is nie in die wye reeks geskenke nie.  Nee, wat die mense in die dorpie aantrek, is dat hy vir elkeen van hulle EEN ding het wat hy hulle wysmaak hulle die graagste wil hê in die lewe.  Maar, die probleem is, dat dié geskenk onbetaalbaar duur is.

Dan bied Leland vir elkeen van hulle ‘n ruiltransaksie.  Al wat hulle moet doen, om dié EEN ding, wat hulle die graagste in die lewe wil hê, te kry, is om ‘n eenvoudige poets – of so laat hy dit klink – op ‘n ander dorpenaar te bak.  En dan begin die dorpie se mense teen mekaar draai totdat die hele dorpie in chaos is.

Leland, kom ‘n mens mettertyd agter, is niemand anders as die duiwel self nie, wat regdeur Engeland toer en junk verkoop aan mense, wat dink dat hulle die EEN ding koop wat hulle die graagste wil hê.  Wat die mense mis, is dat bokant die voordeur van die winkel, daar ‘n bordjie opgeplak is, wat sê: Caveat Emptor … “Let the Buyer beware.”

Wat is die EEN ding wat jy graag wou hê hierdie jaar?  Wat het jou besig gehou en vasgevang?  Wat was die hoof ding in jou lewe?

God se teenwoordigheid in die wêreld – Epifanie

Dit is ‘n goeie tyd aan die einde van ‘n jaar om ‘n mens met dié vraag besig te hou.  Dit is die tyd van Christus se verskyning, die Epifanie.  Ons vier in dié tyd die wonderlike feit dat God in ons wêreld ingekom het, by ons kom woning maak het.

En Epifanie help ons om ons lewens te beoordeel in die lig van God se teenwoordigheid in die wêreld.  En om te oorweeg of die ding wat ons besig gehou het met Hom en sy teenwoordigheid te make gehad het.

Kom ons kyk ‘n bietjie meer in diepte na die verhaal van Matteus en veral na die 3 groepe mense se reaksie op Jesus.

Matteus se verhaal

1.  Herodes reageer met berekende ontsteltenis, en Matteus sê die hele Jerusalem saam met hom. ‘n Mens kan aanvaar dat hier van die mense na aan die koningshuis of ten minste die middelklas gepraat word.

Op slinkse wyse ontbied hy die sterrekykers in die geheim, nadat hy deur die profesie van Miga agtergekom het dat die Messias in Betlehem gebore sou word, en beplan om hulle niksvermoedend te gebruik om die koning uit te roei.

Herodes reageer dus uit ‘n magsposisie wat geen kompetisie duld nie. Hy is van die begin af ‘n aktiewe teëstander van die boodskap van Kersfees.  Hy verteenwoordig daarmee die gevestigde belange van die magte van die dag. Gaan so ver om deur die sterrekykers die kompetisie uit die weg te probeer ruim – sy manier van “hulde bring”.  En as die sterrekykers te slim is vir hom, en op God se waarskuwing nie teruggaan Jerusalem toe nie, pleeg hy ‘n wrede kindermoord om Jesus by te kom.

Daarmee is hy vir ons ‘n voorbeeld van iemand wat in God se teenwoordigheid kompetisie ruik, en net nie te vinde is daarvoor dat Hy ook ‘n plek in sy lewe kry nie.

Die teenstand kan baie aktief wees – dan sal ‘n mens seker nou nie vannaand hier in die kerk sit nie, moet ek darem bysê – of dit kan meer subtiel wees, waar God net ingeperk word tot ‘n area wat klein genoeg is om nie die hoof dinge in jou lewe te benadeel of bedreig nie.  Jy staan Hom nie aktief teë nie, maar Hy het net toegang tot jou by ‘n erediens of ‘n noodsituasie, wanneer nood leer bid.

2.  Die priesterhoofde en skrifgeleerdes is weer interessant genoeg tevrede om net die Bybel te lees, die regte antwoord daaruit te haal, en dan terug te sit en niks te doen nie.  Hulle gaan kyk nie eers of daar iemand in Betlehem is nie.  Hulle mis die kairos, die beslissende moment van die wêreldgeskiedenis. Hulle is eintlik tragies-komiese figure.  Hulle verteenwoordig die godsdienstige establishment, wat alles weet, maar nooit so ver kom om tot aksie oor te gaan nie.  Hulle sit met al die antwoorde, maar kan nie die brug slaan na die avontuur van die regte lewe, waar die wonder van die gemeenskap met God wag nie.

Want sien, ‘n mens kan so in die Bybel boer, by wyse van spreke, dat jy die God van die Bybel mis.  Jesus verkwalik op ‘n keer self die skrifgeleerdes dat hulle die Bybel met groot oorgawe ondersoek, maar nie na Hom toe kom en in Sy teenwoordigheid vir God vind nie.

Ek wil nou definitief nie daarmee sê dat julle nie die Bybel moet lees nie, maar wel sê dat die Bybel ‘n pad na God toe moet wees, na luister wat Hy as die Lewende God sê.  En om Hom ook in die glimlag van ‘n kind en in die wind by die see te soek en te vind.

Daar is só ‘n groot gevaar dat ‘n mens in die vergadering van gelowiges kan wees, alles kan hoor en selfs kan saamstem oor die waarheid van die evangelieboodskap, maar nooit die vreugde en die vrede en die uitdagings daarvan ervaar nie.

3.  Die sterrekykers het egter net een doel voor oë: hulle wil die koning sien en sal nie dat iets hulle verhinder om hulle doel te bereik nie.  Hulle wil in die teenwoordigheid van die koning kom, want dit verander alles.

Ons weet min van hierdie sterrekykers.  In die oorlewering van die geskiedenis het hulle name gekry, Caspar, Melchior and Balthazar, maar daar is geen historiese getuienis wat dit bevestig nie.  Dit is nie eers seker of hulle wel drie mans was nie – dit is afgelei uit die drie geskenke wat hulle aan die voete van Jesus neergelê het.  Ons weet ook nie baie van die ster af nie, of dit ‘n supernova was of ‘n samekoms van ‘n paar planete of doodgewoon ‘n natuurwonder.  En hoe hulle die ster se pad bereken het en toe gevolg het – ons weet dit ook nie.

Ons weet net een ding, en dit is dat hulle die koning wou sien en dat hulle alles in die stryd gewerp het om dit reg te kry.  Hulle, uit ‘n vreemde kultuur, en heel moontlik uit ‘n vreemde godsdiens, het die kairos onderskei, die moment van beslissing in die geskiedenis, die dag dat Christus gebore is.

En daarmee word hulle natuurlik ook verander en ingetrek in die Kersverhaal.  As hulle na hulle besoek aan Jesus terug wil gaan, word hulle in ‘n droom deur God gewaarsku om nie vir Herodes te sê waar Jesus is nie.  Dit beteken dat hulle, heidene uit ‘n veraf land, saam met die herders, wat ook nie gerekende mense was nie, ingetrek is in die kring wat om Jesus ontstaan het.  Hulle kom in kontak met God, wat selfs van hulle beskermers van die Kind maak, deurdat hulle Herodes se planne fnuik.

Dit is wonderlik hoe ryk en arm, geleerd en ongeleerd, Jood en heiden mekaar voor die krip ontmoet en in harmonie voor God verkeer.  Dit is regtig ‘n ontmoeting van hemel en aarde, waar die aardse verander en hemels maak.

En hulle is vir my daarom ‘n voorbeeld van mense wat die moment van beslissing, die dinge waarop dit regtig aankom, kon onderskei.  En wat die een ding, die passie om in die teenwoordigheid van God te wees, met alles in hulle nagejaag het.

Toepassing

As ons nou dink aan die drie groepe en met wie ons wil identifiseer, dink ek ons sal twee goed agterkom: 1) dat ons graag soos die sterrekykers wil wees, en 2) dat daar tog soms trekke van die twee ander groepe ook in ons menswees sigbaar is, ‘n besig wees met die dinge van God sonder om met die God van die dinge besig te wees, en soms selfs ‘n aktiewe beskerming van ons eie belange, waar ons die Here nie wil toelaat om God te wees nie.

Daar is natuurlik niks verkeerd om met die sterrekykers te wil identifiseer nie, en die gedeelte wil juis dit met ons regkry.  Maar ons sal goed doen om ook te bely waar ons soos Herodes of soos die priesterhoofde en die skrifgeleerdes hierdie jaar opgetree het.

As jy dus terugdink aan dié jaar, bely die punte waar jy tekort geskiet het, en laat dit vannaand hier.

En onthou dan die momente van God se teenwoordigheid.  Want dit is die dinge wat regtig saak maak, die momente dié jaar waar jy die Here se teenwoordigheid ervaar het.  Waar jy net geweet het, ek is by Hom en Hy is by my en alles is reg, selfs al is alles verkeerd.

Wat jy dus met jou saamvat in die nuwe jaar in, is dié momente. En die enigste voorneme wat gaan sin maak vir die nuwe jaar, is om hierdie Godsmomente te soek en te onderskei en te vertroetel.

Kom ons gee ‘n tyd waar ons ons opnuut aan die Here kan toewy.

Gebed

Ek gaan julle begelei in ‘n gebed van aflê – jy kan jou hande simbolies ondertoe draai – en dan daarna in ‘n gebed van onthou en vertroetel – jy kan jou hande simbolies boontoe draai.

Slotlied

Lied 355 – Al was ek nie daar nie – ek weet dit is waar: Die krip en Maria met die Kindjie by haar.

Seën

Amen

Lied 314