Skip to main content

PINKSTER 2012: IN GESPREK MET GOD – Chris van Wyk

PINKSTER 2012: IN GESPREK MET GOD – Chris van Wyk

Die Bybel moet ons lewe vorm.  Daarvoor is dit nodig dat ons leer om die Bybel te leef terwyl ons dit lees.  Daardeur hoor ons die stem van God in die Bybel, leer ons hoe om Jesus prakties te volg, en skryf die Gees ons in God se verhaal met die wêreld in.  Hierdie Pinkster gaan ons leer hoe om dit prakties in te oefen.
  1. Om God te beleef – Hand 8:26-40 – Sondagoggend 20 Mei 09:00
  2. Om tot rus te kom – Jesaja 30:8-18 – Sondagaand 20 Mei 18:30
  3. Om te luister – Openbaring 10 – Maandagaand 21 Mei 18:30
  4. Om te ontvang – 1 Konings 3:2-15 – Dinsdagaand 22 Mei 18:30
  5. Om met God te praat – 1 Konings 19 – Woensdagaand 23 Mei 18:30
  6. Om God te geniet – Filippense 4:2-9 – Donderdagaand 24 Mei 18:30
  7. Om vir God te leef – Psalm 40 – Sondagoggend 27 Mei 09:00

Deuteronomium 1:31 – God dra jou soos ‘n pa sy seun of dogter dra

Moses by die Beloofde Land

Leef jou in die volgende prentjie in:

  • Moses staan in die woestyn oos van die Jordaan en kyk na Kanaän.
  • Hy weet dat die Here dié land belowe het vir Israel.
  • Hy het veertig jaar saam met die volk getrek om hier te kom.
  • Maar, hy weet ook, hy sal nie hier kan ingaan nie.
  • Hy sal kan sien, hy sal kan praat daaroor, maar hy sal die beloofde land nie kan intrek nie.  Dit is hom nie beskore nie, weens ‘n fout wat hy vroeër gemaak het, ‘n rots wat hy uit woede geslaan het, in plaas daarvan om net te praat.
  • Hy het baie dinge ervaar.  Wonderlike hoogtepunte.  Afskuwelike laagtepunte.

Maar, hy weet, in dit alles het die Here hom begelei.

  • Die Here het op besondere maniere vir hom van die biesiemandjie in die Nyl gelei tot hier by die Jordaanrivier, ’n lewe van rivier tot rivier. 
  • Op pad het hy die beste opleiding moontlik van daardie tyd in die paleis gekry, en in die woestyn by sy skape, en op die berg van die Here. 
  • Hy moes vlug vir sy lewe, omdat hy iemand vermoor het, en omdat die farao se mes vir hom in gehad het.  En hy het die lewe in oorvloed ervaar oral waar hy in God se teenwoordigheid gelewe het.
  • Hy het die braambos ervaring van God se teenwoordigheid gehad, en 40 dae en nagte aan die voete van die Here gesit. Soos min ander mense van sy tyd, eintlik soos geeneen van die mense van sy tyd! die Here van aangesig tot aangesig beleef, selfs God van agteraf gesien …
  • Hy het die 10 plae nie net aanskou nie, maar aangekondig, en die wonder van God se mag ervaar. 
  • Hy het met God gepraat soos ‘n mens met jou pel praat.  Hy het die volk begelei tot hier …

Maar, dit is die einde van sy pad.

Moses neem afskeid

Gelukkig … dit is ook die begin van ‘n nuwe fase vir die volk, ten minste vir dié wat oorgebly het, met die leier Josua, die een wat hy vir hoe lank nou al mentor.

En dan neem Moses afskeid van hulle met drie toesprake wat vir ons in die boek Deuteronomium opgeteken is.  Ek gee dit vir julle in omgekeerde volgorde, omdat ek op die begin gaan fokus:

  1. Hy gee ‘n prentjie van die toekoms, en moedig die volk aan om die Here te vertrou en Hom te dien – hfst. 31-34.
  2. Hy gee vir hulle riglyne hoe hulle kan doen wat die Here van hulle vra – hfst. 4-30.
  3. En hy herinner hulle aan die pad wat hulle gekom het – hfst. 1-3.

En dit is op hierdie eerste aspek van sy 3 toesprake in Deuteronomium wat ek wil fokus, meer spesifiek ook nog, op wat hy in Deut 1:31 sê.

“Julle het in die woestyn ondervind hoe die Here julle God julle die hele pad waarlangs julle tot hier toe gekom het, gedra het soos ’n man sy seun of sy dogter dra.”

God dra sy volk soos ‘n man sy seun of dogter dra

Ek kan aan vier maniere dink waarop God hulle gedra het:

1. Die Here het hulle beskerm van gevare op die Trek. 

  • Teen farao,
  • deur die Rietsee,
  • met water en kos,
  • deur hulle met ‘n ompad om die groot leërs van daardie tyd te lei,
  • deur leiers
  • Dit was ‘n epiese reis, waaroor boeke geskryf kan word, trouens waaroor baie boeke geskryf is, nie net Eksodus, Numeri en Levitikus nie, maar talle ander in die wêreld.  En die boodskap daarvan is, God het hulle gedra soos ‘n man sy seun of dogter dra deur hulle te beskerm.

2. Die Here het vir hulle Sy stem leer ken in die Tora. 

  • Sy stem op die berg,
  • Sy wet neergeskryf in die 10 gebooie,
  • Sy geskiedenis neergepen,
  • en nie net bewaar vir die nageslag nie, maar gegee om daagliks mee om te gaan, soos die Here vir Josua inderdaad begelei, om nie net in Sy fisiese teenwoordigheid te probeer kom nie, maar aandag te gee dat Sy Woord in sy binnekant kom deur dit te lees.
  • Só het die Here hulle gedra, soos ‘n pa sy seun of dogter dra, deur hulle Sy woorde te gee om van te lewe.

3. Die Here het hulle Sy teenwoordigheid gegee in die Tabernakel. 

  • Die wolk,
  • die vuur,
  • die offers vir vergifnis,
  • die raad deur leiers
  • Alles simbole van God se teenwoordigheid, ervarings van Sy nabyheid, motiverings vir die pad wat God vir hulleSó het die Here hulle gedra soos ‘n man sy seun of dogter dra, deur hulle lewens deur Sy teenwoordigheid vol te maak.

4. Die Here het hulle verantwoordelik gehou, sodat hulle geestelik volwasse kon word

  • Deur hulle nie te dwing nie, maar ook nie sonder meer te help nie. 
  • Dit is waarom die trek 40 jaar geneem het, en nie ‘n jaar nie;
  • dit is waarom hulle self moes veg teen ‘n verskeidenheid van kleiner volke, sodat hulle vertroue in God kon groei,
  • maar ook sodat hulle gereedheid kon groei om te doen wat hulle kan doen.
  • Een insident staan uit, waar hulle teen die Amalekiete (Eks 17) moes veg en Aäron en Hur Moses se arms moes stut sodat hy die kierie van die Here omhoog kon hou, en Josua die oorlog kon
  • Dié oorwinning moes opgeskryf word, sodat Josua en komende geslagte kon lees van wat God doen vir sy mense.
  • Dit sou hulle leer en inspireer, presies soos die Bybel vandag nog doen.
  • Só het die Here hulle gedra, nie net deur hulle op sy skouers te sit, of in sy arms toe te vou nie, maar hulle toe te laat om op hulle eie twee bene te staan en die pad te stap wat die Here vir hulle voorberei het.

God dra my soos ‘n man sy seun dra

In my lewe het ek ook al vier van dié maniere al ervaar, dat die Here my ook dra:

1. Verlede jaar het ‘n dronk ou @ 120 km/u oor ‘n stopstraat ons karEk kan elke detail helder onthou, maar die beste, dat die Here ons beskerm het.  God beskerm ons op plekke waar ons nie in staat is om onsself te help nie. 

God dra my dus ook soos ‘n pa sy seun dra.

2. Die Here se Woord kom op besondere maniere na my.  Elkeen moet leer hoe die Here met hom of haar praat, en ons gaan in Pinkster aandag gee daaraan, maar die besig wees met die Bybel is die primêre manier waarop die Here met my praat.   Net vanoggend het die Here vir my 4 dinge gesê wat eintlik my agenda vir die week bepaal – Prediker 9:

  • Maak van elke maaltyd ‘n kontakgeleentheid;
  • Sorg dat daar elke dag iets feesteliks in jou lewe is (of gee dit ten minste vir iemand anders);
  • Wees lief vir jou vrou/man/maat;
  • Doen alles met absolute oorgawe.

Die Here dra my soos ‘n pa sy seun dra.

3. Net Vrydag het ek gaan sit in die son vir ‘n bietjie Vitamine D en vir ‘n 20 minute net gemediteer oor God se vrede – en dit het my wese vol.  Die Tabernakel is natuurlik lank al nie meer net in die kerk nie.  Reeds in die NT het Jesus gesê dat God enige plek aanbid word, en dat Hy dus enige plek ervaar kan word. 

Die Here dra my soos ‘n pa sy seun dra.

4. Maar, die vierde manier is die moeilikste, waar die Here jou help om geestelik volwasse.  Ek onthou hoe moeilik dit vir my was om aan my doktersgraad te werk.  Male sonder tal wou ek ophou.  Ek het ‘n woord gesoek dat ek dit kan doen.  Al wat ek gehoor het, was werk rustig voort! (Ps 37)  Ek onthou hoe ek soms wou kniel om daaroor te bid, en dan sommer omgedraai en geloop het, omdat ek vooraf geweet het wat die Here gaan sê.

En hoe bly is ek dat die Here my nie uitgelos het nie.  My nie toegelaat het om die weg van die minste weerstand te volg nie.  Want dit het deure in die bediening oopgemaak wat ek daarsonder nie sou gesien het nie. 

Die Here dra my soos ‘n pa sy seun dra.

God dra jou soos ‘n man sy seun of dogter dra

Die Here is vandag nog dieselfde.  Hy is nog op dieselfde manier by ons betrokke.  Hy dra ons soos ‘n man sy seun of sy dogter dra.  Hy is betrokke by jou lewensreis.  Hy staan in vir jou op die plekke waar jy nie kan nie.  Hy praat met jou.  Hy gee vir jou riglyne vir jou lewe.  Hy gee vir jou ervarings van sy teenwoordigheid.  En Hy help jou om geestelik volwasse te word.

Hy sal jou nie los nie, selfs al luister jy op punte nie, selfs al faal jy op ander punte. 

Die Here dra jou soos ‘n man sy seun of dogter dra.

GINFWMY

Preek by Klema

Prediker 9:1-12 – Die gevaar van selfvoldaanheid en oorgerustheid

Verwelkoming

Toetrede

  • Koor:  Lied  403  “Christus het opgestaan”

Votum:  

Liturg: Die Heer het waarlik opgestaan.

Gemeente: Halleluja! Halleluja!

Liturg: Die dood se mag is nou verslaan.

Gemeente: Halleluja! Halleluja!

Seëngroet

Lofsange

  • Gemeente:   Lied 418 “Blye môre, blyste van die dae”  (staan)
  • Koor:  “Sing vir die Heer ’n nuwe lied tesaam”
  • Gemeente:    Lied 423 “Kom laat ons almal vrolik voor God die Here  sing” (staan)

Doop

  • Lied 293 v1 en 3

Kindertyd

  • Ironman – wat doen hulle? 
  • Is dit die vinnigste swemmer wat wen? 
  • Is dit die vinnigste fietsryer wat wen? 
  • Is dit die vinnigste hardloper wat wen? 
  • Nee, dit is die ou wat die langste kan uithou en aanhou wat wen.

Rensie en Raaitjie hardloop resies[1]

  • Slide 1:  Rensie was ‘n stil seun, maar as sy ma hom êrens gestuur het, was hy altyd gewillig en het dadelik gegaan.  Hy het nooit moed opgegee nie.
  • Raatjie was ‘n vinnige meisie.  Sy kon soos die wind hardloop. As haar ma haar wil stuur, dan is sy al so ver weg, dat sy niks hoor nie.
  • Sy het Rensie altyd gespot dat hy stadiger as sy was.  Eendag het hy moeg geword daarvoor.  Hy daag haar toe uit om resies te jaag.  Hulle moes tot by die rivier hardloop en terug.  Dis ‘n goeie grap het sy en die meeste van die ander kinders gedink.
  • Slide 2: Raatjie is dadelik voor.  Toe jy weer kyk is sy by die punt van die straat.  Rensie draf nog maar halfpad.  Al die straat se honde draf ‘n ent saam, en hulle blaf vrolik.  Dit lyk eintlik asof hulle vir Rensie lag.
  • Raatjie draf met die veldpaadjie deur die dennebome.  Sy verkyk haar aan die skoenlappers en die koeie in die kampe.
  • Slide 3: Raatjie gaan sit so bietjie in die bos.  Sy kyk vir die duiwe en die eekhoring.  En toe raak sy baie vaak.  En haar oë gaan toe en sy raak aan die slaap.
  • Slide 4: Rensie draf stadig aan, maar hy hou nooit op om te draf nie.  Hy sien ook die eekhoring, maar hy gaan staan nie.  Hy waai vir die eekhoring en draf aan, tot by die rivier en draai toe terug.
  • Slide 5: Rensie kom toe eerste terug in die dorp.  En hy kon lekker gaan sit en ‘n roomys eet.  Raatjie het egter te lekker geslaap, en al het sy soos die wind gehardloop om by die rivier te kom en weer terug, het Rensie haar gewen.  En al was sy baie kwaad, het sy die resies verloor. Kyk hoe lag die kinders nou!
  • Wat leer die verhaal ons? Dit is nie atyd die vinnigste een wat die resies wen nie.  Jy moet aanhou en uithou totdat jy by die eindpunt kom.  Dit is nie net waar van resies hardloop nie, ook van die lewe.  Ons moet alles wat ons doen so goed as wat ons kan doen, totdat dit klaar is.  Of ons nou eet of drink, of speel of ‘n fees hou.  Dan is ons gelukkig.  Dit is God se geskenk aan ons.

Na kategese en toepassing

  • Koor:    “Jesus sy ere, opgestane Heer”

Gebed

Skriflesing

‘n Handige manier om Prediker te lees, is aan die hand van drie aspekte van die Prediker se wysheid, soos RBY Scott dit in sy kommentaar opsom (Anchor Bible):

  1. One must face facts;
  2. One must learn to live with what cannot be changed;
  3. One must develop the capacity to find enjoyment in work and wisdom and in the very experience of living.

Probeer dus, soos jy lees, die dele in die teks te merk wat vir jou tref as:

  1. feite waarmee jy rekening moet hou – ‘n goeie skoot realisme;
  2. onveranderlikhede wat jy moet leer om te aanvaar, en – ‘n allernoodsaaklike wysheid;
  3. vreugdes wat jy deel van jou lewe moet maak. – ‘n allesbelangrike lewenshouding.

Lees Prediker 9:1-12

9 Dit alles het ek ter harte geneem en ek het bevind:

God regeer oor dié wat reg doen en wysheid het, en oor wat hulle doen. Niemand weet of daar vir hom liefde of haat wag nie.

2Een en dieselfde lot tref almal:

die regverdige en die goddelose,

die goeie, die reine en die onreine,

die een wat offer en die een

wat nie offer nie.

Soos dit met die goeie gaan,

so gaan dit met die sondaar,

soos dit gaan met die een

wat ’n eed aflê,

so gaan dit met hom wat weier

om ’n eed af te lê.

3Die ellende met alles wat in hierdie wêreld gebeur, is dat dieselfde lot almal tref. Die hart van die mens is vol boosheid; die dwaasheid bly hom sy lewe lank by, en sy einde is die dood.

4Solank jy onder die lewendes is,

het jy hoop.

’n Hond wat lewe, is beter

as ’n leeu wat dood is.

5Dié wat lewe, weet hulle sal doodgaan,

maar die dooies weet niks;

daar wag vir hulle niks meer nie,

hulle is vergeet;

6dit is klaar met hulle liefde,

hulle haat en hulle hartstog.

Hulle sal nooit weer deel hê aan wat

in hierdie wêreld gebeur nie.

7Eet dus jou brood met vreugde,

drink jou wyn met ’n bly gemoed;

God het lankal reeds goedgekeur

wat jy doen.

8Dra altyd wit klere,

versorg jou hare met olie.

9Geniet die lewe met die vrou

wat jy liefhet,

dié lewe wat tot niks kom nie,

maar wat God jou in hierdie wêreld

gegee het,

die hele lewe wat tot niks kom nie.

Dit is wat jou toekom in die lewe,

wat jou toekom vir al jou geswoeg

in hierdie wêreld.

10Doen met toewyding alles

wat jou hand vind om te doen,

want in die doderyk

waarheen jy op pad is,

is daar nie werk of insig of kennis

of wysheid nie.

11Verder het ek in hierdie wêreld gesien:

dit is nie die vinnigstes

wat die reisies wen nie,

nie die sterkstes

wat die oorlog wen nie,

nie dié met wysheid wat kos het nie,

nie die verstandiges wat ryk word nie,

nie dié met kennis

met wie dit goed gaan nie.

Alles word bepaal

deur tyd en geleentheid.

12Die mens ken selfs nie die tyd

van sy dood nie.

Soos visse wat gevang word in ’n net,

soos voëls wat gevang word in ’n wip,

so word die mens gevang

as die teëspoed kom,

as dit hom skielik oorval.

Woordverkondiging

Pasop vir selfvoldaanheid en oorgerustheid

Ons het van tyd tot tyd nodig om bestek op te neem van ons vermoë om dinge te laat gebeur.  Ons kan só maklik dink dat ons prestasies aan ons eie talente en vermoëns te danke is, hetsy fisies (vinnigste, sterkste) of intellektueel (wyses, verstandiges, kennisvrate).

Die Prediker herinner ons dat dit nie die vinnigstes wat die reisies wen nie.  Dit is asof ’n mens die verhaal van skilpad en hasie hoor in sy waarskuwing.  Spoed is goed, maar uithouvermoë nog beter.  Oor kort afstande kan spoed jou nog uithelp, maar as die afstand langer is, help spoed jou baie minder.

Dit is ook nie altyd die sterkstes wat die oorlog wen nie.  Hoeveel maal is dit nie al in die geskiedenis bewys nie.  Tegnologie, tegniek, toeval – is baie keer meer deurslaggewend in wié ’n oorlog wen.  Dink aan die Trojaanse perd wat die mag van Troje verbreek het, en aan die Grieke die oorwinning gegee het.  Die perd wat die simbool van Troje was, is op slinkse manier gebruik om ’n mag tot binne die stad te kry vanwaar hulle die oorhand oor die Trojane kon kry.

Dieselfde lot geld ons intellektuele kapasiteit.  Dit is nie noodwendig die wyses of die verstandiges of die kennisvrate wat die beste daaraan toe is nie.  Jou wysheid of verstand, jou kennis of vermoëns kan nie sorg dat tragedie of terreur jou nie tref nie.  Natuurlik is dwaasheid en onkunde nog slegter vir ’n mens, maar bose dinge kan enigiemand tref op hierdie aarde.

Onthou, alles gaan oor tyd en geleentheid

Dit gaan oor “tyd en geleentheid”, sê die Prediker.  Alles word daardeur bepaal.  Hoeveel maal in jou eie lewe was daar die één tyd, of die één geleentheid, wat iets na jou kant toe laat kom het, of iets vir jou moontlik gemaak het, vanwaar alles soos ’n pad voor jou oop gemaak het.  Dit is baie keer wie jy ken, of wie jy raakloop, of wat mense op ’n tyd nodig het, en waarvoor jy die nommerpas oplossing het, wat vir jou sukses en voorspoed bring, hoewel dit natuurlik ook te enige tyd van jou weggeneem kan word deur teëspoed, of tragedies, of die dood.  Oorgerustheid kan jou suur bekom.

Wees dankbaar en nederig

Dit is nodig dat ons ons eie vermoëns na waarde skat, nie minag, of verkleineer nie, maar binne konteks probeer sien.  Dit sal jou laat besef, aan die een kant hoe dankbaar jy moet wees vir watter geleenthede na jou kant toe gekom het, op ‘n tyd waar jy die beste gebruik daarvan kon maak, en aan die ander kant laat besef dat jy nie inherent beter is as jou medemense nie, wat sal keer dat jy oorgerus word of selfvoldaan sal optree. Uiteindelik is ons almal op een of ander manier weerloos, afhanklik van ander, afhanklik van God.

Dit is so, dat dit soms nodig is dat dinge van ons weggeneem word, voordat ons die waarde van dinge regtig kan besef, voordat ons God se hand in ons lewens na waarde skat.

Nou waarsku die Prediker ons om by voorbaat met meer dankbaarheid en nederigheid ons lewens te lei, nie op ander neer te sien omdat hulle minder as jy bereik het nie, en ook nie jouself te verhef omdat jy meer as ander bereik het nie.  En om veral nie ander se weerloosheid vir jou eie gewin uit te buit nie.

Ontwikkel jou kapasiteit vir genot

Dit is darem heerlik om hierdie opdrag in die Skrif agter te kom. 

Dit sluit die vermoë in om te geniet.

Dit sluit ook die vermoë in om tevrede te wees met wat jy het.

  •  “Eet jou brood met vreugde … drink jou wyn met ‘n bly gemoed” – Pred 9:7 – “Seize life! Eat bread with gusto, Drink wine with a robust heart. Oh yes—God takes pleasure in your pleasure!” (Peterson).
  • “Dra altyd wit klere, versorg jou hare met olie” – Pred 9:8 – “Dress festively every morning. Don’t skimp on colors and scarves” (Peterson).
  • “Geniet die lewe met die vrou wat jy liefhet” – Pred 9:9
  • “Doen met toewyding alles wat jou hand vind om te doen” – Pred 9:10 – “Whatever turns up, grab it and do it. And heartily!” (Peterson).

Waaroor dink die Prediker ?

TAFELGEMEENSKAP:

Hy het in die oog die gemeenskap van jou daaglikse ete saam met jou mense.  Brood en wyn is die voedsel wat jou nie net aan die lewe hou nie, maar wat die lewe die moeite werd maak.  Die eenvoudige plesier van die doodnormale – brood – en die bykomende plesier van die interessante – wyn – maak van enige maaltyd ‘n stukkie lewensgemeenskap.

Soms kan brood en wyn natuurlik ook ‘n simbool wees vir ‘n stuk geestelike gemeenskap wat om die tafel gebeur, soos wat ons by Melgisedek en Abraham in Gen 14 sien, ook met brood en wyn, en natuurlik ook in die nagmaal ervaar wat die Here Jesus ingestel het, wat van brood en wyn simbole van Sy teenwoordigheid maak (Mark 14; Matt 26; Lukas 22).  Geen wonder Peterson vertaal: “God takes pleasure in your pleasure!” God is teenwoordig waar ons brood en wyn geniet met ons mense.

FEESTELIKE GELEENTHEID:

Hy het ook in die oog die gemeenskap van ‘n fees saam met jou gemeenskap.  Wit klere was feestelike klere en om met welriekende olie gesalf te word, het ‘n geleentheid as baie spesiaal gekenmerk.  “Don’t skimp on colors and scarves”, sê Peterson. Wat besonders is van die Prediker se voorskrifte, is dat hy wit klere en olie vir elke dag voorskryf!  Elke dag moet eintlik as ‘n feesgeleentheid in die kleine gevier word! 

My suster het die woord gemunt, ons hou ‘n fesie, as ons skare kinders bymekaar was en ons van ‘n doodgewone maal of viering ‘n fesie gemaak het.  Dit bring kleur en opwinding in ons lewe.  Dit laat die sleur en verveling van die lewe vervaag, en laat ‘n mens weer mens voel.

LIEFDESGEMEENSKAP:

Hy dink ook aan verhoudings, veral die huweliksgenot en huwelikstrou tussen man en vrou.  Let op die enkelvoud waarin hy skryf – dit is een man, een vrou. 

Hoekom is dít so belangrik?  Want, dit is die een ding wat jou die frustrasies in die lewe die hoof kan laat bied, wanneer twee mense wat in ‘n lewensgemeenskap mekaar uitkies en opsoek en niks in die pad laat staan van hulle liefdesverbintenis nie. 

Verlede naweek het ek en Lynette The Next Three Days gekyk waar ‘n vrou verkeerdelik vir moord opgesluit word, en haar man, ‘n doodgewone onderwyser, “against all odds” haar uit die tronk ontvoer om weer ‘n lewe in ‘n vreemde land te begin. 

Nou, ek wil nie dieselfde optrede noodwendig aanbeveel nie … maar ek wil wel die ononderhandelbare van sy liefde aanprys en vir jou aanbeveel. 

En dit is vir altyd … ons het te gewoond geraak aan die gemak van egskeiding.  Dit is soos om jou gewig met liposuction te beheer.  Sny net ‘n stuk maag weg, en jy is weer dun.  Dit werk net nie so maklik nie!  En die effek daarvan is wydverspreid. 

En hoor wat hy sê, dit is nie jou man of vrou wat ‘n soort beloning vir al jou moeite in die lewe is nie, maar die effek wat só ‘n verhouding op jou lewensgenot het.  Dit is net saam met haar of hom wat jy die lewe sal kan geniet!

LEWENSVREUGDE:

En die Prediker sluit af deur te dink aan wat die hele lewe die moeite werd maak.  En hy sit op die tafel jou hele lewe, jou werk, jou belangstellings, jou roeping in die lewe, jou betrokkenheid in die gemeenskap, jou toewyding aan ‘n saak.  Dit is wat jy met oorgawe en absolute passie moet doen. 

  • Hy het in die oog deeglikheid (daar is min wat ‘n mens so ontstel as werk wat halfhartig en onbeholpe gedoen is),
  • die ontwikkeling van vermoëns (ek is besig om my ma te help om rekenaarvaardig te word, en ek word getref deur haar absolute commitment al moes ek haar eers leer waarvoor ‘n spasiebalk op die sleutelbord is),
  • en intensiteit (dít is baie keer wat sportmanne laat wen, die passie, die never-say-die houding). 

En dit is die Bybel self wat dit vir jou voorskryf!  Die lewe moet nou ten volle geleef word!  Wat God ook al vir jou gee – die goed of die sleg daarvan – moet met oorgawe en toewyding aangepak word. 

Veel later, sou Paulus sê, hoekom dit so belangrik is … want, dit is God wat in julle werk, om te wil sowel as om te werk (Fil 2:12-13). 

En daar is natuurlik ook die waarskuwing wat die Prediker ‘n paar keer uitspel, en dit is, dat God ook rekenskap eis van alles wat Hy aan ons toevertrou het (Pred 11:9; 12:14). 

Gebed

Dankoffers

  • Koor: Lied 420 “Daar klink ’n lied, daar juig ’n stem”
  • Ensemble: Lied 421  “Die Here Jesus lewe”
  • Koor: Lied 425 “Kyk die Heer het opgestaan”

Slotlied

  • Lied 422 “Die Heer, die Heer het opgestaan!”   (staan)

Seën

Respons

  • Lied 423 refrein: “Ons Heiland is oorwinnaar, Christus is oorwinnaar, Hy’t waarlik opgestaan!”


[1] Aangepas uit die verhaal van Pieter Grobbelaar  met illustrasies deur Nikki Jones

Prediker 12:9-14 – Lewe met oorleg en vreugde

Verwelkoming

RUS

Toetrede

  • Liedboek 170 (x2) – sit

Votum en Seëngroet

Lofsang

  • Liedboek 84:1-2 – staan
  • Liedboek 415:1-3 – staan

Doop

  • Liedboek 293:1,2 – sit
  • Lua en Charl Posthumus – kinders van Charl en Emmie Posthumus

Gebed

HOOR

Skriflesing

Prediker 12:9-14

9 Die Prediker was nie net ’n man met wysheid nie, hy het ook die volk onderrig. Hy het nagedink, nagevors en baie spreuke gemaak. 10 Hy het daarna gestrewe om hom raak uit te druk en die waarheid getrou op te teken. 11 Die woorde van mense met wysheid is soos skerp stokke, versamelde spreuke is soos spykers wat ingeslaan is. Hulle is deur een Herder gegee. 12 Die belangrikste van alles is: My seun, wees versigtig! Daar kom nie ’n einde aan die skryf van baie boeke nie, te veel studie ooreis die liggaam. 13 Die slotsom van alles wat jy gehoor het, is dit: Dien God en gehoorsaam sy gebooie. Dit is wat van die mens gevra word. 14 God sal rekenskap eis oor alles wat gedoen word, ook oor wat in die geheim gedoen word, of dit goed is of kwaad.

Woordverkondiging

Wysheid is ’n gawe

Die wysheid is ’n wonderlike gawe – só sluit die boek Prediker af. 

  • Die wysheid is soos die skerp stokke wat die beeste aanjaag in die regte rigting (12:11a).  Die spreuke en voorbeeld-verhale is bedoel om jou op die regte pad te hou, sodat jy nie die verkeerde pad vat en afdwaal nie. 

“The words of the wise prod us to live well,” soos Peterson dit vertaal.  Die bedoeling is nie om die lewe vir jou swaar te maak nie.  Dit is om jou te help om met oorleg en met vreugde te lewe.  Dit is bedoel om jou moeite te spaar, om te keer dat jy nie dinge doen waarvan jy uiteindelik sal moet sê, dit kom tot niks nie, dit is sinloos, dit is hebel.  Dit help jou om jou self te verwesentlik, sonder om selfvoldaan te word, en sonder om oorgerus te raak met wat jou lewe vir jouself, vir ander en vir God beteken nie.

Maar dit dui nie net rigting aan nie. 

  • Die wysheid is ook soos spykers wat ingeslaan is om alles, gemeenskappe en hulle wêrelde, bymekaar te hou (12:11b).  Spreuke hou jou nie net op die regte pad nie.  Dit is ook soos ankers, soos vaste oriënteringspunte, wat jou help om die belangrike goed in die lewe raak te sien, en te waardeer. 

“They’re like nails hammered home, holding life together” (Peterson).  Die woorde van wysheid help jou onderskei tussen die belangrike dinge in die lewe, en dié wat minder belangrik is.  Dit help jou fokus, dit help jou die vloei van die lewe agterkom, sodat jy in ritme daarmee kan leef.

Geen wonder die wysheid word so hoog aangeslaan in die Bybel nie.  Want nie net gee dit rigting nie.  Nie net hou dit dinge bymekaar nie.  Die woorde en spreuke van die wyses is die woorde van God self, die een Herder, wat ons daarmee in die regte rigting stuur (skerp stokke) en beskerm van verydeling en verstrooiing (spykers). 

Elke keer wat ons ’n woord van wysheid hoor, en daarop reageer, het ons met God self te make.  Want, ’n woord van wysheid is ’n gawe van die Gees.  Die wysheid is die geskenk van God wat ons help om te kan sien wat God sien, om te kan hoor wat God sê, om te kan doen wat God graag wil hê.

Soos Jakobus, die broer van Jesus, later sou sê van die wysheid, dit help jou optree: “allereers sonder bybedoelings”.  Wysheid het nie ’n ander agenda as om dít wat heelheid bring vir jou en vir ander, te doen nie.  Dit is: “vredeliewend, inskiklik, bedagsaam, vol medelye en goeie vrugte, onpartydig, opreg.” Dit bring jou in die regte verhouding met God (Jak 3:17).

Dit is ten diepste ook wat die boeke Prediker, Spreuke en Job en baie van die Psalms en die boek Hooglied – as die boeke van wysheid – vir ons beteken: dit stuur ons, dit anker ons, dit laat ons in die gemeenskap met God self leef.

Wysheid gee rigting

Om hierdie reeks oor die Prediker mee af te sluit, wil ek graag drie wyshede uitlig, wat ’n impak op myself gehad het.  Jy kon heel iets anders gehoor het.  Maar, dit is wat ek gehoor het, en wat ek graag vir jou wil saamgee op jou lewenspad.

Een van die skerp stokke in die Prediker wat my die regte rigting aangedui het, is die volgende:

  •  Werp jou brood op die water, eendag kry jy dit terug – 11:1. 

Die brood verwys waarskynlik na koring wat vrygewig en oorvloedig op die modderwater van ’n akker gesaai is, nie na iets wat jy vir ander uitdeel nie, hoewel dié gedagte natuurlik op ander plekke in die Bybel voorkom.  Spreuke 19:17 sê bv dat om jou oor ‘n arm mens te ontferm, is om ‘n lening aan die Here te gee, wat Hy ten volle sal vergoed!

Dit is hoe die lewe werk.  Wie nie saai nie, sal nie maai nie.  Wie nie waag nie, sal nie wen nie.  Dit help nie jy kyk net na die natuurlike verloop van sake (hoe die wolke saampak al dan nie, na watter kant die bome val nie, of van watter kant die wind af waai nie), en probeer om jou planne daarna te skik nie, want dan sal jy nooit enigiets doen nie.  Daar sal altyd die moontlikheid van mislukking of verrassing wees (11:3-4).

Daarom gee die Prediker die raad in hoofstuk 11 vers 6 om net nooit op te hou om jou saad te saai nie – die saad waarvan hy al in vers 1 gepraat het – in die môre, in die laatmiddag, voortdurend, aanmekaar. 

Maar, die Prediker waarsku teen net saai en bestee.  Hy raai in dieselfde gedeelte jou aan om ook te belê, selfs jou besittings op 7 of selfs 8 plekke te hou, ter wille van voorsorg teen teëspoed (11:2).  ‘n Mens wonder of hy nie selfs plekke buite die land in gedagte gehad het nie!  So, hy praat van die risiko van waag en bestee en saai … terwyl jy ook tegelykertyd voorsorg tref, belê, verskillende opsies oorweeg … dít is die manier om te leef.  Dit is wys!

NT gesproke gee dit vir my insig in Filippense 2:12-13 wat dieselfde van ons geestelike lewe sê, dat ons ons moet toelê daarop om as verloste mense te lewe (belê en bestee) … want dit is God wat in ons werk om ons gewillig en bekwaam te maak om sy wil uit te voer.

Wysheid gee vastigheid

Maar dit is nie al nie … van die spykers wat vir my ingeslaan is deur die Prediker, wat vir my dinge bymekaar hou, is daardie pragtige gedeelte in hoofstuk 9, waar hy die volgende kwytraak:

  • Eet jou brood met vreugde, drink jou wyn met ’n bly gemoed …
  • Dra altyd wit klere, en versorg jou hare met olie, elke dag …
  • Geniet die lewe saam met die vrou wat jy liefhet …
  • Doen met toewyding alles wat jou hand vind om te doen – 9:7-10

Die lewe word geleef in tafelgemeenskap.

Dit word die moeite werd in die feesgeleenthede wat ’n mens elke dag skep.

Dit kry ’n uitbundige karakter in die viering van die liefde (waaroor ons volgende week verder gaan gesels).

Dit kry betekenis in die passie en oorgawe waarmee jy doen wat jou hand vind om te doen.

Wysheid bind jou aan God, die één Herder

En van die woorde wat vir my die woorde van God is, woorde wat my aan Hom bind, is die volgende:

  • Die lewe is breekbaar – 12:6-7

Die tyd van die dood word met pragtige beelde beskryf.  Ons lewe is  is soos  ‘n goue kruik wat aan ‘n silwerketting hang en kan  breek, soos ‘n kruik wat by die fontein kan stukkend breek, soos ‘n wiel wat by die put kan stukkend val.

Die lewe gaan nie vir altyd aan nie.  Daar kom ‘n einde aan alles.  Wanneer weet ‘n mens nie.  Dit kan ‘n motorongeluk wees, of ‘n siekte, of die doodgewone normale loop van die lewe.

Wat my laat besef, die tyd wat ons het, moet ten volle benut word.  Ons moet doen wat die redakteur van die Prediker hier in hoofstuk 12 beklemtoon, as die somtotaal van alles wat hy van die Prediker opgeteken het, en vir sy seun as die belangrikste van alles wil deurgee.

  • Leef met ontsag vir God – Hy eis rekenskap.
  • Wees prakties in jou geestelike lewe – Christenskap is bedoel vir die lewe.

Kortom: Leef met oorleg en vreugde!

Ek sluit af met die woorde van Kidner, waarmee hy hoofstuk 11-12 opsom:

“Be bold!  Be joyful!  Be godly!” (Kidner). 

LEEF

Gebed

Dankoffers

Slotsang

  • Liedboek 492 – staan

Seën

Respons

  • Liedboek 492:1 se laaste 3 reëls

Psalm 93 – Hemelvaart

God se heerskappy

Ek begin egter eers in die OT, met ‘n Psalm wat iets van hierdie heerskappy van God verwoord.  Dit is Psalm 93, ‘n teks wat baie kerke vandag regoor die wêreld saam met ons lees op hemelvaart:

1

Die Here is Koning, Hy beklee Hom met majesteit. Die Here beklee Hom, Hy omgord Hom met krag. Die wêreld staan vas, dit wankel nie,

2

en vas staan u troon van ouds af: U is van altyd af daar.

3

Riviere het gedruis, Here, riviere het gedruis, riviere het gedreun,

4

maar hoog bo die geraas van baie waters, hoog bo die golwe van die see, troon die Here in sy koninklike mag.

5

U verordeninge staan baie vas. Heiligheid versier u huis, Here, tot in lengte van dae.

Woordverkondiging

Die opstanding

Ons het ‘n paar weke gelede Paasfees gevier, die opstanding van Jesus Chritus.  Die viering van die opstanding is vir ons die bevestiging van Christus se verlossing.  Ons juig daarmee oor die feit dat Hy die prys vir ons vrymaking betaal het.  In Hom word ons met God versoen; kan ons in die regte verhouding met Hom lewe; het ons die versekering van ‘n lewe wat uitreik tot anderkant die dood; bely ons ook ons eie opstanding van die dood.

Die hemelvaart

Ons vier vandag die hemelvaart.  Daarmee vier ons nie Christus se verlossing nie, van wat Hy vir ons gedoen het nie.  Nee, ons vier Christus se heerskappy.  Ons bevestig met ons vieringe dat Christus Here is.  Hy is Koning en Heer van die kerk en van sy Koninkryk.  Hy is Heer ook van die hele skepping. Ons bely dat Hy regeer aan die regterhand van die Vader, vanwaar die toekoms nie net sál kom eendag nie, maar reeds nou in Sy teenwoordigheid aanbreek.

God se heerskappy

Dié getuienis oor God se heerskappy kom al ‘n lang pad deur die Ou Testament. Dit word al gaande steeds duideliker …

  • Van ouds af is daar in Israel bely: Die Here is Koning! In die koningskap van Jahweh was vir Israel alle heil opgesluit. Hý heers oor Israel en oor die hele wêreld  en oor die skepping.
  • In Psalm 93 besing die Psalmdigter soos ‘n wafferse pryssanger die Here se grootheid en lof. Juis omdat Hy hom as die Getroue bewys het, wat sy heerskappy op vele maniere in die geskiedenis en die lewe van mense bewus, hou mense steeds aan Hom vas.
  • Die psalmis vertrou daarom vir God. Hy voel veilig onder dié Koning se heerskappy. Daarom kan hy Hom aanbid. In die tempel, waar hy glo dat die Here se troon is en Hy teenwoordig is, besing die psalmis sy lof.
  • En let op dat dié lofprysing gebeur midde in die ervaring van die onstuimigheid van die wêreld waarin die gelowiges daarbuite leef (vers 3-4). Die gedruis en gedreun van magtige waters kan mense met ontsag en vrees vervul. Maar die psalmis fokus hier op die magtige God wat bo dié gebeure uittroon. Hy hoor God se stem bó die gedruis.  Hy ervaar God se teenwoordigheid ín die gedruis.
  • Hierdie Here bring daarom vir hom hoop, Hy oorwin die magte van chaos in die lewe en die skepping. As Koning is Hy op Sy troon. Aan Hom kan mense hulleself met vrymoedigheid toevertrou. Daarom roep die psalmdigter alle gelowiges op om op die grootheid van God te fokus, om sáám ‘n loflied te sing.

Jesus se heerskappy

En dit is dié dimensie van God se heerskappy wat ons weer nodig het om te hoor in die belydenis van Jesus se hemelvaart.  Die belydenis van die Bybel is dat Jesus met sy hemelvaart as die Seun van God terug gekeer het na Sy troon. Hy regeer weer.  Midde in die chaos wat ons baie keer beleef, gee Hy ons nou, waar ons ook al is, die ervaring van God se teenwoordigheid.

Ek dink ons hoor die boodskap egter moeilik.  Ons hou nie gewoonlik rekening met ‘n teenwoordige Jesus en Here nie. 

Waar is Jesus nou?

Soms is ons eintlik doodgewoon ongemaklik met die hele idee dat Jesus liggaamlik weg is, effens verleë.  En fokus ons op “the next best thing”.  Soos Coenie Burger (Waar is Jesus nou?)  sê, vir die Katolieke is dit die kerk, vir die Charismate is dit die Gees, vir die Protestante is dit die Bybel.  Jesus is weg, maar ons het darem die kerk, die Gees, die Bybel.  Dit is genoeg om ons te laat uithou en aanhou totdat die nuwe hemel en aarde aanbreek.

Maar, dan mis ons ‘n wonderlike vertroostende en inspirerende deel van die evangelie.  Want, die hemelvaart is ‘n wonderlike gebeurtenis, met ‘n blik wat dit vir ons gee op wie Jesus regtig is, en waar Hy nou is, wat ‘n geweldige impak op ons lewens kan hê, as ons maar net die boodskap ordentlik hoor, en vir onsself toe-eien, en daarmee rekening hou in ons alledaagse lewe.

‘n Groot deel van ons misverstand oor die hemelvaart en die betekenis daarvan, het te make met hoe ons oor die hemel dink.

Waar is die hemel? 

Bo, onder, buite? 

Nee, eintlik nie een van die opsies nie, want die hemel is nie ‘n fisiese plek nie, in elk geval nie soos ons fisiese goed ken nie.  Die hemel is ‘n onsigbare deel van die Skepping (Barth).  Dit is die plek van God binne die skepping.  God is nie deel van die skepping nie, maar Hy is in die skepping teenwoordig, maar op ‘n onsigbare wyse.  Die hemel is sy woonplek, ‘n onsigbare dimensie van die skepping vanwaar af God sy heerskappy oor alles uitoefen. Dit is ook hoe Hy oral aanwesig en betrokke kan wees.

Onsigbare dimensie van God

As ons dan in Handelinge hoor dat Jesus sigbaar weg is, dat ‘n wolk Hom weggeneem het, dan moet ons nie dink dat Hy van een fisieke plek na ‘n ander fisieke plek weggeneem is nie – bo of buite of waar ook al.  Hy is in die onsigbare dimensie van God self opgeneem.  Dit word uitgedruk met die wolk, die simbool van God se onsigbare teenwoordigheid, wat Jesus uit die dissipels se sig uit laat verdwyn het.  Jesus is dus in God se teenwoordigheid opgeneem, vanwaar Hy op ‘n ander manier teenwoordig is.

Jesus is na sy Godheid by ons

Jesus is na sy liggaam dus uit die sigbare skepping weg na die onsigbare dimensie van die skepping.  Hy is weer deel van die Goddelike dimensie, binne in die skepping, vanwaar af Hy as deel van die Drie-enige God by ons en by die wêreld betrokke is.  Soos ons in die Heidelbergse Kategismus al 5 eeue bely oor Jesus se hemelvaart: dat Hy “wat sy Godheid, majesteit, genade en Gees betref, Hy nooit meer van ons weg gaan nie” (HK Sondag 18). 

Hierdie wonderlike waarheid sien ons onder andere in die verhale wat Lukas ons in Handelinge vertel, waar dit duidelik is dat die hemel doodgewoon die plek is waar Jesus by God is (Sleeman) en vanwaar Hy betrokke is by wat in die wêreld gebeur.

Jesus se teenwoordigheid in Handelinge

Ons sien die perspektief vele plekke in Handelinge:

  • Met die groot toesprake op Pinksterdag en die oortuigingswerk van die Gees, is dit die Here wat mense byvoeg by die gemeente; Lukas getuig daarvan, omdat dit die enigste manier is om reg te laat geskied aan die groot aantal wat tot bekering kom – Hand 2.
  • Wanneer Stefanus sy toespraak hou en die boodskap van Jesus aan die Jode verkondig, en hulle hul ore toedruk en Hom stenig, is dit Jesus wat Stefanus in die geopende hemel sien – Hand 7.
  • Wanneer Saulus soos ‘n besetene te kere gaan en die dissipels van Jesus vervolg, is dit Jesus self wat aan hom verskyn op die pad na Damaskus en tot bekering lei – Hand 9.
  • En wanneer Petrus die grense begin verskuif en in Judea begin werk, is dit Jesus wat Eneas gesond maak, soos Lukas baie duidelik skrywe – Hand 9:32-35.

Dit is waarom Matteus kan sê dat Jesus by ons kan wees al die dae tot aan die einde, nie net in terme van die Gees nie, nie net in terme van die Woord van God nie, nie net in terme van die kerk nie, maar by ons is as die Here, die Koning, die Christus (Matt 28:20 – onthou EK is by julle al die dae tot by die voleinding), die een wat by God is, en dié God is naby aan ons!

Die Gees vervang nie vir Jesus nie

Ons sien ook in Handelinge dat die Gees nie vir Jesus vervang nie.  Die Gees werk saam met Jesus.  Die Gees voer Jesus se opdragte uit.  Maar die Gees vervang Jesus nie.

  • Wanneer Paulus ‘n groot besluit moet neem, is dit die Gees van Jesus wat Hom keer om verder in Asië in te gaan, waarna hy die gesig kry om Europa te evangeliseer (Hand 16). 
  • Wanneer Paulus in groot aanvegting kom in Korinte, is dit die Here Jesus self wat aan hom in ‘n gesig verskyn (Hand 18) en hom vashou en bemoedig en versterk.

Jesus is intiem betrokke by ons

En reg deur die NT word só oor Jesus gepraat – bv in Hebreërs en Openbaring:

  • Jesus tree vir ons in by die Vader, nou, altyd – Hebr 7:25 (Hy lewe vir altyd om vir hulle by God in te tree), Rom 8:34 (Hy pleit vir ons).  Soos Coenie Burger sê, Jesus het ons verlos met sy dood en opstanding; Jesus hou ons nou vas met sy hemelvaart en hoëpriesterlike intrede by God vir ons.
  • Hy maak dit moontlik dat ons met die Vader kan praat – Hebr 10:19-25 (ons het dus nou deur die bloed van Jesus vrye toegang tot die heiligdom … terwyl ons Hom ook a groot priester oor die huis van God het, laat ons tot God nader met ‘n opregte harte en met volle geloofsekerheid … laat ons styf vashou aan die hoop wat ons bely, want God is getrou).
  • Hy is die Koning wat tussen die kandelare, die simbole van al die gemeentes, staan en intiem betrokke is by wat in hulle gebeur.  Dit is telkens Hy wat sê wat geskrywe moet word vir die gemeentes, want Hy weet intiem persoonlik presies wat aan die gang is en meer nog, weet presies wat nodig is om hulle getrou te hou aan Homself en die roeping wat Hy vir hulle het – Lees weer die 7 briewe in Openbaring 1-3 uit die perspektief van Jesus se teenwoordigheid en begeleiding:
    • Ek ken julle onvermoeide arbeid – julle het My net nie meer so lief soos in die begin nie – die gemeente van Efese;
    • Ek ken julle verdrukking – bly net getrou tot die dood toe, en Ek sal julle die lewe as kroon gee – die gemeente van Smirna.

Hy is immers die hoof van die kerk, nou, vir altyd – soos Paulus ons vele kere herinner: Ef 1:15-23; Kol 1:1-20:5.

Jesus is ons grootste Vriend

Jesus is met sy Hemelvaart op ‘n plek vanwaar Hy op alle plekke kan werk, die onsigbare deel van die skepping, die hemel, die plek van God.  Hy hou ons vas.  Hy lei ons.  Hy transformeer die wêreld deur ons.

En daarmee kan en moet ons rekening hou.  Ons moet ook fokus op die kerk, die Gees, die Bybel, ons roeping, maar veral ook op Jesus, die Here, die Christus, die Hemelvaarder, die Hoëpriester, die een wat ons vashou en vir ons intree, en ons die gawes gee wat ons nodig het om vir Hom te werk.

Hy is werklik ons grootste Vriend.  Hy is werklik teenwoordig, so naby soos die hemel, en dié is so naby soos God.

hemelvaart

01 – Om God te BELEEF

RUS

Kom ons kom tot rus.  Daar is baie maniere. 

Ek gaan twee maniere gebruik – ’n prentjie en ’n koorlied.

  • Fokus op die prentjie van Alida oor Jesus en die Emmausgangers.  Leef jouself in die prentjie in, deur bv jou te verbeel dat jy een van hulle is.  En fokus dan op jou ervaring as jy agterkom dat Jesus hier by jou is.
  • Na so 2 minute, gaan die koor vir ons ’n Pinksterlied sing wat oor God se onsigbare teenwoordigheid by ons handel.  Jy kan met toe oë daarna luister.

Toetrede

Lied 443 – Wind kan jy nie sien nie – koor

Votum

“Wees stil voor die Here, al wat leef! Hy kom uit sy heilige woning te voorskyn!” Sag 2:13

Seëngroet

Ek groet julle in die Naam van die Here wat hier is, Vader, Seun en Heilige Gees.

Lofsang

Die Here wil nie net hê dat ons stil sal wees nie, maar dat ons ook sal juig en sing tot sy eer.  “My tong sal nie stil word oor u trou nie, dag vir dag sal ek U loof”, sê Psalm 35:2.

  • Lied 444 – Kom kyk – koor x1, gemeente x2
  • Lied 436 – Herskep, o Gees, laat leef, o Gees – staan

Gebed

Lied 442 – Gees van God wat in my woon, breek die Woord vir my – sit

HOOR

Die Bybel moet ons lewe VORM.  Dit is ‘n belangrike deel van God se gesprek met ons.

Daarom is dit nodig dat ons leer om die Bybel te leef terwyl ons dit lees.  Alleen só kan ons die stem van God in die Bybel hoor, kan ons leer hoe om Jesus prakties te volg, en kan die Gees ons in God se verhaal met die wêreld inskryf. 

Kom ons kyk weer na ‘n prentjie wat dit illustreer (Nico Simpson):

beleef 

Dit is hoe ons God beleef deurdat ons die Bybel lees sodat ons Sy hart kan leer ken en met mekaar as lede van dieselfde familie vir Hom kan LEEF.

Hierdie Pinkster gaan ons leer hoe om dit prakties in te oefen.

Een van die maniere wat gelowiges deur die eeue gebruik het om die Bybel só te lees, dat dit jou lewe beïnvloed, jou transformeer, is Lectio Divina, geestelike of goddelike lees.

Ons gaan elke keer dieselfde proses volg. 

  • Ons gaan saam ‘n Bybelteks lees wat ‘n aspek van Lectio Divina uitlig.  Ek gaan ietsie korts daaroor sê om jou te begeester. 
  • Dan gaan ons Lectio Divina beoefen – Rus, Hoor, Leef.  Ek gaan jou begelei, en dit is ‘n baie persoonlike proses, so jy gaan dit nie met iemand bespreek nie.  Jy skryf in jou boekie, en die inhoud is net vir jouself bedoel.
  • Dan gaan ons die proses bespreek, en dié wat wil kan deel wat met hulle gebeur het, vrae vra, en ek gaan my insette laat inzoom daarop.  Ek het baie te sê, maar ek gaan my beperk tot wat nodig is, wat gevra word, want ek wil hê dat jy in Gesprek met God kom, en as dít gebeur, is ek tevrede!

Skriflesing

Ons het nou reeds tot rus gekom, so ons gaan oor tot die lees van die teks self.

Net om die konteks van die verhaal te skets:

  • Die ontmande Etiopiër, ‘n minister van finansies, was so pas in Jerusalem.  Hy is ‘n belangrike man met ‘n groot invloedsfeer.
  • Maar, hy het familie nie, geen vrou of kinders nie.
  • Daarby is hy swart, en ‘n Jood, in Afrika – groot kulturele uitdagings.
  • Hy weet van die kruisgebeure – daarom dat hy lees in die boek Jesaja om sin te probeer maak van die gebeure rondom Jesus.
  • Hy was so pas waarskynlik ‘n getuie van wat met Pinksterdag gebeur het
  • Maar wat hy lees in die Bybel maak nie sin nie.  Hy verstaan dit nie.

Dink nou eers oor jou eie lewe:

  • Waar is jy nou in jou eie lewe?
  • Wat beleef jy op die oomblik van God?
  • Wat wil jy graag beleef?

Kom ons keer terug na die verhaal – ek gaan dit lees en julle begelei in die proses.  Jy kan jou ervarings en gedagtes neerskryf in die boekie.

Skriflesing

Lees Handelinge 8:26-40

Luister nou na wat die Here vir jou sê (die proses gaan 10 minute neem):

  • Lees die gedeelte miskien weer deur – ek gee 2 minute daarvoor.
  • Mediteer oor een gedagte wat jou getref het – ek gee 5 minute daarvoor.  Jy kan jou oë toemaak, maar dit is nie nodig nie.
  • Bid – ek gee 2 minute daarvoor.
  • Spandeer ’n minuut om nie soseer te praat nie, maar net bewus te wees van God en sy teenwoordigheid te geniet.

Bespreking

Die gehoor is te groot om hier terugvoer en bespreking te doen, maar ek wil dit graag vanaand en die res van die week probeer.  Daarom gaan ek self ’n paar goed sê wat ek dink julle sal help in die groei van julle eie Gesprek met God.

Wat my getref het in die gedeelte is die volgende:

  • Hoe God optree in die gedeelte
  • Hy stuur ’n Engel, Hy stuur Filippus, Hy werk deur die Gees.
  • Bring begrip – verstaan jy wat jy lees?
  • Bring belewenis – wat verhinder dat ek gedoop word?
  • Bring blydskap – sit reis voort met blydskap.
  • Dit is wat God vir my wil doen
  • Dit is waaroor Lectio Divina gaan

Lectio Divina is ‘n geestelike lees

Lectio Divina beteken letterlik goddelike lees of geestelike lees.  Dit is om God toe te laat om deur die Bybel jou lewe te infiltreer, jou lewe op te eis, jou lewe deur die lees van Sy Woord te verander.  Dit is iets anders as om die Bybel krities te lees, of om ‘n tesis daaroor te skryf.  Die fokus is nie op wat jy met die Bybel doen nie, maar op wat God deur die Bybel met jou doen … en deur jou met die wêreld wil doen.

Met Lectio Divina lees jy die Bybel soos ‘n jong leeu oor sy prooi grom (Jes 31:4).  Die Hebreeuse woord hagah wat hier vir grom gebruik word, word in die meeste ander kontekste vir  nadenke of mediteer gebruik!  Dit gee ‘n mens ‘n idee van wat dit kan beteken om die Bybel te hagah, nadenkend te lees of daaroor te mediteer.  Dit beteken dat jy deur die Bybel in beslag geneem moet word, soos ‘n leeu by sy prooi.  Dit beteken dat jy in vervoering moet raak oor die Bybel, dat alles anders moet vervaag en jou hele wese gefokus moet raak op wat die Here daarin vir jou wil sê.  Só maak die Bybel jou hele menswees vol met sy krag.

Lectio Divina is ‘n deelnemende lees

Lectio Divina is daarom deelnemende leeswerk.  Dit is om oorrompel te word deur die krag van die woorde van die teks, om daardeur in God se teenwoordigheid te kom, en die ewigheid te proe in die nuanses en perspektiewe daarvan.  Dit is om van die krag van die impak daarvan op jou hele lewe bewus te raak, om God se gedagtes daarin te hoor en te vertroetel, om Sy wil daarin te hoor, sodat jou hele lewe daardeur verander word.  Soos Peterson sê, Lectio Divina se uitwerking is: “receiving the words in such a way that they become interior to our lives, the rhythms and images becoming practices of prayer, acts of obedience, ways of love” (Eat this Book, 10).

Dit is immers wat taal aan ons doen.  Dit sluit vir ons wêrelde oop.  Dit steek ons verbeelding aan.  Dit bring ons in beroering.  Dit bring ons in beweging.  Dit stuur ons oor grense.  Dit neem ons oor ons bestaande horisonne.  Die Bybelse taal vervul ons dus met die asem van God self, die vuur van die Gees wat Hy in ons deur sy Woord aansteek.

LEEF

Lectio Divina is ‘n lewenswyse

Lectio Divina is soos ‘n spiraal waarin ons telkens dieselfde elemente herhaal: lees, mediteer, bid, geniet.  Só word dit  ‘n lewenswyse.  Soos Guigo, die 2de, in die 12de eeu gesê het: “Reading puts the solid food into our mouths,  meditation chews it and breaks it down, prayer obtain the flavour of it, and contemplation is the very sweetness which makes us glad and refreshes us.” (aangehaal in Peterson, Eat this Book, 91).

Die gesprek met God is baie persoonlik

Jy kan God nie hoor praat met iemand anders nie.  Jy kan Hom net hoor as Hy MET JOU praat (Wittgenstein). 

  • God se stem is persoonlik.  Dit is iets wat jy in verhouding met Hom hoor.  Ek kan nie namens jou luister na God nie.  Ek kan jou nie voorsê wat jy moet hoor nie.  Ek kan wel deel hoe God met my werk, en ek kan deel wat ek by God hoor, en hoe dit my lewe verander.  Maar ek kan nie vir jou luister nie.  Daarom is dit so belangrik dat jy dié Pinkster moeite doen om self na God te begin luister, om jou luister- en lees-vaardighede op te skerp.

Dit is nie net belangrik wat jy lees en hoe gereeld nie, maar veral ook HOE jy lees.

  • Wanneer Jesus praat met die skrifgeleerde in Lukas 10:26, vra Hy nie vir hom: WAT lees jy nie, maar HOE lees jy (ongelukkig sleg vertaal in die NAV)?  Die skrifgeleerde was heeltemal in staat om korrek die Bybel aan te haal, en hy doen dit ook perfek.  Maar, sy probleem was dat hy die Bybel gelees het om homself te regverdig.  Hy wou self bepaal wie sy naaste is, vir wie hy van hulp sou wees.  Dit is waarom Jesus vir hom die verhaal van die Barmhartige of Gasvrye Samaritaan vertel, omdat dit illustreer HOE Jesus wil hê ‘n mens die Bybel moet lees.  Jy moet dit lees om dit te leef, om dit te doen.  Jy moet ‘n naaste word, vir wie ook al oor jou pad kom.  Dit is hoe ‘n mens God se stem hoor, as jy jou leeswerk begin leef, en as jou lewe jou leeswerk begin beïnvloed.

Gebed

Dankoffers

Vonkk – Heilige Gees, U die Trooster – koor

Slotsang

Lied 439 – O Heil’ge Gees, o God in ons – staan

Seën

Amen

Respons

Lied 439 – laaste 2 reëls van vers 1