Hier volg die teks van die hele erediens

Verwelkoming

• Bibles for Believers

Toetrede

Lied 154 – Kom nou tesaam, laat ons vergader, één as sy Kerk, één in sy Naam – Gemeente v1 en 3, Koor v2 sit – Lirieke deur Elsabé Kloppers

Votum

Seëngroet

Lofsang

Lied 203 v1 en 3 – Loof die Here, al wat lewe, wil Hom dank en hulde bring – staan – Attie van der Colf lirieke.

Psalm 89 v1 en 2 – Vir ewig staan u trou, dis sonder wankeling – staan – lirieke deur TT Cloete, oor wie daar Saterdag ‘n artikel in die Burger was.

VONKK 80 – Ek is bly!  Ek verbly my in die Heer – Koor 1x , Gemeente 1x sit – Lirieke deur Malan Nel wat Jesaja 61:10 gebruik het, getoonset deur Awie van Wyk vir die Jeug-tot-Jeug-aksie van 1974.

Kindertyd

Gebed

GOD PRAAT MET ONS EN ONS LUISTER

God bring vreugde deur oordeel

Skriflesing

Die orakel boodskappe van hoofstuk 13-23 word opgevolg in die “Apokalips van Jesaja” in hoofstukke 24-27 waar die oordeel van die Here universeel uitgebrei word na die hele aarde toe.  God gaan oor begin, waarin grootskaalse kosmiese ontwrigting ervaar gaan word (24), hemelse en aardse magte geoordeel sal word (24:21-22) en die oorwinning oor die dood behaal sal word deur die opstanding van die dode, een van die min plekke in die OT waar dié perspektief oopgebreek word (26:19).

Dit word geskryf in taal wat herinner aan die ander apokaliptiese gedeeltes in die Bybel (Daniël, profetiese redes in die evangelies en Openbaring).  Apokalips beteken “om die sluier te lig” en kan daarom ook met die woord openbaring vertaal word.

Dit sluit die wonderlike heilsboodskap in dat God aan die einde ’n feesmaal vir die volke sal voorberei, hoewel dit steeds sommige se vernietiging sal insluit, soos bv. Moab, ’n heuwelagtige gebied in die hedendaagse  Jordanië, oos van die Dooie See (25), maar deurgaans ’n totale lotsverandering vir sy volk inhou (26-27).

Lees Jesaja 25

Woordverkondiging

Ek sou nie graag deel wou wees van die nageslag van Moab nie.

1.       Gebore uit bloedskande.  Na die ramp van Sodom en Gomorra, met Lot se vrou wat in ‘n soutpilaar verander, het Lot en sy twee dogters in ‘n grot in die berg gaan woon.  Omdat die twee dogters se verloofdes ook gesterf het in Sodom en Gomorra – hulle wou nie vlug nie; gedink dit alles was net ‘n grap – besluit Lot se dogters om hulle pa dronk te maak en kinders by hom te verwek.  Die oudste dogter het die voorbeeld gestel, en die jongste dogter het haar voorbeeld gevolg.  En  die Moabiete is die nageslag van Lot en sy oudste doger – soos Gen 19 ons vertel (die Ammoniete was die nageslag van Lot en sy jongste dogter).

2.       ‘n Volk van ongasvry vervloekers – ‘n Volk met leiers wat geen gevoel het vir mense in nood nie.  Toe Israel – en onthou hulle was bloed-familie, Lot se nageslag, die broerskind van Abraham – toe Israel op pad was deur die woestyn na Kanaän toe om die Beloofde Land in te neem, wou hulle nie eers vir die Israeliete brood en water gee nie.  Let op hulle was nie ‘n bedreiging nie, net maar honger en dors, maar Oosterse gasvryheid gee die leiers van Moab nie vir hierdie swerwers deur die woestyn nie.

Om die waarheid te sê, hulle voel so min vir Israel, dat hulle ‘n profeet huur, Bileam, om die volk in die naam van die Here te vervloek.  Praat van arrogansie, ‘n God wat hulle nie dien nie, word ingeroep om hulle vuilwerk vir hulle te doen – soos Numeri 22-24 ons vertel.

3.       En op die koop toe was hulle ‘n volk van verleiers, soos hulle oermoeder.  Numeri 25 vertel die gru verhaal van Moabitiese vrouens wat die Israeliete verlei het met seks om vir Baäl-Peor te dien, wat ‘n ramp oor die Israeliete gebring het.

Geen wonder die Here het die reël gemaak, geen Moabiet se kind, of sy kleinkind, of dié se kind en dié se kleinkind, of dié se kind, en dié se kleinkind, 10 geslagte ver, mag in Sy teenwoordigheid verskyn nie.  Dit beteken eenvoudig – NOOIT!  Bloedskandelik, Ongasvry, Verleiers – nie welkom in die geloofsgemeenskap van Israel nie (Deut 23).

Soos ek sê, ek sou nie deel van die nageslag van Moab wil wees nie.

Want, kyk, hier in Jesaja 25 is ‘n feesmaal, God het oorwinning gegee vir sy volk, Hy het die aanval van die Assiriërs afgeweer, en in ‘n aanbod wat eintlik die grense van die aardse tyd oorskry, nooi Hy alle nasies om te kom aansit – goeie kos, geurige wyn.

En Hy doen drie goed:

1.       Hy neem die doek van onbegrip weg – Hy bring kennis, wysheid, ‘n diep insig in hoe dinge werk, en Hy gee dit vir almal;

2.       Hy vee die trane af van dié wat huil oor hulle verlies en hulle nood, en Hy neem die smaad weg wat oor sy volk gelê het, weens hulle eie dwaasheid en,

3.       Hy vernietig die dood, die toppunt van vrees, dié ding waarvoor almal bang is, en niemand oor praat nie, totdat jy dit deur siekte of ouderdom nie anders kan as om in die oog te staar nie.

Deur die oordeel wat God bring oor die aarde, skep Hy weer vreugde.  Deur die straf, bring Hy weer ‘n verhouding tot stand tussen Hom en die mense.  En dit is ‘n bron van ewige blydskap.  God bring vreugde deur die oordeel.

Maar Moab word uitgesluit – met ‘n grusame-grillerige beeld, een wat jou van skok wil laat lag, word hulle uitgebeeld as in ‘n mishoop ingetrap … en as hulle verward probeer uitswem uit die mis, soos ‘n swemmer wat sy hande uitsteek om net bo te kom om asem te skep, swem hulle elke keer in God vas, wat hulle keer, en hulle vernederend terugdruk in die mis (vers 10-12).

Grusaam, grillerig, spottend.  Laat my dink aan die kinderboekie Die storie van die molletjie wat wou weet wie het op my kop gedinges? – dit is net baie erger.  Want die WIE is niemand anders as God nie.

Ek wil nie deel wees van die nageslag van Moab nie.

Maar, dit is ook ‘n prentjie van God wat ek moeilik my kop om kry.

Hoe kan God so genadeloos, amper wraakgierig wees?

En hoe pas dit in die NT prentjie van Jesus in?

Daar is vier dinge wat ek dink ons sal help om dit te verstaan.

1.       God haat hoogmoed.  Dit is die oersonde, die diepste vergryp, die boosheid self (soos uitvoerig in Jes 15-16 reeds geskrywe oor Moab). God kan nooit vrede maak met hoogmoed nie.  Daar is baie dinge wat Hy kan oorsien.  Hy kan onkunde hanteer – Hy haal immers die doek van onbegrip van sy mense se oë af.  Hy kan sonde hanteer – daarom was daar die offerkultus in die OT en het Jesus aan ‘n kruis gesterf.

Maar hoogmoed is ‘n spesie van sy eie.  Dit is die primêre fout in die menslike geestelike DNA, die idee dat jy beter weet as God, dat sy riglyne vir die lewe nie vir jou geld nie (Adam en Eva), dat jy nie verantwoordelik is vir jou broer of jou suster se lewe nie (Kain en Abel), dat jy nie na God hoef te luister hoe om op hierdie aarde te lewe nie (Noag en sy tyd, Sodom en Gomorra en talle voorbeelde daarna).

Hoogmoed is die oersonde, die diepste vergryp, die boosheid self.

En Moab het ten spyte van alles, hulle in hoogmoed verset teen God, en wou net nie buig voor sy ingrype, sy teenwoordigheid, sy aanbod vir die lewe nie. Jeremia skryf ook hieroor en sê: “Moab het hom groot gehou teen die Here” (48:26).  Eintlik is dit die geestelike gene van hulle oermoeder, wat alle konvensies oorboord gegooi het, bloedskande met haar pa gepleeg het, en ‘n nasie in die lewe gebring het wat moeilik sou buig voor wat God voorskryf en self ongasvry en verleidelik geleef het.

2.       Moab is ‘n simbool.  Moab is ‘n simbool vir enigiemand wat hulle teen God verset.  Dit gaan nie in die teks net om Moab nie.  Dit gaan oor enigiemand wat hulle teen God verset, wat God se aanbod tot die feesmaal in sy teenwoordigheid, nou en hierna, verwerp.

En ek dink ons sien iets van hierdie teks regdeur die geskiedenis ontvou.  Jesaja help ons verstaan dat God op die wêreldverhoog speel.  Agter alles, deur alles, in alles, werk Hy sy beplanning uit.

John Watts het my nogal laat nadink oor aspekte van ons leefwêreld, waar hy in sy kommentaar op Jesaja 3-4 die volgende sê:

“All society is held together by invisible bonds—common concerns that have a moral base. When these disappear, the body politic disintegrates. Judgment on a people may be passive. It does not have to come by external invasion. It may, and often does, come through internal atrophy. The passage suggests that God is responsible for this deterioration. It is his judgment on those who forget that they are all ultimately dependent on him.”

En hoewel ‘n mens moeilik in detail dit kan beskryf, juis omdat dit so verborge gebeur, kan ‘n mens een ding sien – regerings of mense wat hulle verhef bo ander, word tot ‘n val gebring.  Ons sien dit in ons eie land, en sal dit weer sien, indien mense nie tot inkeer kom nie, en ons sien dit in die wyer wêreld – Nazi-Duitsland in die Tweede Wêreldoorlog en die Kommunistiese muur se val in die 80er jare is resente voorbeelde.

En ek vermoed wat in die Midde-Ooste gebeur is heel moontlik die begin van ‘n volgende fase in die vernedering van hoogmoediges, wat ‘n wet vir hulleself geword het – Mohammed Hosni Said Moebarak kon nie staande bly in sy hoogmoed en afkeur van die massas in Egipte nie (ongelooflik, Wikipedia is reeds opgedateer met die datum vir die einde van sy termyn as president, 11 Februarie).

3.       God se hart kerm oor Moab.  Daar is ‘n roerende kykie in God se hart in hoofstuk 15-16 waar God ‘n oordeel oor Moab uitspreek.  Ten spyte van God se onwrikbare oordeel oor hulle – hulle vlug uit hulle land na Edom, en dié kan hulle nie help nie; en dié wat agterbly in die land word deur leeus verskeur – sê God steeds “My hart brand oor Moab”(15:5).

Ten spyte van die ondraaglike verwoesting wat Hy oor hulle bring – oor hulle hoogmoed, hulle hovaardigheid, hulle grootpratery wat tot niks gely het nie (16:6) – kerm dit in God se hart oor Moab, dit kerm soos ‘n lier (16:11), dat hulle nie die opsie om tot God te bid, aangryp nie, maar tevergeefs hulle eie gode aanroep.  Onversetlik in hulle hoogmoed en opstand teen die Here, spoel die verwoesting oor hulle – maar tot God se verdriet.  Hy wou dit nie so hê nie.  As hulle maar net wou luister.

4.       Rut kom uit Moab.  Dit is die evangelie in die verhaal van Rut – enigiemand, selfs ‘n Moabiet, wat die Here aanroep, word deur Hom aanvaar.  Die verhaal van Rut, die Moabiet, bewys dit.  Sy word nie net opgeneem in die koninklike geslag nie, maar uit haar word die Verlosser van die wêreld gebore.  Jesus het ‘n Moabiet as voorouer!

En Jesaja se profesie maak dit nie ongedaan nie.  Soos Paulus jare later sou skrywe: “Niemand wat in Hom glo, sal teleurgestel word nie” (Rom 10:11).  En hy haal – sowaar – uit Jesaja 28:16 aan!  “Dit maak dus geen verskil of ’n mens ’n Jood of ’n Griek is nie, want dieselfde Here is Here van almal, en Hy seën almal wat Hom aanroep, ryklik, want elkeen wat die Naam van die Here aanroep, sal gered word” (Rom 10:12).

Is dit nie ongelooflik wonderlik nie?!  Is dit nie rede om uit te bars van lof vir God nie?!  Daar is nie iemand soos Hy nie.  Sy weë is hoër as ons s’n, baie keer onsigbaar, soms selfs moeilik om te verstaan.  Maar dit werk altyd ten goede mee.

Wat my laat besef: daar is hoop vir ‘n Moabiet … ook hoop vir die Moabietiese gene wat ook in my geestelike DNA sit …  vir almal!

Dit beteken – ek mag maar ‘n Moabiet wees, want die feesmaal is ook vir Moabiete wat luister en in God glo.

Gebed

GOD STUUR ONS OM TE LEEF

Dankoffers

Koor: Lied 210 (Prys God, Hy is groot!) – Elsabé Kloppers

Zithulele – Thomas Stewart

Slotsang

Lied 284 (Laat, Heer, u vrede deur my vloei) staan – Jacques Louw se Afrikaanse lirieek op voetspoor van Franciskus van Asissisi se Make me a channel of your peace.

Seën

Amen Lied 314

Verwelkoming

God nooi ons uit en ons kom tot rus

• Liedboek 221 (x3) Loof die Heer omdat Hy goed is – sit – koor/gemeente x2

Votum

Seëngroet

Lofsang

• Liedboek 449:1,2 Halleluja! Ons loof U, Heer (Gerjo van der Merwe) – staan
• Liedboek 23:1,2,3 Die Here is my herder en bewaarder (Lina Spies) – sit – gemeente/koor/gemeente
• Liedboek 493:1,3 Jesus neem die sondaars aan (Gerjo van der Merwe en Elsabé Kloppers) – sit

Kindertyd

• Ek wil vandag met julle gesels oor Voorbereiding.
• Wat is dit?
• Wel as jy koekies wil bak, dan kry jy eers die meel reg, die eiers, die suiker, die melk, die gemmer, die sout – alles wat jy nodig het om koekies te bak.
• En dan bak jy die koekies.
• Kan ’n mens koekies bak sonder om voor te berei?
• Nee, want dan sal niks gebeur nie.
• Sê nou ek sit die oond aan?  Sal die koekies bak?
• Nee, want jy moet eers die deeg aanmaak.
• Sê nou ek bring bordjies om die koekies op neer te sit? Sal daar koekies wees?
• Nee, jy moet eers al die bestanddele hê – die meel, die suiker, die eiers en alles.
• Dit is oral so in die lewe.
• Ons moet voorberei as ons wil hê iets moet gebeur.
• Is dit vir julle lekker as iemand vir julle kom kuier?
• Wat doen julle voor die tyd?
• Ons berei voor, ja.
• En as dit iemand spesiaal is, dan doen ’n mens baie moeite, nê.
• Jy maak die bed reg.
• Jy sit blomme op die tafel.
• Jy sorg dat daar lekker kos is.
• Jy sorg dat jy by die huis is as die persoon kom.
• Dit is ook so met God.
• Ons is baie keer so besig.
• Ons speel, en ons kuier by ons maatjies, en ons doen ons werk.
• En dan gaan slaap ons.
• En dan vergeet ons van God.
• En wat gebeur dan?
• Ons weet nie meer wat Hy sê nie.
• En ons  vergeet dat ons eintlik sy kinders is.
• Hoe kan ons seker maak dat ons Hom nie vergeet nie?
• Ons moet ons harte voorberei om te luister na Hom.
• Ons moet tyd maak.  In die oggend as ons opstaan.  In die aand voor ons gaan slaap.  As ons saameet aan tafel met ons ma’s en pa’s.
• Hoe berei ons ons harte voor?
• Ons bid en vra: Here vergewe ons ons sondes.  Ons dank Hom vir alles wat goed is.  Ons vra Hom om ons te help met die dinge wat vir ons sleg is.  Ons dink ook aan ander mense wat swaar kry.
• En dan lees ons die Bybel en luister na wat God sê.
• Dit is hoe dit werk.
• En ons moet elke dag ons harte voor berei om te luister.
• Deur te bid.
• Dan kan ons die Bybel lees en hoor wat God vir ons sê.

Gebed

God praat en ons luister

Skriflesing

• Jesaja 40:1-11

Woordverkondiging

Die uitkoms is hier

Die tweede hoofdeel van Jesaja begin met die uitroep: “Die uitkoms is hier!”  Twee maal word dit herhaal, “Die uitkoms is hier!  Die uitkoms is hier!  Dit, sê julle God, moet julle vir my volk sê” (vers 1).

Dit is ’n ongelooflike goeie tyding om in ballingskap te hoor.  Om te hoor dat jou swaarkry verby is, dat jy geboet het vir jou sonde, dat die pyn en lyding verby is, en jy weer vry kan asemhaal.

En onthou, die vorige 39 hoofstukke van Jesaja het ’n donker prentjie geteken van hierdie volk – dat hulle God nie ken nie; dat hulle hul roeping om ’n lig vir die nasies te wees, versaak het; dat hulle leiers hopeloos was, en hulle van die wal in die sloot gehelp het.

’n Mens kan amper die sug van verligting hoor by die volk.  Na al die jare is daar weer verligting, ’n uitkoms.

Nie almal was opgewonde daaroor nie

Maar, nie almal was hieroor opgewonde nie, kom ons onmiddellik agter.  Om die waarheid te sê, die eerste reaksie waarvan ’n mens in hoofstuk 40 lees, is een van uiterste pessimisme: “Alle mense is soos gras … gras verdor … as die Here sy wind daaroor laat waai” (vers 6-7).

En soos ’n mens vorder met die tweede deel van Jesaja, kom ’n mens duidelik agter dat daar ’n groep ballinge was wat nie so opgewonde was oor die entoesiasme van die profeet en van sy God nie.  Om die waarheid te sê, hulle het die moontlikheid van verlossing uit Babilon, en die terugkeer na die Beloofde Land, aktief teengestaan.

Pessimisties oor hulleself

Een van die redes daarvoor was ’n absolute pessimisme oor hulleself en hulle medemense.  Hulle het tot die gevolgtrekking gekom (vers 6-7): Alle mense is soos gras wat maklik verdor; hulle dinge waarop hulle staatmaak, hulle sekuriteite, is soos veldblomme wat maklik verwelk.  Dit kos net ’n windjie wat daaroor waai, ’n bietjie teëspoed, ’n mark wat val, ’n ongeluk wat gebeur, en mense en die dinge waarop hulle staatmaak, stort in duie.  Jy kan nie op hulle staatmaak om enigiets goeds te doen nie.

God se woord bly vir ewig

Die profeet se antwoord daarop was eenvoudig: ja, alle mense is soos gras; jy kan nie op hulle vertrou nie.  Maar, die woord van God bly vir ewig … en dit is Hy wat die inisiatief neem.  Die verandering kom nie  vanweë die mense se bekering of vermoëns nie.  Die verandering kom omdat die Here die uitkoms bring vir die volk.  Hy is die Herder wat sy lammers bymekaar maak en vir die lammerooie sorg, soos vers 11 sê.

Pessimisties oor God

Daar is natuurlik ook ’n tweede rede vir die ballinge se pessimisme.  En dit is wat hulle oor God en wat Hy kan doen, gedink het.  ’n Mens lees dit in vers 12 en verder.

Hulle het aan die een kant gedink God het hulle vergeet (40:27). Hy het moeg geraak vir hulle.

Maar aan die ander kant, nog dieper en meer fundamenteel, die ander gode het nou die ghitaar geslaan, het hulle gedink: Bel en Nebo, die Babiloniese gode. Uitkoms is dus onmoontlik, want God is nie in staat om só iets te doen nie.  Hulle is te sleg (eerste rede) … en God is te swak (tweede rede).  Hulle geloof in God het dus gewankel.

Niemand kan met God vergelyk word nie

Die profeet se antwoord daarop is om na die Skepping te wys, God se hand is oral te sien … en dan op die beroerdheid van die afgode te wys: ’n mens moet ironies genoeg sorg dat jy hout kies wat nie vrot nie, anders kwyn die afgode letterlik weg, en sorg dat jy darem ’n bedrewe ambagsman kry wat ‘n beeld kan maak wat nie omval nie (40:20).  Sulke afgode kan tog nie met God vergelyk word nie.  God kwyn nie weg omdat jy ’n stuk vrot hout gekies het om Hom van te maak nie.  Hy is in die eerste plek nie met ’n stuk hout vergelykbaar nie.  Hoe absurd!

Voorbereiding speel ’n belangrike rol

Dit is waarom Jesaja soveel klem lê op die belangrike rol wat voorbereiding by die volk in hierdie uitkoms speel, dit waarvan ons lees in vers 3-5.

• Maak vir die Here ’n pad in die woestyn … Maak ’n grootpad in die barre wêreld vir ons God!
• Elke laagte moet opgevul word … Elke berg en rant moet gelykgrond word.
• Dan sal die mag van die Here geopenbaar word.

Jy sien, jy kan God se teenwoordigheid nie geniet, as jy nie voorbereid is daarop nie.  Jy kan sy stem nie hoor, as jy nie tyd maak om daarna te luister nie.  Jy kan nie doen wat God vra, en ontvang wat God gee, as jy nie in sy teenwoordigheid kom nie, as jy nie voorbereid is om dit te ontvang nie.

Jesaja roep die volk dus op om gereed te maak om God se uitkoms te kan ontvang.  Want hy weet, dit sal die mense wat twyfel help as hulle ’n oog ontwikkel vir wat gaan kom … en dit sal die mense help wat reeds op God vertrou.  Hulle sal versterk word in hulle verwagting dat God gaan optree en dat hulle hulleself daarvoor kan voorberei.

Johannes die Doper

En daarmee het Jesaja ’n patroon neergelê wat deel van die kerk se manier van doen geword het.

Met Jesus se geboorte was daar ’n wegbereider, Johannes die Doper, wat in hierdie teks, Jesaja 40:3-5 sy lewensopdrag gesien het, om die volk van sy tyd gereed te maak om die Messias, die uitkoms van God, te ontvang.

En almal het hulle bekeer en laat doop, selfs van die Fariseërs – al het hy hulle gewaarsku dat dit met die hart moet wees en nie net vir die skyn nie – sodat hulle Jesus se boodskap kon hoor en in Hom God se uitkoms kon raaksien.

Natuurlik het God ook op ander maniere met mense gewerk – sommige moes Hy met die mag van ’n persoonlike verskyning tot inkeer bring, dink aan Saulus op pad na Damaskus.  Maar meesal het God gewerk met Voorbereiders en Voorbereiding.

Die weduwee se leë kruike

En dit is die boodskap wat Jesaja vandag ook vir ons het.  Om voorbereid te leef.  Om telkens gereed te maak, daagliks, om God se uitkoms vir ons eie lewe te ontvang.

Dit is soos die weduwee se kruik wat nie leeg geraak het nie – want sy was voorbereid.  Elisa het vir haar, die vrou van ’n profeet, die opdrag gegee, toe sy in haar nood gekla het by hom, om leë kruike te versamel, en te sorg dat sy nie te min het nie, sodat sy die olie wat die Here vir haar gaan verskaf, kon ontvang (2 Konings 4).

Dit is die prentjie waarmee ons moet werk.  Die weduwee se leë kruike wat gereed staan om God se uitkoms te ontvang.

Dit het letterlik gebeur met ’n vriendin van ons, Celia Kossar.  Sy werk steeds langs die plakkerskamp in Sedgefield, en het verskeie projekte waarmee die armstes van die armstes gehelp word.  Een dag toe die gesin ook sonder enige kos in die huis was, want hulle leef in geloof, sonder ’n konstante inkomste, het die Here haar in gebed oortuig om houers gereed te kry  en uit te pak op die tafels en toonbanke, want Hy gaan voorsien.

En sy het dit uitgepak in gehoorsaamheid, tot die afgryse van haar man en kinders, en begin om die Here te loof vir sy uitkoms.

Die volgende oomblik het ’n PnP lorrie stilgehou met ’n vrag kos wat nog reg was, maar waarvan die vervaldatum verstryk het.  En hulle het nie net genoeg gehad vir hulleself nie, maar ook om in die bediening te gebruik wat hulle in Sedgefield het.

Practicing the Presence

Hoe kan ek voorbereid lewe?

Een van die geestelike gewoontes wat ’n mens daarmee help, is wat deur die eeue as Practicing the Presence bekend geraak het. ’n gebedshouding wat jou hele lewe volmaak met God se teenwoordigheid.  Wat jou voorberei vir wat ook al Hy in ’n gegewe dag oor jou pad kan en sal bring.

Om God se teenwoordigheid te beoefen is om rekening te hou daarmee dat God die hele tyd met my besig is.  Dat Hy elke oomblik van elke dag uitkomste voorberei.  Voorbereiding beteken daarom dat ek my instel om oë te ontwikkel om God se werk raak te sien, deurdat ek aktief besig is om te kyk vir wat God gaan wys, en wat Hy gaan doen.

Dit is waarom baie bidders deur die eeue van gebed gesê het dat gebed ’n “school of seeing” is (John Drury).  Gebed is ’n manier van kyk, ‘n manier van leef, wat rekening hou met die uitkomste wat God vir ons voorberei.

Dit is om  ’n voortdurende openheid en bewussyn vir Christus se teenwoordigheid in my lewe te ontwikkel.  Dit is om elke oomblik van my lewe as ’n geskenk van God te beleef, of die geskenk in alles wat met my gebeur te probeer herken.

Dit is om doelbewus ’n lewenstyl te kies: “that brings God to mind throughout the day” (Calhoun).  Dit is om jou telkens te herinner dat wat jy doen of dink in die teenwoordigheid van God gebeur en voorbereid vir sy uitkomste te leef.

’n Lewensmotto wat ek by Richard Niebuhr geleer het, lui as volg: “God is betrokke in alles wat met jou gebeur.  Reageer dus op alles wat met jou gebeur, asof jy op God se betrokkenheid reageer.”  Wees voorbereid vir sy uitkomste.

Prakties

Kom ons raak nog meer prakties.

Telkens deur die dag kan jy jouself herinner, in ’n kort oomblik van stilte – by ’n robot, voor jou rekenaar, in die kleedkamer – ek leef in die teenwoordigheid van God, Hy gee my die tyd, die energie, die moontlikhede, en vir Hom dankie sê.

• Jy kan jou horlosie stel om elke uur te biep om jou daaraan te herinner.
• Jy kan ’n prent teen die muur hang wat jou daaraan sal herinner.
• Jy kan ’n frase bid net voor jy die telefoon antwoord: “Help my Here om regtig te luister.”
• Jy kan ’n ander gebed doen net voor jy ’n brief oopskeur of ’n e-pos antwoord: “Gee my wysheid, Here.”

Sien, dit is eenvoudige goed, wat klein begin, en wat enigiemand kan doen, jy hoef nie ’n dominee te wees om dit te beoefen nie.  En oor tyd word dit ’n lewenstyl, iets waarsonder jy nie kan nie, waarsonder jy eintlik nie meer is wie God jou gemaak het om te wees nie.

Die idee is daar klein pouses in jou dag kom waar jy aan God dink en jouself aan sy teenwoordigheid herinner.  Dit word ’n gewoonte wat oor tyd jou hele lewe volmaak.

Anders gebeur dit dat die dag met jou weghardloop – die dinge van jou werk en jou gesin en die land vang jou vas, dat jy oorspoel word, en jou bewussyn van God verloor.  Hy is natuurlik nie weg nie, maar jou ervaring van sy teenwoordigheid.  En dan raak ’n mens maklik bekommerd oor die toekoms – of jy verknies jou oor die verlede – in plaas daarvan om te alle tye in die hede teenwoordig te wees.

Brother Lawrence het hierdie gewoonte ingeoefen deur ’n stil geheime gesprek met God waarmee hy volhard het regdeur sy dag.  Hy vertel dat die gesprek hom soms so ’n vreugde in sy binneste gegee het, dat hy moes keer dat hy te opgewonde voorkom in die teenwoordigheid van ander mense.

Gebed

Dit maak dat ’n mens anders bid.  As jy voor God al jou “begeertes bring, soos Filippense 4:6-7 sê, “deur gebed en smeking en met danksegging”, dan verwag jy dat daar ’n vrede sal kom wat jou hart en gedagtes voor God rustig sal maak, soos God inderdaad belowe.

En kyk jy met ander oë na wat die dag van môre bring – uitkomste soos wat Jesaja hier vir die volk van die Here aankondig.  En is jy voorbereid om dit te ontvang.

Ek sluit af:

Jesaja roep ons op om gereed te maak vir God se uitkomste, dié wat Hy elke dag in ons eie lewens bring.  En Practicing the Presence gaan jou daarmee help.

Leef voorbereid – maak die paaie gelyk, dan sal die mag van die Here geopenbaar word.

Gebed

God stuur ons om te leef

Dankoffers

Slotlied

• Liedboek 207:1,4 Eer aan die Vader, wat alles gemaak het (Attie van der Colf – tradisionele CSV lied) – staan
• Liedboek 218 Halleluja! (tradisionele SA lied, opgeteken deur George Mxadana) – staan – koor/gemeente

Seën

Verwelkoming

NG KERK SOMERSTRAND

PASTORALE BEDIENINGSFONDS

Doelstelling:

‘n Anonieme lidmaat het ‘n fonds in die gemeente begin, spesifiek vir Pastorale Bediening, oorwegend vir senior lidmate van die gemeente. Die doel van die fonds is om ‘n kapitale basis op te bou, waaruit die kostes van ‘n moontlike voltydse pastorale bediener gefinansier kan word. Die rente op die kapitaal sal aangewend word vir die bediening. Donasies aan die fonds kan gemaak word deur skenkings of in die vorm van ‘n lening aan die fonds, vir vyf jaar. Hierdie lenings, terugbetaalbaar aan die donateur, is gewaarborg.

Datums van inligtings sessies sal mettertyd aan die gemeente bekend gemaak word.

Befondsing:

Eenmalige of herhalende donasies per kontant inbetaling of per debietorder.

Bankbesonderhede:

Bank:                        ABSA

Rekeninghouer:          NG Kerk Somerstrand – Pastorale Bedieningsfonds

Rekeningnommer:      9259176740

Tipe Rekening:          Spaar

Takkode:                  632005

Verwysing:                Donateur se Naam

Alternatiewelik kan enige donasies by die kerkkantoor in betaal word.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Liedboek 391:1,4 Vervul, o Heer, my hart met stille wyding – sit

Votum

Seëngroet

Verootmoediging

Liedboek 379 Jesus Christus, Lam van God – sit

Liedboek 384 (x3 – Afr, Eng, Afr) Jesus, o dink aan my – sit

Aanbidding

Liedboek 399:1,5 Aan die tafel met die Paasmaal – si

Lofprysing

Liedboek 400 Juig, juig in Hom, ons Heiland aan die kruis – staan

Gebed

God praat en ons luister

Skriflesing

Jesaja 56:1-8 – God trek ander mense by ons in

Woordverkondiging

Die Christelike lewe kan op verskillende maniere beskryf word.  ‘n Mens kan sê dat dit oor God gaan wat hierdie wêreld met sy liefde en genade wil oorrompel – die sogenaamde Missio Dei.  ‘n Mens kan sê dat dit gaan oor die koninkryk van God gaan waaraan ons as gemeente meewerk.

Maar, in die praktyk van elke dag gaan dit doodgewoon oor ‘n Christelike lewenstyl.  Dit is wat mense van ons raaksien.  Dit is die cutting edge van die Christelike lewe, nie wat ons sê oor God of oor die kerk of oor die koninkryk nie, maar wat ons leef.

Paulus sê op ‘n kol: “Hoofsaak is dat julle lewenswandel in ooreenstemming met die evangelie van Christus moet wees” (Fil 1:27).

Een van die maniere waarop die kerk deur die eeue hierdie Christelike lewenstyl aangeleer en gekoester het, was deur praktiese geestelike gewoontes.

En dit is met dié bril wat ek na hierdie perikoop in Jesaja wil kyk, om agter te kom, wat se lewenstyl verwag God van ons?  Hoe wil Hy hê moet ons lewe?  Of anders gestel, wat wil God hê moet ander in my lewe raaksien?

En daar is drie dinge wat vir my hier uitstaan van die tipe lewenstyl wat God van ons vra, drie geestelike gewoontes wat ons moet beoefen – dit het met die onderhouding van die sabbat te make, met die insluiting van anderse mense, en met gebed.

EEN: Doen reg en onderhou die sabbat

God vra hier van Israel dat hulle reg sal laat geskied, self reg sal doen en eksplisiet tot die onderhouding van die sabbat verbind.

Nou voor ek oor die sabbat self gesels, een opmerking: Let op dat regdoen hier nie ‘n verdienstelike karakter aanneem nie, maar ‘n voorbereidende karakter.  Die sabbat berei die volk voor om God se uitkoms te kan verwelkom.   Dit help hulle om die redding wat die Here bring, te verwelkom.

Nou, waarom is die sabbat dan so belangrik vir Jesaja?

Ons moet eers ‘n entjie teruggaan in die geskiedenis om die betekenis reg te kan interpreteer.

• Die sabbat (in Hebreeus beteken die woord: rus) was aanvanklik ‘n rusdag waardeur ‘n gesonde ritme van werk en rus gevestig is (Gen 1).  Dit was ’n noodsaaklike verposing in ’n harde week se werk, wat jou laat asem skep het, weer die lewe laat waardeer het, weer ’n lied in jou hart gebring het na die swaar van jou daaglikse arbeid.
• Na die Uittog uit Egipte het dit ‘n ekstra betekenis gekry deurdat dit die volk moes laat terugdink aan die vryheid wat God hulle van hulle slawerny in Egipte gegee het (Deut 5).  Dit was dus die teken van die verbond (Eks 20:22).  Hulle het rus gekry van die swaar las wat in Egipte op hulle gelê is.  Dit het nes aan die begin weer ’n lied in hulle hart gesit.
• Dit het ook ‘n kultiese betekenis gekry deurdat dit ‘n dag geword het waarop gewyde byeenkomste gehou is (Lev 23).  Hulle het die Here opgesoek, Hom geloof, na Sy Woord geluister, gebid om sy uitkoms vir allerlei, en hulle offers gebring waardeur hulle die ervaring van skuldvergifnis geniet het.  Dit het ook ’n lied in hulle hart gesit, deurdat hulle vryheid van hulle sondes kon ervaar.
• Maar in Jesaja se tyd, en dan meer spesifiek in die tyd van die ballingskap, het die sabbat ‘n ekstra betekenis bygekry.  Die sabbat het ‘n gemeenskapskeppende funksie gekry, waardeur hulle as ‘n volk in die vreemde saamgebind is, en mense uit die onderhouding van die sabbat kon sien dat hulle Jode was wat God gedien het.  En laat ons vir geen oomblik dié funksie onderskat nie.  Dit het in ’n vreemde wêreld – waar hulle vreemd was, en min invloed in die samelewing gehad het – vir hulle ’n identiteit gegee, ’n samebindende krag wat hulle week na week kon laat volhard het in die geloof.
• Daarom het die sabbat ook ‘n godsdiensbevestigende funksie gehad, deurdat die onderhouding daarvan gesorg het dat die ballinge nie van God afvallig raak nie.  Vandaar die baie belangrike opdrag in Jesaja hier rondom.

Die onderhouding van die sabbat het dus eintlik simbolies van die nakom van die hele wet geword. En dit het ‘n spesifieke lewenstyl gevestig by die Jode – hulle het ‘n gesonde ritme gehad tussen werk en rus, hulle het God se uitkoms in die verlede gevier, hulle het hulle eredienste op die sabbat gehou, hulle het hulle gemeenskap met mekaar gevier, en hulle het hulle geloof gevier en bevestig.

Die sabbat was hulle lewensreël, hulle lewenspraktyk, hulle lewenstyl.  Jy kon hulle uitken daaraan, en hulle is saamgebind daardeur.

Hoekom vier ons dan nie vandag die sabbat nie?

Wel, weer ‘n bietjie inligting:

Oor die volgende paar eeue na die ballingskap het die Fariseërs ‘n magdom wette vir die korrekte nakoming van die sabbat geskep.  Hulle het as’t ware oorboord gegaan en die vreugde uit die onderhouding van die sabbat geneem.  Dit het ‘n sware las geword, en nie meer iets wat lewe gegee het nie.  Jy mag net so ver loop, en nie dit of dat of die volgende doen nie.

Met Jesus se koms in die Nuwe Testamentiese tyd reageer Hy hierop en maak mense weer vry van die benepe reëlbeheptheid.  Hy herstel die oorspronklike betekenis van die sabbat deur te sê dat die sabbat ter wille van die mens gemaak is, nie die mens ter wille van die sabbat nie (Mark 2:27).  Hy genees bv. ‘n man wat 38 jaar lank siek was by die bad van Betesda op ‘n sabbatdag (Joh 5).  Hy herstel dus die oorspronklike betekenis daarvan as ‘n dag waar op God en mense gefokus kan word op vryword en vryheid, nie beperkings nie.

En omdat Hy self God was, en is, bring Hy in sy persoon die sabbat tot sy volle vervulling.  Hy is in ‘n sekere sin die sabbat van die nuwe bedeling.  Waar ons in sy teenwoordigheid lewe, ervaar ons die sabbat.

Daarom het die kerk na die opstanding begin om die sabbat as vervuld in Jesus self te vier.  En omdat Jesus op die eerste dag van die week opgestaan het, het hulle dié dag as ‘n besondere dag begin vier.  Die opstandingsdag het die sabbat geword.

Toe die kerk bv. moes besluit watter dinge die gelowiges uit die heidene moet nakom, was die Joodse sabbat op Saterdag nie een van die voorskrifte nie (Hand 15).  Dit sou immers van heidense gelowiges Jode maak, hulle ‘n Joodse lewenstyl aanleer en nie ‘n Christelike lewenstyl nie.  Daardeur sou die evangelie ingeperk en eksklusief gemaak word.  Jy sou eers ‘n Jood moes word, voor jy ‘n Christen sou word.

Daarom dat Paulus gelowiges in sy brief aan die Kolossense aanraai om nie te luister na mense wat die sabbat voorskriftelik wil maak  nie (Kol 2:19).  Hy gaan selfs so ver om te sê, dat as jy alle dae tot eer van die Here wil leef, voel vry om dit te doen, en dié wat een dag as belangriker as die ander wil vier, maak so, maar moet net nie die ander daaroor verag of veroordeel nie (Rom 14).

Wat vier ons dan?

Ons vier daarom nie meer die sabbatdag as die dag van die Here nie, maar wel die Sondag as ‘n rus- en aanbiddingsdag, onder andere op voetspoor van die eerste gelowiges wat op die eerste dag van die week, Sondag, begin bymekaar kom het om die opstanding van Jesus Christus op Sondag (Mark 16:2; Matt 28:1; Luk 24:1; Joh 20:1) te vier.

Terloops, Johannes het die eerste dag van die week die eerste keer “die dag van die Here”(Open 1:10) genoem, wat deur latere vroeg-kerklike geskrifte verklaar is as die eerste dag van die week (bv. die Didage), en wat later Sondag genoem is op voetspoor van die Romeine se name vir die dae van die week.

Die Christene het dus begin om die nagmaal op Sondae te vier (Hand 20:7) en die dankoffers in te samel (1 Kor 16:2).  Dit het die voorkeur dag vir hulle byeenkomste geword, ‘n gebruik wat tot vandag toe die hoofstroom keuse is.

Maar, dieselfde gedagtes wat deel van die sabbat was, is vandag nog deel van die Christelike lewenstyl wat ons op die Sondag, of ‘n ander dag soos die Here jou lei, of op alle dae, vier: ‘n gesonde ritme tussen werk en rus, om God te loof vir sy uitkomste, om ons eredienste te hou, om ons gemeenskap met mekaar te vier, en ons geloof te vier en te bevestig.

Dit is dus die eerste geestelike gewoonte wat hierdie gedeelte op die tafel sit, wat ons lewenstyl moet vorm.

TWEE: God gee uitkoms vir alle mense

Die tweede ding wat my tref van die gedeelte, is die verstommende hoopvolle belofte wat oor die nie-Israeliete sowel as die ontmandes uitgespreek word.

Nie-Israeliete is baie keer uitgesluit  van die volk en die tempelgemeenskap weens die gevaar van afgodsdiens (Esra 9:1; Neh 9:2), hoewel mense soos Rut en Ragab wel weens hulle verbintenis aan God toegelaat is in die volk.  Nou word hulle volledig toegelaat.

Ontmandes is egter altyd uitgesluit (Deut 23:1; Lev 21:20).  Teenoor die voorskrifte van die wet word hulle dus nou ingesluit in die verbond. In taal wat herinner aan wat Johannes veel later in Openbaring sou skryf (bv. 2:17; 3:5, 12; 20:15; 22:4) word hulle nou deel van die volk van God.  In die Nuwe Testament word die Etiopiese finansiële amptenaar dus sonder enige probleem ingesluit in die gemeenskap van die gelowiges (Hand 8).

Dit beteken dat God van ons vra om insluitend en akkommoderend te wees.  Ons moet die geestelike gewoonte van gemeenskap van die gelowiges, van insluiting, bemeester.  Ek is oortuig dat die insluiting van ander mense die belangrikste verandering is wat die evangelie bring.  Dit is immers iets wat God doen – Hy trek ander mense by ons in!  En dit verander die manier waarop ek na anderse mense, mense wat anders as ek is, kyk.

Wat nodig is, is dat ons mekaar as geskenke van die Here leer ervaar; dat ons in ware gemeenskap met mekaar leer leef.  En daarvoor moet ons doelbewus grense na mekaar toe oorsteek, met deernis en openheid, met leerbaarheid en vertroue.  En dit moet ‘n gewoonte word, iets waaraan ander mense my ook kan uitken

Don Browning sê dat daar eintlik net twee soorte geloofsgemeenskappe is:

• Die een is waar jy binnekom en gevra word om in die teenwoordigheid van God te wees, maar jouself en dit waarmee jy tans in jou lewe besig is liefs buite moet laat.
• Die ander geloofsgemeenskap is waar mense in die teenwoordigheid van God ingenooi word en waar hulle volle menswees óók teenwoordig mag wees.

Dit is natuurlik hierdie laasgenoemde soort geloofsgemeenskap waaroor dit in hierdie teksgedeelte gaan.  En dit is waaraan ons onsself moet toewy.  Dit is die tipe lewenspraktyk wat ons moet vestig.

DRIE: Die kerk se mense is ‘n huis van gebed

Die derde aspek van die Christelike lewenstyl, is gebed.

Dit tref my hoe die tempel – met al die nie-Israeliete en al die ontmandes daar – tot ‘n huis van gebed vir al die volke uitgeroep word, wat vreugde aan hulle sal verskaf.

Dit is God se droom vir sy mense.  Trouens, Salomo het alreeds hieroor gepraat in sy gebed by die inwyding van die tempel waar hy eintlik gebed as die primêre funksie van die tempel uitgespel het.

En ek kan nie anders as om te dink aan Jesus se woede met die tempelreiniging waar  hy die handelaars verkwalik het dat hulle dié droom van God in gevaar gestel het met die besigheid wat hulle op die templeplein bedryf het (Matt 21:13; Mark 11:17; Luk 19:46).

Ek kan baie hieroor sê, maar ek gaan oor gebed julle net herinner aan die eeue-oue gebruik van die daaglikse ondersoek (daily examen) as ‘n geestelike gewoonte wat ons kan beoefen om ‘n Christelike lewenstyl te ontwikkel.

Die daaglikse ondersoek is  die gebruik om God se teenwoordigheid in die alledaagse gebeure in my en ander se lewe te soek (Kol 1:9; Fil 1:9-10).  Dit word veral verbind met Ignatius van Loyola  van die Jesuïete wat ’n hele paar verskillende maniere daarvoor ontwikkel het wat ’n mens persoonlik en in ’n groep kan gebruik. Dit sluit in om:

• van God se teenwoordigheid bewus te word;
• die gebeure van die afgelope dag te deurdink;
• op te let na jou emosies oor die gebeure – beide die positiewe en die negatiewe, wat jou getroos het en wat jou geruk het;
• te vra na God se perspektief daarop;
• na te dink oor waar jy die beste konneksie met God gehad het – en waar nie;
• jou begeertes na Hom te bring met gebed en smeking sodat sy vrede jou hart en gedagtes tot rus kan bring (Fil 4:6-7).

Ons het al verskeie kere John Ackerman se bekende weergawe hiervan in die gemeente en in ons eredienste beoefen: “Stop, Neem waar, Luister” (Stop. Look. Listen). Jy kan gerus die preek gaan aflaai op die web – ek het aan die einde daarvan ‘n voorbeeld gegee wat jy kan gaan beoefen hierdie week.

Lewenspraktyk

Ek sluit af.  In die praktyk van elke dag gaan dit uiteindelik doodgewoon oor ‘n Christelike lewenstyl.  Dit is wat mense van ons raaksien.  Dit is die sigbare getuienis van die Christelike lewe, nie wat ons sê oor God of oor die kerk of oor die koninkryk nie, maar wat ons leef.

Soos Paulus sê: “Hoofsaak is dat julle lewenswandel in ooreenstemming met die evangelie van Christus moet wees” (Fil 1:27).

Daar is natuurlik baie ander geestelike gewoontes, Bybelstudie, gasvryheid ensomeer.  Jesaja sit hier drie aspekte van só ‘n lewenstyl op die tafel en sê, die Here wil ons vorm deur hierdie spesifieke geestelike gewoontes:

• onderhouding van die sabbat,
• insluiting van anderse mense in jou gemeenskap,
• om ‘n huis van gebed te word.

Gebed

God stuur ons om te leef

Dankoffers

Slotlied

Liedboek 406 Ons loof U, Vader, op die troon! – staan

Seën

Liedboek 228 Halleluja! – staan

Daaglikse Ondersoek

HIER VOLG DIE VOLLEDIGE EREDIENS …

Evelyn Lotz

PowerPoint oor haar werk in Israel

GOD NOOI ONS UIT EN ONS KOM TOT RUS

 

Toetrede

Liedboek 390 Ons kniel hier aan U voete neer – sit – vers 1,4 almal, vers 2 koor, vers 3 dames

 

Votum

Die Here is my herder, niks sal my ontbreek nie, Hy laat my neerlê in groen weivelde, Hy lei my heen na waters waar rus is, Hy verkwik my siel, Hy lei my in die spore van geregtigheid om sy Naam ontwil

Net goedheid en guns sal my volg al die dae van my lewe, en ek sal in die huis van die Here bly in lengte van dae.

 

Seëngroet

Genade en vrede van

God, die Vader, wat sy Seun na die wêreld toe gestuur het,

en van Jesus Christus die Gekruisigde,

en van die Heilige Gees wat ons herskep. Amen

 

Lofprysing

Psalm 25:1,2 In U stel ek my verwagting – sit

Liedboek 393:1,4 Middelpunt van ons verlange – sit

Liedboek 396 Aanskou die Heiland, sien die kruis – staan – vers 1,4 almal, vers 2 koor, vers 3 mans

 

Doop

Liedboek 390:1,4

 

GOD PRAAT EN ONS LUISTER

 

Gebed

Gemeente bid saam – Onse Vader (op die skerm)

Onse Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word;

laat u koninkryk kom; laat u wil geskied, soos in die hemel net so ook op die aarde;

gee ons vandag ons daaglikse brood;

en vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe;

en lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.

 

Skriflesing

Johannes praat van 2 poele in sy evangelie.  In hoofstuk 5 noem hy die poel van Betesda en hier in hoofstuk 9 praat hy van die poel van Siloam.  Volgens nuwe navorsing (Ronny Reich) is dit moontlik dat dié 2 poele albei gebruik is vir rituele reiniging, voordat jy na die tempel toe is.  Albei het trappe wat na ’n platform toe lei, wat ooreenkom met ander sulke bekende plekke (mikvoth) in Jerusalem.

Dit beteken dat Jesus se opdrag aan die blinde man om hom by die poel van Siloam te gaan was, het hom in kontak gebring met die pelgrims wat hulle daar kom reinig het.  Omdat hy egter uit die gemeenskap van die Jode geban is oor sy genesing, kon hy nie die tempel meer betree nie.  Dit is dan wanneer Jesus hom weer opsoek en Homself aan die man openbaar, waarna hy Jesus aanbid!

Die poel van Betesda het dieselfde doel gedien.  Interessant genoeg (Charlesworth) is daar ’n hele aantal slang figure uitgegrawe by hierdie poel wat aan Asclepius, die god van genesing, verbind is.  Dit is daarom moontlik dat daar ’n spanning in die storie is, dat die verlamdes by die poel nie net vir die Here se ingrype in hulle lewens gewag het nie, maar ook vir Asclepius.  Jesus se genesing van die verlamde man kon dus ook die betekenis gedra het dat dit God is wat genees en nie Asclepius nie.

Johannes 9:1-41

 

Jesus genees ’n man wat blind gebore is

Woordverkondiging

Ons het hulp nodig om te kan sien

Ek wil begin deur vir jou ‘n paar prente te wys.

• Skyfie 1: Dit is moeilik om die swart kolletjies te tel, want as jy direk vir hulle kyk, verdwyn hulle.  Dit is ’n optiese illusie.
• Skyfie 2: Die olifant lyk asof hy 8 bene het, maar dit is maar net die kunstenaar wat die voete in die spasies tussen die bene in geteken het.
• Skyfie 3: En die bekende – die ou en die jong vrou, afhangende van waarna jy kyk.

 

Ons het hulp nodig om te kan onderskei.  As ek dit nie verduidelik nie, sal jy moeite hê om dit raak te sien.

Armes help ons sien

Dit is ook waar van die lewe.  Ons het hulp nodig om dit wat regtig aangaan, raak te sien.

Weer ’n verhaal uit Indië, wat tans in die nuus is met die krieket finaal gister in Moembaai.

Shane Claiborne (The Irresistible Revolution 2006) spandeer sy lewe daaraan om die evangelie na armes te neem.  Hy het onder andere in die krotbuurte van Kalkutta gewerk, in die oorlogsgebiede van Irak, en ook intens gewerk aan die versorging van armes in die VSA.

Hy vertel hoe ons oë vir die lewe oopgemaak word deur die armes en die straatlopers:

• Hy het ’n vrou sien veg om sop by ’n sopkombuis te kry, wat toegesak is deur ’n groot skare.  Toe hy haar vra of die sop regtig die geveg werd is, het sy gesê: “O ja, maar ek eet dit nie myself nie.  Ek neem dit na ’n ander ontredderde dame, ’n bejaarde hier om die hoek wat nie self kan veg vir ’n bietjie kos nie.”
• Hy het ’n straatmusikant ontmoet wat wreed deur jong mans geterroriseer is.  Hulle het met haar gespot, haar gevloek, en selfs deodorant in haar oë gespuit as ’n grappie.  Toe ons haar daardie aand vashou en troos, sê iemand: “Daar is darem baie slegte mense in die wêreld, nè?”  Waarop sy sê: “Ja, maar daar is baie goeie mense ook.  En die slegtes laat die goeies sommer dadelik nog beter lyk.”
• Hy het ’n klein meisietjie op straat raakgeloop, sonder ’n huis, ’n straatkind, en haar gevra wat sy wil doen as sy groot is.  “Ek wil ’n winkel met kruideniersware besit,” het sy gesê.  “Waarom?”  “Sodat ek kos vir al die honger mense kan uitdeel.”

Die hele Bybel gaan oor sien

Dit is ook waar van die Bybel en van die verhale wat ons daarin lees.  Dit help ons sien wat ons anders heeltemal sou mis.

Let op hoe hierdie hele gedeelte sinspeel op die vermoë om te sien, asook die afwesigheid van sien – om blind te wees.

• Diegene wat kan sien, sien nie, want hulle kan Jesus nie herken as die Messias nie.  Daar is verskeie faktore wat hulle totaal blind maak.
• Die arm man, wat nie kan sien nie, word genees en kan sien.  Wanneer hy kan sien, leer hy algaande om ook geestelik te kan sien.  Op hierdie manier leer hy Jesus herken as die Seun van die Mens, die Een wat waarlik van God kom.

Geen wonder nie, want Jesus noem Homself die Lig vir die wêreld (9:5).  In Johannes 8:12 net hiervoor sê Jesus: “Ek is die lig vir die wêreld.  Wie My volg, sal nooit in die duisternis lewe nie, maar sal die lig hê wat lewe gee.”

Johannes 9 gaan dus oor sien

Hoofstuk 9 vertel in ’n aantal tonele hoe die Lig vir die wêreld aan ’n blinde man fisiek en geestelik sig gee, terwyl die Joodse leiers steeds in die donker rondtas.  Merkwaardig genoeg word hierdie arme drommel vir ons die voorbeeld waarin ons die werk van Jesus so duidelik leer sien.

Kom ons vra onsself af wat het 4 van die verskillende rolspelers in hierdie gedeelte gesien?

Wat sien die DISSIPELS?

Terwyl hulle van die tempel wegstap, waar Jesus mense geleer het, sien die dissipels die man wat van sy geboorte af blind was.  Die dissipels wil by Jesus weet of dit vanweë sy eie sonde of sy ouers s’n is dat hy blind is.  Die Jode het geglo dat siekte en lyding op sonde en ongehoorsaamheid volg (Eks 20:5).

Dieselfde gesindheid word deur Job se drie vriende aan die dag gelê.  Wanneer Job alles verloor, en bitter swaarkry, adviseer sy vriende dat Job net sy sonde moet bely, dan sal die Here hom vergewe, en alles sal weer regkom.

Wanneer die dissipels die blinde man sien, sien hulle nie die mens raak nie.  Hulle sien ’n sonde- en skuld probleem. Hulle sien ’n debat oor sonde en die gevolge van sonde raak.  Hulle wil argumenteer oor wie se sonde wat veroorsaak.

Só ’n ingesteldheid maak egte, menslike konneksie onmoontlik.  Hulle kan die blinde man nie as ’n medemens eien nie.  Hy is ’n saak, ’n teologiese vraag: wie se sonde is hiervoor verantwoordelik?

Wat die sonde en die skuld-debat so destruktief maak, is dat dit nie genade kan betoon nie.  Die veronderstelling is immers dat dit die arme drommel se loon is dat hy so ly.  Iewers het iemand iets verkeerd gedoen – hy of sy ouers – en daarom is dit net reg dat hy in hierdie toestand is.

Wat sien JESUS?

Jesus sien ’n medemens in nood raak. Aan die begin van hoofstuk 9 vlug Hy letterlik van die tempel weg.  Die Jode tel klippe op om Hom te stenig oor sy leer.  Hy moes blitsig skuiling gaan soek.

Opvallend genoeg, sien Jesus die blinde bedelaar raak terwyl Hy van die Jode wegvlug.  In die druk van die teenstand sien hy steeds iemand in nood raak en neem inisiatief om na die man uit te reik en genade aan hom te betoon.

En, sê Jesus, nee, die siekte en die genesing is nie die gevolg van die blindgebore man of sy ouers se sonde nie.  “Maar hy is blind, sodat die werke wat God doen, in hom gesien sal kan word.” (3)

Jesus sien dus ’n geleentheid om die werke van God te doen.  Daar is trouens dringendheid by Jesus: “Solank dit nog dag is, moet ons die werk doen van Hom wat My gestuur het…” (4).  Jesus weet dat sy eie dood op hande is, daar is nie meer baie tyd nie.

Mens dink onwillekeurig aan Efesiërs 5:16: “Maak die beste gebruik van elke geleentheid, want ons lewe in ’n goddelose tyd.”  Mense kom oor ons pad, en geleenthede doen hulle voor.  As ons soos Jesus kan sien, kan ons mense en hulle nood eien, en daarop reageer.

Jesus maak die beste gebruik van hierdie geleentheid.  Hy maak met spoeg en grond ’n bietjie klei aan, smeer dit op die blinde se oë, en gee opdrag dat hy hom in die Siloambad moet gaan was.  Dit bring genesing.  Daarmee bewys Jesus dat God siekte en gebreke, die tekens van sonde en dood, kan oorwin.  En God se verlossing word nou in die blinde sigbaar.  Sy genesing bewys dat Jesus God is.

Wat sien die FARISEËRS?

Die Fariseërs sien ’n bedreiging vir hul godsdienstige mag. Hulle sien die reëlboek.  Hulle sien die bekende raamwerk waarbinne hulle God se openbaring verstaan.  Hulle het geen kapasiteit om deur God verras te word, of om te aanvaar dat God iets nuuts kan doen in Jesus nie.

In verse 13-17 word vertel hoe dat die Fariseërs die eens blinde man ondervra.  Hulle ondersoek die godsdienstige implikasies van sy genesing.  Dit is ’n probleem dat hy op die Sabbat genees is.  Jesus kan nie van God kom nie, anders sou hy nie op die Sabbat genees het nie.  Ander voel weer as Hy ’n sondaar was, sou Hy nie wondertekens kon doen nie.

In die volgende rondte ondervra hulle die man se ouers (18-23).  Miskien was die man nooit blind nie?  Die ouers weet hulle loop die risiko om uit die sinagoge geban te word.  Hulle beroep hulle dus op die kind se eie regsaanspreeklikheid: “Hy is oud genoeg, vra hom self.” (23)

In ’n derde rondte van ondervraging loods die Joodse leiers ’n finale aanslag.  Die man word eintlik half gedwing om met hulle saam te stem. As hy nie met hulle saamstem nie, kies hy die kant van ’n sondaar.  Hulle is tog aan die kant van Moses wat aan hulle die wet toevertrou het (Eks 33:11; Num 12:8).

Hulle bevraagteken dus Jesus se gesag.  Die Jode weet dat God sy wil deur die wet van Moses bekend gemaak het.  Nou oortree Jesus die wet en daarom kan Hy niks anders as ’n sondaar wees nie.  Maar die man wat genees is, vra met ’n sweem van sarkasme, of die Joodse leiers só uitvra omdat hulle Jesus se dissipels wil word (27).  Ironies genoeg antwoord die geneesde dat Jesus se herkoms net van God af kan wees, anders sou Hy nie hierdie dinge kon doen nie.  Hy bely dus wat die geestelike leiers nie kan insien nie.  En, soos ’n mens kan verwag, die Fariseërs word kwaad en gooi die man wat genees is uit die sinagoge en tempel.

Hoe verskriklik is dit  nie.  Diegene wat meen dat hulle kan sien, is eintlik blind.  Hulle is blind, want God kan hulle nie verras nie.  God kan net in terme van Moses en die wet verstaan word.  God sal altyd by die menslike verstaan hou van hoe die reëls werk, meen hulle.  Hulle wat meen hulle kan sien, en spesifiek namens ander sien, is eintlik blind.

Wat sien DIE BLINDE MAN?

Die verhaal vertel hoedat die blinde man se oë eers fisies “oopgegaan” het.  Hy wat glad nie kon sien nie, ontvang die geskenk van sig.  Hy gaan was hom in die Siloambad, waar water opgevang is wat van die tempelheuwel gekom het.  Siloam beteken “gestuurde”, die water kom letterlik uit die teenwoordigheid van God uit.  Jesus se opdrag om na Siloam te gaan, is ryk aan betekenis.  Dis letterlik die water wat van God kom, wat hom genees, die plek waar pelgrims hulle gaan reinig het voor hulle na die tempel toe is.

Maar die blinde man ontvang nie net fisiese sig nie.  Soos die verhaal ontplooi, leer hy om Jesus raak te sien as Gestuurde van die Vader. Hy leer om in Jesus as Seun van die Mens (die Een wat van God kom) te herken en te bely:

• Eers praat hy nog bloot van die “man met die naam Jesus” – ’n neutrale begrip (11)
• In die daaropvolgende gesprek met die Fariseërs noem hy Jesus al ’n profeet (17)
• Vervolgens bely hy in ’n konfrontasie met die Fariseërs dat Jesus “van God af kom” (33) en word hy uit die sinagoge geban
• Dan ontmoet hy Jesus weer, sê dat hy in die Seun van die Mens glo, bely Jesus as Here, “Ek glo, Here!” en aanbid Jesus (38).

So sien die blinde man twee keer die lig.  Eers word sy fisiese oë geopen.  Dan word sy geloofsoë geopen.  Hy herken die Lig vir die wêreld.

Wat sien ONS?

Eerstens: Herken jy dalk die dissipels en die Fariseërs in jouself?

Mens moet jou eie rol in die verhaal kies.  Wie is jy?

Hier moet mens liefs nie te fyngevoelig wees nie, maar jouself oopstel vir selfondersoek.

• Is jy die dissipels wat teologiese debatte, en sonde- en skuld vrae raaksien wanneer jou oë op ander mense se ellende val?
• Voel jy dat ander seker kry wat hulle verdien, daarom is jou genesende betrokkenheid by hul lewens nie op jou radar nie?
• Of is jy die Fariseërs wat God se wonderwerke altyd bedink in terme van die implikasies vir die georganiseerde godsdiens waarby jy betrokke is?
• Kan jy net aanvaar wat inpas by jou opvatting oor wat God se reëls is?

Beide die dissipels en die Fariseërs ly aan ’n vorm van blindheid.  Hulle kan nie met die oë van Jesus kyk nie.

Hier praat ons nie net van indiwidue nie.  Die kerk kan ook soos die dissipelkring of die Fariseërs wees.  Ons verpas die bus wanneer ons vergeet dat ons in diens van die Lig vir die wêreld staan.

Tweedens: kies om die blinde te wees

Mens kwalifiseer vir die genesing van Jesus deur die blinde te wees.  Blindheid is immers die minste van jou probleme.  Volgens die teks moet mens jou eie blindheid net raaksien (!) en voor Jesus herken.  Dan help Hy jou sien!  Die gevaar is om blind te wees, maar dit te ontken.  Vers 41: “As julle blind was, sou julle nie skuldig gewees het nie; maar nou sê julle: ‘Ons sien.’  Daarom bly julle skuldig.”

Wanneer mens jou blindheid eien, en daarvoor verantwoordelikheid neem, help dit jou na die Messias draai.  Hy help jou sien, Hy wek geloof in jou, Hy laat jou in alle opsigte sien.

Derdens: Neem deel aan die werk wat God doen

Jesus leer ons om die beste gebruik van elke geleentheid te maak – ons moet die werk doen van God wat ons gestuur het.

Hoe doen ’n mens dit?

Die lig wat hierdie teks verskaf, is as volg:

• Mens moet God kan raaksien om deel te neem aan God se werk.  Ons het ’n hoë bewussyn van God nodig, ons moet God kan raaksien in die kleinste dingetjies rondom ons, ons moet God veral kan raaksien in die mense rondom ons.  Jesus kon.  Jesus leer ons hoe.
• Mens moet ander mense kan raaksien.  Mens moet Jesus, soos Hy in die gestalte van die noodlydendes rondom ons verskyn, kan raaksien.

Wanneer Jesus ons blindheid wegneem, leer ons sien.  Hy was die skille van ons oë af.  Hy reinig ons harte van verblindende sonde, Hy laat ons uitreik na mekaar.

Dit kan gedoen word.  Soos moeder Teresa gesê het: “In die armes sien ons Jesus raak, in Sy mees hartverskeurende gestaltes.”  In Jesus het ons iets om vir hulle te gee.  Die Lig vir die wêreld leer ons sien en doen.

 

Gebed

 

GOD STUUR ONS OM TE LEEF

 

Dankoffer

Slotsang

Liedboek 532     Ons Vader, neem ons hande en maak ons één

 

Seën

Mag die liefde van die Here Jesus ons na Hom toe trek.

Mag die krag van die Here Jesus ons sterk maak in sy diens.

Mag die vreugde van die Here Jesus ons vervul.

Mag die seën van die almagtige God,

Vader, Seun en Heilige Gees,

met ons wees

en vir altyd by ons bly.

 

Amen

Liedboek 533 Stuur ons Heer – koor voorsangers