Preek 2 Samuel 1

Walter Brueggemann skryf:

“Sound religion is so often a matter of finding the right words, words that will let us genuinely experience, process, and embrace the edges of our life. The dominant ideology of our culture wants to silence all serious speech, cover all serious loss, and deny all real grief. But such a muteness will leave us numb, unable to hope or to care . . . [David’s] poem is a bold, daring, subversive alternative. It is an assertion and enactment of the conviction that our humanness may not and must not be silenced.”

Skriflesing

2 Samuel 1:1, 17-27

Preek

Eers iets sê oor keuse van tekste:
Vroeërjare, Leesrooster,
Meestal verstom hoe relevant (ook nou reekse).

Soms teks moeilik –
ek beskou as uitdaging,
worstel tót “evangelie” in teks vind –
maak nie saak hoe obskuur of vreemd.

Gebeur wel dan op ou end teks laat vaar,
iets anders preek.

Hierdie week Leesrooster teks,
voor nuwe reeks volgende kwartaal begin 9
(1e = Jesus, 2 = Gees, 3 = Skepper/Vader)

Een van daardie tekste lank mee worstel,
aanvanklik dink: “Wat?!”
Veral omdat nie eers van God praat –
wat natuurlik nie diskwalifiseer,
bv. boek Ester

Tess’s Tree

Dan storie verstel
As hier kinders is,
sê dis vir kinders –
eintlik om ons almal te help
iets van die teks te begryp.

Lees Tess’s Tree.

 

 

 

Dawid, Saul, Jonatan

Gewoon literêr is hierdie huldeblyk –
dalk eerder treurlied –
van Dawid briljant.

maar mens besef emosionele kompleksiteit daarvan net
as storie van Dawid en Saul
en Dawid en Jonatan
En Dawid en Saul en Jonatan
in gedagte hou.

In 1 Samuel 16 lees ons
hoe Dawid as koning gesalf word –
hoewel eers dekades later koning word.
Res van boek Samuel,
gaan oor onmin tussen Dawid en Saul.

Dawid en Saul verhouding kompleks,
om minste te sê!
Verskeie kere Saul vir Dawid probeer doodmaak,
terwyl wegsink in spiraal van kranksinnigheid,
al meer greep op realiteit verloor.

So erg,
dat Dawid self by vyand,
Filistyne,
skaar.

1 Samuel eindig dramaties
verhaal Israel ondergang teen Filistyne.

Saul wil eer spaar,
vra wapendraer dood te maak,
toe die weier
pleeg selfmoord
deur op eie swaar te val.

Seuns – ook Jonatan
sterf in dié nederlaag.

Dawid treurlied oor Saul dus ongetwyfeld polities –
een koning by vorige oorneem.

Maar kan dink ook egte rou verwoord,
rou nie net oor afsterwe van Saul,
maar oor komplekse,
ongemaklike verhouding,
nooit was wat kón wees.

Maar Dawid hou mees intieme,
persoonlike weeklag
vir Jonatan –
sy hartsvriend.

Jonatan natuurlik Saul seun –
een wat eintlik troonopvolger moes wees.

OAV beskryf verhouding mooi –
meer akkuraat –
1 Samuel 181c:
Jónatan se siel verkleef geraak aan die siel van Dawid,
en Jónatan het hom liefgekry soos sy eie siel.

Vir Dawid gewaarsku toe Saul wou vermoor,
help ontsnap.
Ontmoet in geheim,
betreur situasie van Saul se woede.

In hierdie verweefde,
komplekse,
hartseer situasie
gee Dawid op roerende manier
uiting aan emosies.

Ons verdriet

en dis waar hierdie teks so goed by ons tuiskom –
by ons eie kennis en ervaring van rou en smart.

Op verskillende maniere kan ons identifiseer met Dawid se treurlied.

Komplekse verhoudings
Verhoudings nooit uitgespeel soos ons gehoop
geliefdes dood
teleurstelling
mislukking

Ons almal sulke stories
van rou en hartseer in eie lewe.
maar mens kry Individuele
én gemeenskaplike rou.

Bv. toe Jayde Panayouto vroeër vanjaar ontvoer is –
ons hele stad asem opgehou,
haar tragedie ons tragedie geraak.

Toe lyk gevind
saam, publiek getreur.

En toe realiteit van kompleksiteit van situasie ons tref
rou en pyn net nóg meer geraak.

En verteenwoordig dit by ons ’n dieper rou:
treur oor verlies aan veiligheid,
dat nie meer in eie huise veilig voel.

Oor familielede van hoeveel van ons eie lidmate
wat afgelope paar jaar vermoor is.

Treur oor regering baie voel
armstes
mees kwesbares – kinders op skool,
siekes mediese sorg benodig –
grootskaals misluk
terwyl self verryk.

Of dit publiek
of privaat is –
ons sit almal met gevoelens van rou.

Dikwels seer op seer gestapel.

En dan kom ons hier,
in die kerk,
sing lofliedere.

Hoor Habakuk se “nogtans sal ek in die Here jubel”.
Wees bly, ek herhaal, wees bly.
Vrug van Gees is vreugde.

Dan kan gebeur
hierdie ruimte raak
van byna patologiese opgewektheid.

Waar ons mense bewonder
wat swaarkry met lekkerkry klaarkry (ala Langenhoven)
swaarkry met glimlag dra.

En dan kom Dawid,
en skryf ’n hartverskeurende treurlied
oor die verlies van ’n hartsvriend
oor die kompleksiteit en pyn
van verhoudings.

Die plek van lament

En hier kies ek vir die woord “lament”
eerder as treurlied
of klaaglied –
omdat lament méér is.

Lament eintlik liturgiese funksie –
deel van aanbidding,
plek in ons verhouding met God.

Lament is gebedsroep,
uitroep van klag
woede
hartseer
wanhoop
protes

Meer as derde van Psalms in Bybel
is lament psalms –
uitroep van individu
én gemeenskap.

En in hierdie uitroepe
hoor ons menslike stemme
wat in alle eerlikheid
met God praat
oor benoudheid
en vrees
en smart.

En hierdie woorde
gee vir ons woorde
en toestemming
om ons hartseer te verwoord –
voor God te verwoord,
as deel van ons aanbidding.

Kyndall Renfro:

David’s lament
is a resounding challenge
to any expression of worship
that turns a blind eye to pain,
loss,
and grief.
Right here,
in our very Bible,
there is deliberate space
given to the act of grieving,
articulate speech
given to the expression of pain.

Om God te aanbid
is nie om realiteit te ontken
en te maak asof alles okay is nie.

Aanbidding beteken
dat ons erken
dat God se glorie
in elke stukkie van die lewe teenwoordig is;
dat ons erken dat die lewe beide brutaal
en beeldskoon is,
dikwels terselfdertyd.

En daarin alles
is God –
in die dorre plekke
én die oorvloedige plekke.

En aanbidding
is dan om die regte woorde te vind.
Woorde wat ons toelaat
om regtig te ervaar
te verwerk
en alle realiteite van die lewe
te omhels.

Kans gee stil gebed –
woorde te gee aan gevoel –
dalk, as nie woorde het,
net gevoel,
emosie,
vir God te wys.

Gebed

     

Tags: , , , , , ,

Trackback from your site.

Leave a comment

Kommentaar en navrae

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dankie!

  • Avatar

    mariette

    |

    Môre-môre!

    Dankie Chris. Die reeks dra baie praktiese wenke oor en is verrykende luistergenot vir elkeen. Elke dag iets nuuts om na uit te sien!

    Seën daarop toegebid
    Mariette

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Nee, Elmarie, jy hoef nie. Ons kan 250 mense akkommodeer. Skryf net in by die deure. Baie welkom.

  • Avatar

    Prof Elmarie Venter

    |

    More Ds Chris. Ons is 3 wat wil bywoon. Moet ons nog bespreek? Groete
    Elmarie

  • Vreesloos 1

    |

    […] Pinkster-reeks se titel vanjaar is “Vreesloos”– oor geloof in ‘n tyd waar ons bang […]

  • 21 Mei 2020

    |

    […] Pinkster-reeks se titel vanjaar is “Vreesloos”– oor geloof in ‘n tyd waar ons bang […]

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Ons het vir baie lank ‘n versorgingskommissie gehad vir leraars en personeellede. Dit was persone in die gemeente wat gereeld op informele wyse met elkeen van ons kontak gemaak het, belanggestel het in wat in ons lewens aangaan, uitgevra het na uitdagings, en vir ons gebid het. Dit was benewens die diensverhoudingekommissie wat meer op die formele dinge gekonsentreer het. Die inperking het ‘n bietjie daaraan verander, maar dit was ‘n baie goeie informele sisteem van versorging.

  • Avatar

    Des Sampson

    |

    Goeie dag. Ek is voorsitter van die DVK op Hartenbos. Wat doen julle mbt die versorging van predikante en kantoor personeel?

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dit was Rethie van Niekerk se preek. Sy het in die preek verwys na die Hebreeuse woorde.

    Die eerste reël (seën) het drie woorde, dan vyf woorde, dan sewe woorde.  15, 20, 25 konsonante (onthou ʾ is ook ‘n konsonant).  11, 13, 16 lettergrepe (ek het weer getel, en dit is die korrekte aantal).

    24 yĕbārekkā yĕhwâh wĕyišmĕrekā
    25 yāʾēr yĕhwâh pānāyw ʾēlêykā wîyḥunekā
    26 yiśāʾ yĕhwâh pānāyw ʾēlêykā wĕyāśēm lĕkā šālôwm

    Hoop dit maak sin.

  • Avatar

    Annemarie vn Zyl

    |

    NUM 6; GOD SE SEEN, Goeiemore
    Ek het vanoggend hierdie Bybelstudie gedoen en dit was wonderlik. Die deel DIE TEKS verstaan ek egter glad nie. ek kry die aantal woorde reg maar glad nie die konsonante en lettergrepe nie. Ek verstaan ook nie die doel van hierdie deel nie, tensy jy wil bewys dat dit menslik amper onmoontlik is om die seen so te skryf, met die spesifieke aantal konsonante en lettergrepe sonder God se ingryping.. ek sal dit waardeer as iemand die deel in kort vir my verduidelik Baie dankie Annemarie van zyl.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dankie Corrie! Mooi jaar vir jou.

  • Avatar

    Corrie

    |

    Ds. Chris, soos altyd ń opbeurende en positiewe bydra deur U, vir die toepassing deur die kinders van God. Selfs hulle wat Hom nog nie as hul Saligmaker en Verlosser aangeneem het nie, sal baat by diė insetsel. Ek vra dat God se seën op U sal rus.

  • Avatar

    C Joubert

    |

    Inspirerende en besielende boodskappe

  • Avatar

    Sonja Lizemore

    |

    Beste Ds Chris.
    Net n GROOT DANKIE vir die liedere. Dit is baie spesiaal.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Carol, jy is reg, dit is ‘n kosbare insig! Ek het ook onlangs gepreek oor die inwonende Christus, as jy meer wil lees. Baie seën.

  • Avatar

    Carol

    |

    Baie dankie vir die eerste keer in my lewe besef ek nou wat my probleem is. Ek het nog nie vir JESUS in my ontdek nie dis geen wonder dat my verhouding met JESUS nêrens kom nie. Geen ontmoeting geen kennis of wysheid en GEEN GROEI.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Annelize – ons hou dienste in die kerkgebou (Louis Bothasingel 177, Somerstrand) om 09:00 Sondae tegelykertyd met ons Youtube erediens ook om 09:00. Ons het ook ‘n meer informele Youtube erediens – Pulse – wat van 11:00 af op ‘n Sondag beskikbaar is. Ter wille van die personeel se verlof sal ons DV van 27 Desember tot 24 Januarie nie fisiese eredienste in die kerk hê nie, net die Youtube erediens 09:00. Dié dienste word weer hervat van 31 Januarie af sowel as moontlik ‘n aanddiens om 18:30. As jy hier is, maak ‘n afspraak dat ons jou kan verwelkom. My sel is “nul agt twee 5749191”. Groete, Chris van Wyk.