2 Korintiërs 5:6-17 – Geseën om tot ’n seën te wees

VOLLE LITURGIE

Koor: Twee dele uit Stabat Mater (Pergolesi)

Verwelkoming en aankondigings

Welkom aan DIE OOS-KAAPSE KINDERKOOR olv Lionel van Zyl, met koorvoorsitter, Henriëtte Visser, en Albert Troskie as amptelike begeleier.  Die koor vertrek DV in September na Europa op ’n konserttoer.

Hulle vra asb. dat ons applous terug hou tot aan die einde na die dankoffers.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Toetrede       Koor:  Our Father who art in Heaven  (Fanshaw)

Votum en Seëngroet

Lofliedere

Koor:  Psalm 150  (Kodaly)

Gemeente: Lied 159 v. 1 en 3                        (Staan)

Gemeente:  Lied 205 v. 1 en 3                       (Staan)

Gebed

God praat met ons en ons luister

Skriflesing

2 Korintiërs 5:6-17

6Daarom is ons altyd vol moed. Ons weet dat, solank as ons in die liggaam bly, ons nog nie by die Here woon nie, 7want ons lewe deur geloof, nie deur sien nie. 8Ons is vol moed en sou liewer ons verblyf in die liggaam wil verlaat en by die Here gaan woon. 9Maar, of ons hier woon of daar woon, ons het net een wens, en dit is om te lewe soos Hy dit wil. 10Ons moet immers almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang volgens wat hy tydens sy aardse lewe gedoen het, of dit nou goed was of kwaad.

Die bediening van die versoening

11Ons weet wat dit beteken om die Here te dien. Daarom probeer ons die mense oortuig. God ken ons bedoelings, en ek vertrou dat julle ook van ons bedoelings oortuig is. 12Ons prys onsself nie opnuut by julle aan nie. Ons gee julle juis eerder aanleiding om trots te wees op ons, sodat julle ’n antwoord kan hê vir dié wat trots is op die uiterlike en nie op die innerlike nie. 13As ons in geestesvervoering was, was ons dit vir God; en as ons by ons verstand is, is ons dit vir julle.

14Die liefde van Christus dring ons, omdat ons tot die insig gekom het dat een vir almal gesterwe het, en dit beteken dat almal gesterwe het. 15En Hy het vir almal gesterwe sodat dié wat lewe, nie meer vir hulleself moet lewe nie, maar vir Hom wat vir hulle gesterf het en uit die dood opgewek is.

16Ons beoordeel dus van nou af niemand meer volgens menslike maatstaf nie. Al het ons Christus vroeër volgens menslike maatstaf beoordeel, nou beoordeel ons Hom nie meer so nie. 17Iemand wat aan Christus behoort, is ’n nuwe mens. Die oue is verby, die nuwe het gekom.

Woordverkondiging

In die 2007-film, The Bucket List, onderneem twee terminaal-siek mans ‘n reis om die dinge te doen wat hulle nog altyd wou doen.  Dis nou voor hulle die spreekwoordelike emmer skop.  Die rolle word gespeel deur Jack Nicholson en Morgan Freeman.

Voor die film vrygestel is, het Parade-tydskrif ‘n onderhoud met Jack Nicholson gevoer.  Oor sy persoonlike lewe sê hy: “Ek het altyd so vry gelewe.  Die mantra vir my generasie was; ‘Wees jouself, wees jou eie man!‘  Ek het altyd gesê mense kan hulle eie reëls hê, wat hulle ook al wil.  Ek sal ook my reëls hê.  Ek sal verantwoordelikheid daarvoor aanvaar.  Ek sal vir my keuses betaal en die skuld daarvoor dra.  Ek het my eie kop gevolg.  Dit was my lewensfilosofie tot diep in my vyftigs.  Maar soos ek ouer geword het, moes ek aanpassings maak.”

Die feite van die lewe het uiteindelik die aandag getrek van selfs ‘n geharde vrydenker soos Nicholson.  Later in die onderhoud sê hy: “Ons wil almal graag vir altyd lewe, nie waar nie?  Ons vrees die onbekende.  Almal bevind hulle egter op een of ander stadium teen ‘n muur vasgedruk.  Ons weet nie wat aan die anderkant van daardie muur is nie.  Dit is waarom ons die dood vrees.”

Einde van die pad

Baie mense se brawe en selfversekerde lewenstyl is maar net voorgee.  Baie vrydenkers en diegene wat self besluit hoe wil hulle wil lewe, is soos die dapper muis.  Hulle is vir niks bang nie.  Regtig?  Dalk is hulle nie in kontak met die diepste feite van die lewe nie.  Aan alles kom daar ‘n einde.  Mens kan kies soos jy wil, op ‘n dag kom jy teen die groot muur te staan waarvan jy nie weet wat aan die anderkant daarvan is nie.  Dan is jou opsies uitgeput.  Die lewe is verby.  Jy mag die meester van jou eie lot gewees het.  Maar ook dit is nou verby.  Punt.

Moed om te lewe

Ons leef onder die swaard van verganklikheid.  Tyd kalwe selfs ons beste en ons hoogtepunte weg.  Wat gee mens die moed om tog reg te lewe?  Om nederig te dien, in die geheim op te offer, die beste vir ander te soek in plaas van om alles vir jouself in so ‘n kort tyd moontlik in te palm?

Jack Nicholson se sug na ‘n vol lewe, baie ervarings, en die vryheid om te doen wat jou hart begeer, het ‘n plek in die lewe.  Blootstelling, vreugde en ervaring, ‘n eie “bucket list” is nie noodwendig sleg nie.  Maar dit is nie ‘n goeie of allesomvattende bron van moed om die lewe aan te pak nie.  Op ‘n dag besef jy jy speel ook die rol van die dapper muis.  Jy is net tot op ‘n punt in beheer van jou lewe.

Egte moed kom van buite af.  Vir Paulus kom dit van God af.  God is immer in hierdie lewe aan die werk.  God is in my lewe aan die werk.  God is besig om my innerlik te vernuwe.  God is besig om my te lei na die vaste gebou, die onomstootlike heerlike bestemming wat God vir my weggelê het.  Dit is die egte bron van moed vir die lewe.  Dit spoor Paulus aan.  Dit vuur sy lewe en sy bediening aan.  En só moet dit ook vir ons wees.

En Paulus spel vir ons hier 3 bronne van moed uit wat ons kan aandryf in die lewe, dinge waarvoor ons kan lewe.

Een: ‘n Vaste gebou by God

Die “vaste gebou by God” is ‘n belangrike sleutel om Paulus se lewe, diensbaarheid en selfprysgawe te verstaan, soos Kobus Prinsloo verlede week ook aangeraak het.  Paulus weet – wat ook al gebeur – God berei vir hom ‘n oorgang voor van die tydelike, sugtende, gebroke lewe na die heerlike, ewige bestemming in God se teenwoordigheid.

Hoe weet ons dit?  “As waarborg hiervan het Hy ons sy Gees gegee.” God het reeds die deposito op die vaste gebou betaal.  Die waarborg is gegee.  Die Heilige Gees is binne in ons die getuie van die vaste gebou wat die sekerheid op grond van die Skrifte in ons lewens werk.

Mens kan verganklikheid vrees omdat dit jou lewe hier op losse skroewe plaas.  Verganklikheid kan jou laat gryp na die maksimum genot en die maksimum ongebondenheid (soos Jack Nicholson) in hierdie lewe.

Paulus sê: God self plaas ons lewe hier op losse skroewe.  Want God werk in ons en werk met ons na die punt waar ons tydelike tentwoning oordek sal word met die vaste, ewige gebou.  Dit is die gebou van ons nuwe mens-wees op God se nuwe aarde onder God se nuwe hemel.  God plaas hierdie lewe op losse skroewe. Dáárom kan ons roekeloos doen wat God vra.  Ons kan ons lewe gee in diens van ander.  Ons kan ons lewe in gevaar stel vir ander.  Ons kan slae ter wille van die evangelie, en ter wille van ander verduur.

Daar is talle voorbeelde van hierdie roekelose gehoorsaamheid aan God.  Mense kies om hul lewe te verloor eerder as om Christus te verloën.  Reddingswerkers  kruip in tonnels of beskadigde geboue in om ander te red.  Mense trotseer plae, peste, malaria, tuberkulose, noem maar op, om ander by te staan.

Ons uitsig op die vaste gebou maak ons vry.  Dit gee ons moed om te lewe.

Twee: Gedring deur die liefde van Christus

Die onbesorgdheid van ons uitsig op die vaste gebou moet verdiep word.  Dit word verdiep deur die liefde wat ons dring om hierdie lewe maksimaal te benut.

Mens kan sê: “Aangesien ek die lewe by God het, met al die waarborge, sal ek nou agteroor sit en my lewe rustig geniet.”  Mens kan dan die sonde vermy, en in ‘n paar opsigte voorbeeldig wees.

Dis nie Paulus se prentjie nie.  Sy lewe getuig van die teenoorgestelde.  Hy het by mense betrokke geraak.  Hy het uit sy pad gegaan om van die evangelie te getuig.  Sy onbesorgdheid oor wat mense aan hom kan doen, het hom vry gemaak om ander met die evangelie te dien.  Daarvoor is hy dikwels geslaan en verwerp.

Hy het gesnap dat ons geseën word om vir ander tot ‘n seën te wees.

Agter ons moed om te lewe sit die liefde van Christus wat ons dring:

Die liefde van Christus dring ons, omdat ons tot die insig gekom het dat een vir almal gesterwe het, en dit beteken dat almal gesterwe het.  En Hy het vir almal gesterwe, sodat dié wat lewe, nie meer vir hulleself moet lewe nie, maar vir Hom wat vir hulle gesterf het en uit die dood opgewek is. (5:14-15)

Hierdie liefde dring ons om ons vryheid tot diens van ander te gebruik.  Ons is geroep om niks aan mekaar verskuldig te wees nie, behalwe om mekaar lief te hê.

Liefde is ‘n manifestasie van God se lewe en werk in ons lewens.  Die liefde van God word deur die Gees van God in ons lewens uitgestort. (Rom. 5:5)

Drie: Élke mens!

Om te leef vanuit die kennis van die vaste gebou in Christus, gedring deur die liefde van Christus, laat mens die hele lewe op ‘n nuwe manier sien.  Jy sien ook jou medemens deur ‘n nuwe bril: “Ons beoordeel dus van nou af niemand meer volgens menslike maatstaf nie.” Ons beoordeel ander nie meer in terme van hulle swakhede en mislukkings nie, maar deur Christus se oë.  Selfs het Paulus Jesus vroeër met menslike waardes beoordeel, maar vandat hy Hom as Here ontmoet het, het hy ‘n nuwe besef van Jesus se identiteit ontvang.  Dit help hom ander nuut sien.

Pieter van Niekerk skryf aangrypend wat hierdie nuwe beoordeling beteken vir ons verhouding met jongmense.  Ons het immers pas Jeugdag gevier:

Ons kyk met Christus se oë na ander, en veral na ons jeug (kinders en jongmense). Ons steek nie vas by die destruktiewe dinge wat sommige jongmense aanvang nie, maar sien hulle potensiaal, die nuwe moontlikhede in hulle raak. As “herskeptes” in Christus waardeer ons die jeug.

En hoe doen ons dit? 

Ons heg waarde aan kinders en jongmense deur hulle te respekteer, eerlik met hulle te wees, en met waardigheid en integriteit te behandel. Ons groet hulle vriendelik en stel in hulle doen en late belang. Hulle is ten volle deel van die gemeenskap.

So ontstaan as ’t ware ’n kweekhuis van wedersydse respek, gebondenheid en kreatiwiteit. Indien ons kinders misken, ongeduldig en ongeskik teenoor hulle optree, hulle uitskel en uitsluit, bevorder ons ’n onbetrokke, onsensitiewe, destruktiewe en apatiese samelewing.

Maslow, die bekende sielkundige wat veral vir sy hiërargie van menslike behoeftes bekend is, skryf: “Dit kos nege waarderende opmerkings om op te maak vir elke afbrekende opmerking wat ons teenoor ons kinders maak.” Kinders word gesien en gehoor, soos jongmense wat deur die gemeenskap gerespekteer en geprys word.

God het mens geword sodat die mens Godwaardig is. Dit dwing ons om alle mense te waardeer, veral diegene wat so anders en soveel jonger as ons is. So maak ons Christus se hart baie bly.

Die karakter van ʼn nasie word gemeet aan die manier hoe hy sy kinders behandel” (Nelson Mandela).

Die moed om te lewe word gebore uit die passie om vir ander te lewe.

Toepassing

Ons moet onsself voortdurend afvra:  Waarvoor en waartoe lewe ek?  ‘n Lewe waarin hierdie diep vrae nooit gevra word nie, is nie die moeite werd om te lewe nie.

Ons is geseën om tot ‘n seën te wees – dit wat hierdie skildery van Alida Bothma ook sê.

Finansiële sekuriteit, gesondheid, ‘n netjiese huis en betroubare motor is goeie doelwitte in die lewe.  Maar dit kan nooit die diepste en finale motiewe van ‘n mense se lewe wees nie.

Die reg om jouself te geniet, jou eie mens te wees, die vryheid om jouself te verwesenlik, dit is goeie motiewe.  Maar sodra dit die finale en diepste dryfvere van jou lewe word, is jy brandarm.  Dan is jy uitgelewer aan jouself en jou ou, sondige mens.

Mense wat aan Christus behoort, is nuwe mense:

  • Mense met ‘n vaste toekoms by God, wat vry is om te dien;
  • Mense wat vry is om soos Christus lief te hê en te dien,
  • Mense wat leef om tot ‘n seën vir ander te wees.

Gebed

God stuur ons om te leef

Dankoffers    

Koor:  Panis Angelicus (Caplet) en Maria Wiegenlied (Reger)

Applous en bedankings

Slotlied         

Gemeente:   Lied 266                                      (Staan)

Seën

Respons        

Koor:  Amen  (Gemeente bly staan)

Continue Reading

2 Korintiërs 5:6-17 – Geseën om tot ’n seën te wees

In die 2007-film, The Bucket List, onderneem twee terminaal-siek mans ‘n reis om die dinge te doen wat hulle nog altyd wou doen.  Dis nou voor hulle die spreekwoordelike emmer skop.  Die rolle word gespeel deur Jack Nicholson en Morgan Freeman.

Voor die film vrygestel is, het Parade-tydskrif ‘n onderhoud met Jack Nicholson gevoer.  Oor sy persoonlike lewe sê hy: “Ek het altyd so vry gelewe.  Die mantra vir my generasie was; ‘Wees jouself, wees jou eie man!‘  Ek het altyd gesê mense kan hulle eie reëls hê, wat hulle ook al wil.  Ek sal ook my reëls hê.  Ek sal verantwoordelikheid daarvoor aanvaar.  Ek sal vir my keuses betaal en die skuld daarvoor dra.  Ek het my eie kop gevolg.  Dit was my lewensfilosofie tot diep in my vyftigs.  Maar soos ek ouer geword het, moes ek aanpassings maak.”

Die feite van die lewe het uiteindelik die aandag getrek van selfs ‘n geharde vrydenker soos Nicholson.  Later in die onderhoud sê hy: “Ons wil almal graag vir altyd lewe, nie waar nie?  Ons vrees die onbekende.  Almal bevind hulle egter op een of ander stadium teen ‘n muur vasgedruk.  Ons weet nie wat aan die anderkant van daardie muur is nie.  Dit is waarom ons die dood vrees.”

Continue Reading

Handelinge 15:1-22 – Die Heilige Gees leer ons onderskei

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Toetrede

Lied 555 – Ek kniel hier in die oggendlig – koor

Votum en Seëngroet

Lofsang

Lied 100 – Juig almal tot Gods lof en eer – staan

Lied 199 – Loof die Here uit die hemel – sit (koor vers 2)

Lied 214 – Here, ons sal U loof, u weldade roem – sit

Kindertyd

Ek wil vandag met julle gesels oor julle ore.

Waarvoor is ore?

Om te hoor.

En waarom is dit belangrik om te kan hoor?

  • Ons kan hoor as daar kos op die tafel is.  Of ons maatjies ons roep om te kom speel.  Of die klok op die speelgrond.  Of musiek wat ons hart kan bly maak.  Of as daar ‘n motor as ons oor die pad wil loop.  Of as ons pa of ma vir ons vra om iets vir hulle te doen.
  • Of as die Here vir ons iets vra om te doen.  Dit is mos waarvoor die Bybel daar is, dat ons God se stem kan hoor.

In die Bybel vertel Jesus vir ons hoe dit werk.  Hy wil graag hê dat ons sal luister wat God sê en dat ons sal doen wat God sê.

Een dag, vertel Jesus, was daar ‘n pa en twee seuns (Matt. 21:28-32).

Twee seuns – pa sê vir hulle om vir hom ’n werkie te doen.  Hulle moet vir hom grassny (die teks sê eintlik in die wingerd gaan werk, maar dit is onbekend vir ons kinders).  Die een seun, Japie, sê ja, pa.  Die ander een, Gawie, sê nee, pa.

Watter een dink julle het geluister?

Japie hoor toe sy vriende gaan sokker speel, en hy vergeet skoon om die gras te sny.

  • Hy het dus gehoor, maar hy het nie geluister nie, want hy het nooit daarby uitgekom en die gras gesny nie!

Gawie se gewete begin hom pla en hy besluit, hy het nou wel vir sy pa gesê, hy gaan nie gras sny nie, maar hy wil tog doen wat sy pa sê en hy trek die grassnyer uit en sny die gras.

  • Gawie het dus eers nee gesê en toe later wel gedoen wat sy pa gesê het.

Het Gawie geluister?

  • Ja, want hy het gedoen wat sy pa gesê het.

Het Japie geluister?

  • Nee, want hy het nie gedoen wat sy pa gesê het nie.

Sien, wat ons sê, is belangrik, maar wat ons doen, is nog belangriker.  Wat ons doen, is uiteindelik die toets, of ons regtig geluister het.

Daarom sê die Here, ons moet doen wat ons gehoor het, want dan was ons gehoorsaam.

Kom ons sê dit saam!

Elkeen wat die Bybel hoor en dit doen sal gelukkig wees.

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing

Handelinge 15:1-35 – Die Heilige Gees leer ons onderskei

Die vergadering in Jerusalem

15 Daar het mense van Judea af gekom en die gelowiges wysgemaak: “As julle nie die gebruik van Moses nakom deur julle te laat besny nie, kan julle nie gered word nie.”

2Toe Paulus en Barnabas hulle daarteen verset en in ’n heftige meningsverskil met hulle betrokke geraak het, is daar besluit dat hulle twee en nog ’n paar ander van die gemeente na die apostels en ouderlinge in Jerusalem moet gaan in verband met hierdie vraagstuk.

3Nadat die gemeente hulle van die nodige vir die reis voorsien het, het hulle deur Fenisië en Samaria gegaan en vertel van die bekering van die heidene. Hieroor was al die gelowiges baie bly.

4Toe hulle in Jerusalem aankom, is hulle deur die gemeente, die apostels en die ouderlinge verwelkom. Hulle het vertel wat God alles deur hulle gedoen het, 5maar party van die gelowiges wat vroeër Fariseërs was, het na vore gekom en gesê: “Die bekeerlinge moet besny word en aangesê word om die wet van Moses te onderhou.”

6Die apostels en die ouderlinge het toe bymekaargekom om hierdie vraagstuk te bespreek. 7Na ’n lang bespreking het Petrus opgestaan en vir hulle gesê: “Broers, julle weet dat God my lankal uit julle geledere gekies het om die evangelie aan die heidennasies te verkondig sodat hulle kan glo. 8En God, wat die harte ken, het dit bevestig deur die Heilige Gees aan hulle te gee net soos aan ons. 9Hy het geen onderskeid tussen ons en hulle gemaak nie: Hy het ook hulle harte deur die geloof gereinig. 10Waarom wil julle dan nou God se geduld op die proef stel deur op die nek van die gelowiges uit die heidennasies ’n juk te lê wat ons voorvaders nie in staat was om te dra nie en ons ook nie? 11Nee! Ons, en ook hierdie gelowiges, glo dat ons net deur die genade van die Here Jesus gered word.”

12Daarna het al die mense stilgebly en na Barnabas en Paulus geluister. Hulle het vertel van die tekens en wonders wat God deur hulle onder die heidennasies gedoen het.

13Toe hulle klaar was, sê Jakobus: “Broers, luister na my! 14Simon het verduidelik hoe dit God self is wat begin het om na die heidennasies om te sien deur vir Hom ’n volk uit hulle te versamel. 15Die profete sê dieselfde. Daar staan geskrywe:

16Daarna sal Ek terugkom,

en Ek sal die vervalle huis van Dawid

weer opbou,

en Ek sal sy bouvalle herstel

en dit weer regmaak,

17sodat al die ander mense

die Here kan soek,

ja, al die heidennasies

wat Ek geroep het

om my eiendom te wees,

sê die Here wat hierdie dinge doen. e

18“Dit is van ouds af bekend. 19Daarom meen ek dat ons dit nie moeilik moet maak vir die heidene wat hulle tot God bekeer nie. 20Maar ons moet vir hulle skrywe om nie vleis te eet wat aan ’n afgod geoffer is nie, want dit is onrein; dat hulle onsedelikheid moet vermy, geen dier wat verwurg is, moet eet nie, en ook nie bloed nie. 21Hierdie voorskrifte van Moses word immers van ouds af in elke stad aan die mense voorgehou. Elke sabbatdag word dit in die sinagoges voorgelees.”

Die besluit van die vergadering

22Daarna het die apostels en die ouderlinge saam met die hele gemeente besluit om mense uit hulle geledere saam met Paulus en Barnabas na Antiogië toe te stuur. Hulle het vir Judas, wat ook Barsabbas genoem is, en vir Silas gekies, manne wat die agting van die gelowiges geniet het.  + BRIEF.

Woordverkondiging

Diepsee duiker

’n Diepsee duiker vertel dat hy diep in water moes duik waar dit plotseling stikdonker geword het.  Dit was bitter moeilik om nie gedisoriënteerd en diep angstig te raak nie.  “Dit is ’n verskriklike gevoel,” vertel hy, “om onder die water te wees sonder om eers jou eie hande voor jou gesig te kan sien.  Jy kan geen sentimeter sien nie.  Jy weet nie watter rigting is boontoe nie.  Ek het paniekerig begin raak, sonder koers, en gewonder of ek ooit weer bo sou uitkom.”

“Wat doen jy toe,”  vra ek hom?

“Ek het my instrukteur se woorde onthou en vir die borrels van my asemhaling gevoel,” sê hy.

“Die borrels?”

“Dis reg.  Wanneer dit stikdonker is, en jy het geen idee watter rigting boontoe is nie, met die gevaar dat jy dieper of dwarsweg kan duik, menende dat jy boontoe gaan, steek jy jou hande uit en soek vir die borrels.  Die borrels styg altyd boontoe, in die rigting van die oppervlak.  Wanneer jy nie meer jou eie oordeel of jou eie sintuie kan vertrou nie, kan jy altyd op die borrels vertrou om jou weer bo te kry.”

Mens beland meermale in die lewe in omstandighede waar jy wonder wat waarheid is.  Veral as groot besluite geneem moet word.  Die gevaar is dat mens dan doelloos kan begin rondspartel.  Wat is die regte rigting om in te slaan?

Vir gemeentes en gelowiges is hierdie ’n kritiese belangrike vraag.  Wat is die wil van God?  Wat is die rigting wat God wys?  Hoe bepaal ons wat werklik God se koers is?  Hoe werk geloofsonderskeiding?

Vroeë kerk voor ’n kruispad

In Handelinge 15 kom die vroeë kerk voor ’n belangrike vraag te staan, ’n kruispad.  Die vraag is: Hoe word mens gered?

En dit was ’n ernstige vraag.  Mense se geloofsekerheid het daarvan afgehang.

Die rede waarom hulle dié vraag moes vra, was weens mense van Judea wat die gelowiges in Antiogië wys gemaak dat mens nie gered kan word as jy nie besny word nie (15:1).

Paulus en Barnabas verset hulle teen hierdie siening, en ’n heftige meningsverskil ontstaan.  Wat is waarheid?  Watter koers is die regte?  In watter rigting beweeg – figuurlik gesê – die borrels?

Nou ons moet hierdie konflik in konteks verstaan.  Voor die ontstaan van die gemeente in Antiogië was verreweg die meeste van Jesus se volgelinge mense uit die Jodedom.  Vir baie van hulle was die Christus-beweging eintlik maar net  ’n Joodse beweging.  Toe groot getalle mense uit die heidendom tot bekering kom, is die vraag of hulle ook die Joodse gebruike moet nakom.  Moet jy ’n Jood word (besny word)  om ’n Christen te kan wees?

Veral gelowiges wat vroeër Fariseërs was (15:5) het sterk gevoel dat alle nuwe gelowiges Jode moet word.  Hulle moet besny word en die wet van Moses onderhou.

Nou daar was ook ’n ander siening besig om veld te wen, en deur niemand minder as Petrus nie.  En dit is dat die besnydenis  nie nodig was nie.  Reeds met die bekering van Kornelius het Petrus tot hierdie insig gekom en dit duidelik vir die gemeente in Jerusalem onderstreep dat die Here aan hom gewys het dat die besnydenis nie belangrik was nie (Hand 10:46).

Trouens, die gemeente in Jerusalem het daarmee saamgestem (11:15-18).

Maar nou is daar hierdie Joodse Christene in Antiogië wat anders daaroor dink en die gemeente in Antiogië besluit om Barnabas en Paulus, tesame met ’n paar ander gelowiges, Jerusalem toe te stuur om die waarheid saam met die ander gelowiges te gaan soek.

Die voordeel van hierdie hantering, is dat hierdie besoek aan Jerusalem ’n baie belangrike openbaring sou word van hoe ’n mens geloofsonderskeiding doen, hoe jy, by wyse van spreke, agterkom in watter rigting die borrels beweeg.  En hulle beoefening van hierdie geestelike gewoonte het die standaard geword wat vir die kerk van alle eeue gewys het hoe ’n mens die wil van God onderskei.

Kyk konflik in die oë en hanteer dit

Voordat ons prakties oor geloofsonderskeiding praat, eers ’n opmerking oor konflik.

’n Mens is geneig om negatief te kyk na die gelowiges wat uit die Fariseërs se geledere gekom het en ’n ekstra juk op nie-Jode wou plaas.  In baie geloofsgemeenskappe sal die versoeking wees om sulke “beswaardes” te ignoreer of hulle standpunte van die tafel te vee.

Alternatiewelik kan mens te vinnig soek na ’n kompromis, om die konflik uit die weg te kry, en so die waarheid afwater.

Maar dan doen jy óf skade aan die eenheid óf skade aan die waarheid.  Daarom moet ’n mens nie probeer om konflik te vermy nie, en ook nie om dié wat anders dink aan te val nie.

Hoekom?  Want konflik is baie keer ’n katalisator vir die onderskeiding van God se wil.  En die hantering van hierdie konflik het vir ons ’n model gegee wat die toets van die tye deurstaan het.

Die vraag na die afdwingbaarheid van die besnydenis op gelowiges uit die heidennasies gee ons dus ’n kykie na hoe geloofsonderskeiding as ’n geestelike gewoonte werk.

Terug by die vraag: wat leer ons uit ons teks oor die praktiese manier waarop geloofsonderskeiding werk?

Een: Onderskeiding sluit almal se bydraes in

In Jerusalem aangekom, blyk duidelik dat die hele gemeente, die apostels en die ouderlinge partye in die gesprek is (4-5).  Beide die gewone gelowiges en die leierskap gesels saam.  Die aandrang op die besnydenis kom immers spesifiek uit gelowiges wat vroeër Fariseërs was se geledere.

Dit is duidelik dat baie menings en perspektiewe verreken word.  Die proses word nie afgejaag of met die hantering deur ’n magskliek vinnig in ’n rigting gedwing nie

Twee: Onderskeiding werk met getuienisse oor God se werk in die lewe

Die gesprek in die gemeente handel oor alles wat God gedoen het.  Die tema is die lewe van geloof, en die wyse waarop gelowiges beleef dat God handel.  Verhale word vertel om op die spoor van God se aksie te kom, want dit is mos, by wyse van spreke, die rigting wat die borrels beweeg.

Wanneer die apostels en ouderlinge bymekaar kom, praat Petrus ook eers oor wat God doen en gedoen het.  Petrus is geroep om die evangelie aan die heidennasies te bring.  Trouens, hy het so pas van ’n eie sendingreis teruggekom, soos Lukas ons vertel.  En hy het self beleef hoedat God sy Gees aan heidense gelowiges gee, met die bekering van Kornelius en sy mense, net soos aan Joodse gelowiges.  En hy het gesien dat hulle harte deur geloof gereinig is, nie deur die nakoming van die Joodse wet nie, wat beteken dat die besnydenis nie noodsaaklik is nie.

Hierna vertel Barnabas (hy word eerste genoem, waarskynlik omdat hy meer gesag in dié vergadering gedra het) en Paulus wat God onder die heidennasies gedoen het. Hierdie benadering gee ruimte aan God.  Die vraag is wat God doen, en hoe God deur die gemeente se bediening nagevolg moet word.  Dis nie ’n strategiese gesprek wat voor- en nadele opweeg, of takties korrek wil wees nie.  Hier is ’n diepe soeke na God se handelinge ter sprake, en die vertel van verhale wat dit op die agenda plaas, is die benadering wat gevolg word.  Dit is in die stories van God se werk wat sy wil duidelik word!

Drie: Onderskeiding toets alles aan die Skrifwoord totdat daar klaarheid daaroor kom.

Nadat die vertelling van God se handelinge in die hede en verlede afgehandel is, word dié verhale aan die Skrif getoets – die verhale van die hede word in verband gebring met die verhale van die verlede, juis dié verhale wat die geloofsgemeenskap oor die eeue geoordeel het, gesag het, en betroubaar is, as getuienis van God en sy wil.  Jakobus speel hier ’n belangrike rol om die Skrif, die gebeure en die gelowiges se interpretasie daarvan bymekaar te bring.

Oor die leer van die Skrif is daar dus gesprek – dws die blote naïewe lees van die Woord word aangevul deur die interpretasie van daardie Woord.  Jy kan nie maar net tekste aanhaal en daarmee basta nie.  Jy moet deel wat jy daaruit agterkom van wat God wil hê en saam luister tot daar ’n oortuiging posvat wat algemeen is en deur almal aangehang kan word.

Uiteindelik is dit dus die vergadering van gelowiges (22) wat aandui dat die verbintenis tussen die verhale wat vertel word en die interpretasie van die Skrif vir hulle sin maak en dan ’n besluit daaroor neem.

Dit is so belangrik dat ’n mens nie die Bybel gebruik om mekaar af te kraak nie.  Die Bybel is nie ’n geweer waaruit ons tekste soos Bybel-koeëls op mekaar afskiet ten gunste van een of ander standpunt nie.

Nee, gelowiges soek saam en lank genoeg – tot die punt van voldoende konsensus – na waarheid uit die Woord. Dit geskied totdat die sake waaroor die besluit geneem moet word voldoende deur die Woord belig is en helderheid bereik is.

Vier: Eers as daar wye instemming bereik is, word dit die besluit van die geloofsgemeenskap

Geloofsonderskeiding is dus om saam te soek na ’n gemeenskaplike konsensus wat gebore word uit die oortuiging dat God reg gehoor en sy Woord reg geïnterpreteer word, soos wat dit in die lewe gestalte kry in die stories van God se werk onder ons.  Eers dan neem die geloofsgemeenskap ’n besluit (22).

Die verhaal het ’n goeie afloop: die apostels en ouderlinge besluit saam met die hele gemeente om ’n afvaardiging na Antiogië en die omliggende streek van Silisië te stuur om die besluit van die vergadering bekend te maak.

Die brief wat hulle saamstuur, sluit aan by die onenigheid wat deur mense – wat geen opdrag van Jerusalem gehad het nie! – veroorsaak is.  Barnabas en Paulus word as “geliefdes” beskryf en die besluit as komende van “die Heilige Gees en ons”.

Net vier voorskrifte word uitgestippel: 1) geen afgodsvleis, 2) geen bloed, 3) geen verwurgde diere, en 4) geen onsedelikheid nie –dinge wat met die publieke lewenswandel te make het en breek met afgodsgebruike, ’n “menslike” hantering van diere aanprys, en ’n positiewe ingesteldheid teenoor die huwelik skep.  Die besnydenis is daarmee beslissend uitgesluit van enige voorskrif aan die gelowiges uit die heidene.  Terloops ook die Sabbat, hoewel dit nie die primêre vraag is nie.  Slegs die vier goed word van hulle verlang om na te kom.

Die afgevaardigdes het die blye nuus aan die gelowiges in Antiogië gaan oordra.  Almal was bly oor die bemoedigende boodskap. Die profetiese rol van Judas en Silas in die bemoediging en geestelike versterking van die gelowiges word spesifiek beklemtoon.  Die gemeente reageer ook met ’n groeteboodskap terug aan die gemeente in Jerusalem.  Daarmee word die onderlinge gemeenskap, verbondenheid, liefde en respek bevestig.

Wye impak

Die besluit van die kerk in Handelinge 15 sou die belangrike patroon vestig wat oor al die eeue steeds geld: mense kan na die Here kom soos hulle is.  Jy hoef nie eers te verander, bv. deur  ʼn Jood te word nie.  Nooit sou die kerk beperk kon word tot ’n enkele groep of kultuur nie.  Nooit sal een spesifieke kultuur hul insig in die Christelike geloof tot die absolute waarheid kon verklaar nie – ’n beslissende verskil met die Moslem-geloof wat een kultuur op almal afdwing.  In die evangelie van Jesus Christus is HY belangrik, nie die kultuur waaruit Hy gekom het nie.

Hierdie besluit maak die evangelie werklik vry om oor alle grense te beweeg en mense in die koninkryk van God in te sluit deur geloof in Jesus Christus alleen.

Praktiese uitvoering

Maar dit het ons ook geleer hoe om geloofsonderskeidend op te tree.  En dit is so noodsaaklik dat ons dié proses volg. Te veel kerklike besluite word geneem deur geslote debatte of pogings om te koukus om die meeste stemme te werf.  En te veel persoonlike besluite word geneem sonder om jou verhale en insigte aan die toets van die Skrif en ander gelowiges se mening te toets.

Dan swem mens ondertoe, terwyl jy eintlik in die donker water boontoe moet beur.  Of jy karring sywaarts aan tot jou suurstof op is en jy in ’n geweldige krisis beland.

“Voel vir die borrels, hulle beur in die regte rigting,” sê die duiker, en sê die Bybel.

Gebed

God stuur ons om te leef

Geloofsonderskeiding

Ons fokus dus op geloofsonderskeiding.

Hier is ’n beskrywing van geloofsonderskeiding as geestelike gewoonte.

Geloofsonderskeiding is om God se wil in die praktyk van die lewe te herken.  ’n Ander woord daarvoor is wysheid (Jak 1:5; Fil 1:9-10).  Dit sluit in om na die 1) getuienisse van God se werk in die lewe te luister; om 2) almal geleentheid te gee om hulle perspektiewe daarop te deel; om na 3) die Skrifwoord te luister en alles daaraan te toets tot daar 4) ’n wye instemming kom oor wat God se wil is.  Dit sluit in om tot rus te kom voor God, na ander stemme as jou eie te luister, individuele en gesamentlike gebed te beoefen, en die bereidheid om wat jy hoor, te gaan leef.

Ek gaan vir julle twee maniere gee om die geestelike gewoonte van geloofsonderskeiding te gaan beoefen.  Dit is twee weergawes van die luistersiklus wat jy kan gebruik, die korter een is vir jou persoonlik, of vir ’n groep en die langer weergawe is meer vir groepe geskik.

Dit is ’n manier om Bybelstudie te doen, maar op ’n geloofsonderskeidende manier.  Jou ervarings word ingetrek in jou lees van die Woord, soos dit ook die geval was met die daaglikse ondersoek as geestelike gewoonte.

A.  Gebruik die drie groot bewegings – rus, hoor en leef.

RUS

  • Raak bewus van jou diepste behoeftes.
  • Gee dit in gebed aan God.

HOOR

  • Lees ’n Skrifgedeelte.
  • Deel met mekaar wat julle daarin tref.

LEEF

  • Wat lê die Here nou op jou hart?
  • Besluit op ‘n gepaste reaksie en sluit met gebed af.

B.  Gebruik die volgende agt stasies met ’n Skrifgedeelte van jou/julle keuse.

RUS

1. Ingenooi  deur God

  • Dink na: Waarmee kom jy nou na God toe? Wan­hoop, verwarring of hoop? (Dit kan ’n vraag, ’n behoefte, ’n seer, ’n dankbaarheid … wees.)
  • God nooi ons uit om by Hom tot rus te kom.

2. Ingaan in God se tyd

  • Raak bewus van die ruimte wat God nou vir ons skep deur op die kerkjaar (bv Pinkster), ’n geloofsbelydenis of ’n psalm te fokus.
  • Oordink die betekenis wat dit vir ons inhou.

HOOR

3. Luister na God se Woord

  • Lees die Skrifgedeelte. Raak bewus van watter gedagtes, beelde of vrae by jou opkom terwyl ons saam die gedeelte lees.

4. Luister na mekaar

  • Kom ons ontvang God se Woord deur na mekaar te luister.

5. Luister na ander en die tye

  • Kom ons luister na hulle wat nie hier is of nie hier praat nie. Hoe sou hulle na dié Skrifgedeelte geluister het?

6. Luister weer na God se Woord

  • Ons luister nuut na die Skrifgedeelte. Raak be­wus: Hoe ruk en/of troos hierdie gedeelte jou/ons?

LEEF

7. Fokus op wat God nou doen

  • Watter moontlikhede het God in ons tyd saam vir jou oopgemaak? Watter van dié moontlikhede voel jy wil God hê moet jy laat vaar/ontgin?

8. Antwoord met ons lewe

  • Sê vir mekaar wat julle nou gaan doen. Dit is hoe ons God se genade uitleef en vir ander aangee.

Dankoffer

VONKK 57 – Ek gee aan julle ’n nuwe gebod – koor

Ek gee aan julle ’n nuwe gebod

Om soos Ek julle liefhet,

Mekaar lief te hê.

Want so sien alle mense

Wie is my dissipels:

Deur liefde wat julle vir mekaar het (Joh 13:34-35)

Slotsang

Lied 436 – Herskep, o Gees, laat leef, o Gees – staan

Seën

Amen

Lied 189 – Halleluja, Halleluja, Halleluja – staan


e Vgl. Amos 9:11–9:12

Continue Reading

Handelinge 15:1-22 – Die Heilige Gees leer ons onderskei

’n Diepsee duiker vertel dat hy diep in water moes duik waar dit plotseling stikdonker geword het.  Dit was bitter moeilik om nie gedisoriënteerd en diep angstig te raak nie.  “Dit is ’n verskriklike gevoel,” vertel hy, “om onder die water te wees sonder om eers jou eie hande voor jou gesig te kan sien.  Jy kan geen sentimeter sien nie.  Jy weet nie watter rigting is boontoe nie.  Ek het paniekerig begin raak, sonder koers, en gewonder of ek ooit weer bo sou uitkom.”

“Wat doen jy toe,”  vra ek hom?

“Ek het my instrukteur se woorde onthou en vir die borrels van my asemhaling gevoel,” sê hy.

“Die borrels?”

“Dis reg.  Wanneer dit stikdonker is, en jy het geen idee watter rigting boontoe is nie, met die gevaar dat jy dieper of dwarsweg kan duik, menende dat jy boontoe gaan, steek jy jou hande uit en soek vir die borrels.  Die borrels styg altyd boontoe, in die rigting van die oppervlak.  Wanneer jy nie meer jou eie oordeel of jou eie sintuie kan vertrou nie, kan jy altyd op die borrels vertrou om jou weer bo te kry.”

Mens beland meermale in die lewe in omstandighede waar jy wonder wat waarheid is.  Veral as groot besluite geneem moet word.  Die gevaar is dat mens dan doelloos kan begin rondspartel.  Wat is die regte rigting om in te slaan?

Vir gemeentes en gelowiges is hierdie ’n kritiese belangrike vraag.  Wat is die wil van God?  Wat is die rigting wat God wys?  Hoe bepaal ons wat werklik God se koers is?  Hoe werk geloofsonderskeiding?

Continue Reading

Handelinge 14:1-20 – Nederigheid

GOD NOOI ONS UIT EN ONS KOM TOT RUS

Votum en Seëngroet
  • Lied 212 (Loof die Heer) staan
  • VONKK 82 (Laat ons skyn vir Jesus) sit
  • FLAM 108 (‘n Sonstraal) sit
Kindertyd

Jesus was ’n baie nederige mens.  En Hy het ons geleer om nederig te wees.

Wat is nederig?

  • Dit is om nie spog met wat jy het of wat jy kan doen nie.  En om nie skaam te wees vir mense wat minder as jy het of wat nie alles kan doen wat jy kan nie.  En veral om hulle nie te laat sleg voel as hulle minder as jy het nie.  Nederige mense dink oor wat ander mense wil hê en help waar hulle kan.

Ons leer die beste wat nederigheid beteken as ons stories vir mekaar vertel.

Een keer het Jesus gesien al die kindertjies wat na Hom toe kom.  En sy dissipels het gedink, nee, dit kan nie.  Jesus is ’n belangrike mens, seker die belangrikste mens wat ooit geleef het.  Hy was God se Seun en net die belangrike mense kan met Hom praat.  So hulle keer toe dat die klein kindertjies na Hom toe kom.

En wat doen Jesus toe?  Hy keer die dissipels, want Hy was nederig en nie spoggerig nie.  En Hy sê: “Laat die kindertjies na My toe kom.  Moenie hulle keer nie.”  Jesus was so lief vir mense dat kinders ook welkom was om na Hom toe te kom.

Jesus het daarom ook nie net grootmense gehelp nie.  Nee, Hy het een keer ’n dogtertjie uit die dood opgewek, en ook ’n jong seun, wie se ma ’n weduwee was, en daarom niemand meer gehad het om vir haar te sorg nie.  En ’n paar keer ander kinders wat siek was of ’n gebrek gehad het.

Maar hoe kan ons nederig wees?

Kom ons kyk na ’n paar ander voorbeelde, dan sê julle vir my of dit nederig is of spoggerig:

  • Jannie kom terug van die skool af en is baie bly.  Hy het volpunte in sy toets gekry.  Hy sê, dankie mamma dat mamma my aangemoedig het om te leer.  Dit was die moeite werd! NEDERIG
  • Karie kyk na al die ander meisies by die partytjie en sy sien sy het die mooiste rokkie van hulle almal.  En sy kan nie wag dat die ander dit raaksien nie.  So sy vertel vir almal hoe mooi haar rok is! SPOGGERIG
  • Bennie se ouers is baie ryk en hy kry baie sakgeld.  Maar hy is baie vrygewig.  Hy deel wat hy het met sy vriende.  Hy sorg dat die ander maatjies nie skaam is as hulle nie iets het nie.  En hy gee van sy speelgoed vir hulle, want hy kry so baie.  NEDERIG
  • Ferdie se ouers het ’n baie mooi huis.  Toe hy gaan kuier by sy maatjie se huis, sien hy hulle meubels is maar oud.  Hy sê vir sy maatjie, joe, julle meubels is darem oud hoor!  SPOGGERIG
  • Sannie kom by die huis en sien haar klein sussie het met moddervoete in geloop.  Nou is die mat vuil.  Sy weet die bediende sal skoonmaak, maar sy besluit om te help en maak alles skoon. NEDERIG
Gebed

GOD PRAAT MET ONS EN ONS LUISTER

Skriflesing

Handelinge 14:1-20

Paulus en Barnabas in Ikonium

14 In Ikonium het Paulus en Barnabas op dieselfde manier opgetree. Hulle het weer na die Joodse sinagoge toe gegaan en daar gepreek, met die gevolg dat ’n groot aantal Jode en Grieke gelowig geword het. 2Maar die Jode wat nie die boodskap wou aanneem nie, het die gemoedere van die heidene opgesweep en hulle teen die gelowiges aangehits. 3Ten spyte hiervan het die apostels ’n geruime tyd in die stad gebly en in vertroue op die Here onbevrees gespreek. Die Here het ook die boodskap van sy genade bevestig deur die apostels tekens en wonders te laat doen. 4Die inwoners van die stad was verdeeld, party vir die Jode en party vir die apostels. 5Die heidene en die Jode saam met hulle leiers het egter oproerig begin word en wou hulle aanrand en stenig. 6Toe die apostels dit agterkom, het hulle na Listra en Derbe en omgewing gevlug. Dit was twee stede in Likaonië. 7Daar het hulle toe die evangelie verkondig.

Paulus en Barnabas in Listra

8In Listra was daar ’n man met gebreklike voete. Hy was van sy geboorte af verlam en kon nooit loop nie. 9Hy het geluister terwyl Paulus praat. Paulus het stip na hom gekyk en gesien dat hy die geloof het om gesond gemaak te word. 10Toe roep hy na hom: “Staan regop, op jou voete!”

Die man het opgespring en hy kon loop. 11Toe die mense sien wat Paulus gedoen het, roep hulle in Likaonies uit: “Die gode het soos mense geword en het na ons toe afgekom!”

12Hulle het Barnabas Zeus genoem en vir Paulus Hermes, omdat hy die woordvoerder was. 13Die priester van die Zeustempel, net buitekant die stad, het bulle en blomkranse na die stadspoort toe gevat, en hy wou saam met die mense offers aan die apostels gaan bring. 14Toe die apostels, Barnabas en Paulus, daarvan hoor, het hulle hulle klere geskeur en tussen die mense ingespring en geskreeu: 15“Mense, wat vang julle nou aan? Ons is maar net sulke mense soos julle. Ons bring vir julle die goeie boodskap dat julle hierdie sinlose gode moet laat staan en julle tot die lewende God bekeer. Dit is Hy wat die hemel en die aarde en die see en alles wat daar is, gemaak het. 16Hy het in die verlede alle nasies toegelaat om hulle eie koers te gaan, 17maar tog bekend gemaak dat dit Hy is wat die goeie dinge gee: Hy het vir julle reën van die hemel af gegee en gereelde oeste; Hy het julle volop kos gegee en julle gelukkig gemaak.”

18Maar selfs met hierdie woorde kon die apostels nouliks voorkom dat die mense aan hulle offers bring.

19Toe het daar Jode van Antiogië en Ikonium af gekom en die mense na hulle kant toe oorgehaal. Hulle het Paulus met klippe gegooi en hom uit die stad gesleep onder die indruk dat hy dood is. 20Daar het die gelowiges rondom hom kom staan, en hy het opgestaan en weer die stad ingegaan. Die volgende dag het hy en Barnabas na Derbe toe vertrek.

Woordverkondiging

Nederigheid is nie natuurlik nie

Nederigheid kom nie natuurlik vir enigeen van ons nie.  Niemand wil graag aan die onderpunt van die leer wees nie, want dit is hoe ons baiekeer oor nederigheid dink, dat jy soos ‘n vloerlap word waaroor ander kan loop.  Daarom is dit vir ons moeilik om spontaan en konsekwent die minste te wees.  Veral binne ons kultuur waar mag en selfbe-mag-tiging so ’n hoë prioriteit is.  Ons hou van mense wat “goed doen vir hulleself” en bo uitkom.  Ons hou van helde, mense wat bo uit gekom het.

Ons het ook almal ’n behoefte aan erkenning.  Ons wil graag goed voel as ons iets reggekry het.  Ons wil beloon word.  Veral as mens swaargekry het en moes opoffer om iets reg te kry.

Die probleem is dat ’n sug na waardering maklik ’n sug na mag kan word.  Mens kan jou oog van die bal afhaal en erkenning, mag en selfverheerliking begin najaag.

Jesus se voorbeeld

Dit was juis die versoeking waarvoor Jesus in die woestyn beland het.  Hy was honger en dors.  Hy word versoek met brood.  Iemand wat so lank sonder kos is, verdien tog ‘n stukkie brood. Jesus word dus versoek om sy mag te misbruik, ter wille van Homself.

En Jesus kies, soos reg deur sy lewe, om doelbewus nie die magspel te speel nie, maar nederig te bly en na die wil van sy Vader te soek, al kos dit wat.  Ek sal leef van dít wat God my gee, is sy antwoord aan die duiwel.  Daarmee vervul Hy die visie vir die Dienaar van die Here en word Hy die lydende Messias.

Druk en bedreiging in Ikonium

Van Antiogië in Pisidië het Paulus en Barnabas nou na Ikonium in die suide gegaan en weer in die sinagoge op ’n sabbatdag gepreek.   Dit ontlok weereens geloof sowel as ongeloof en teenstand. Vir ’n tyd lank kan hulle nog aangaan met die verkondiging, maar dan word die druk en bedreiging van aanranding en steniging te veel en hulle vlug na Listra.

Sukses en erkenning in Listra

Die omstandighede waarin Paulus en Barnabas hulle in Listra bevind, dek nou ook vir hulle die tafel vir die versoeking na mag, soos dit met Jesus in die woestyn die geval was.  Nadat hulle moes vlug en soort van druipstert uit Ikonium weggejaag is, draai, menslik gesproke, die gety in Listra met die wonderbaarlike genesing van die verlamde man.  Paulus en Barnabas raak by die genesing van ’n man betrokke wat met gebreklike voete gebore is.

Toe die man regop kom – opspring! – en loop, roep die mense uit dat Paulus en Barnabas gode is wat hulle kom besoek het.  Die hele omgewing is dadelik in rep en roer.  Barnabas word Zeus, die hoofgod, en Paulus Hermes genoem, woordvoeder van die gode.  Die priester van die Zeustempel bring bulle en blommekranse en wil saam met die mense offers aan die apostels bring.

Interessant genoeg was daar ’n bekende legende dat Zeus en Hermes in menslike gedaante die omgewing van Listra besoek het, en net deur  een egpaar gasvry ontvang is (Metamorphoses van die Romeinse digter Ovid).  Waarskynlik wou die gemeenskap van Listra nie weer dieselfde fout maak om hulle nie te herken nie!

Die gety het gedraai.  Skielik is daar darem ’n bietjie erkenning.

Mens voel amper jy sou Paulus en Barnabas nie kon kwalik neem as hulle dié gebeure so ’n klein bietjie wou uitbuit nie, natuurlik vir ’n goeie doel.  As hulle sou wou saamspeel, kon hulle nie miskien hul gode-status dalk tot voordeel van die evangelie gebruik nie?

Fokus op die evangelie

Paulus en Barnabas verloor egter vir geen oomblik hulle fokus nie.  Hulle ken die Here en hulle ken die boodskap van sy nederige selfprysgawe om verlossing van sonde vir ons te werk.  Hierdie boodskap stempel hulle identiteit en selfverstaan.  Hulle bly die evangelie beliggaam.

Geen wonder dat Barnabas en Paulus hier byna met aggressie reageer op die heldeverering wat hulle te beurt val nie.  Hulle keer vasberade dat hulle in die sentrum van die mense se gedagtes kom staan.

Dit gee ook die regte perspektief op die plek van wonders en tekens – as dit nie die fokus op God plaas nie, is die gevaar van hoogmoed en magsvertoon lewensgroot.

In hulle impromptu toespraak beklemtoon hulle dat hulle gewone mense is.  Die eer vir die wonderwerk kom God toe.  Die goeie boodskap van hierdie God is dat mense hulle sinlose gode (en hul self-verafgoding) moet laat staan, en hulle tot God bekeer.  Dit is Hy wat as Skepper vir sy skepsels sorg en vir hulle goeie dinge gee.

Hulle skuif in nederigheid die aandag weg van hulleself en na God toe.

Illustrasie van ’n nederige lewenstyl

Daarmee illustreer Paulus en Barnabas hoe ’n nederige lewenstyl werk.

’n Musiek liefhebber het eenmaal die groot komponis Johannes Brahms onverwags ontmoet.  Toe hy Brahms herken het hy vir Brahms gevra om ’n kort stukkie van ’n beroemde musiekstuk vir hom neer te skryf en dit dan te teken, sodat hy dit as ’n aandenking van sy ontmoeting met Brahms kan vertroetel.

Brahms het ’n pen en papier geneem en die eerste balke van Die Blou Donou van Johann Strauss neergeskryf en dit geteken: “Ongelukkig nie deur my nie, Johannes Brahms.”

Hoe groot Brahms se bydrae tot die musiekskat ook al is, kies hy doelbewus om die fokus op Johann Strauss te laat val.

Die Christelike keuse is om die fokus op God te laat val en jouself vanuit die blik op God te verstaan.  Hierdie God gee reën, goeie oeste, gawes en talente – mens kan daarom bekostig om nederig oor jouself te dink en die eer aan God te bring.  Dit is wat dit beteken om nederig te wees.

Hoe God nederigheid in ons lewe inweef

Hoe groei ’n mens prakties in nederigheid?

William Farley vertel hoedat hy ’n dieper verhouding met God begeer het, en veral aangespreek was deur Jesaja 66:2: “Ek het alles gemaak en so het alles ontstaan, sê die Here.  Ek slaan ag op die mens in nood, op dié een wat berou het oor sy sonde, wat ontsag het vir my woord.”  Letterlik staan daar: “Ek gee ag op hom wat arm is en verslae van gees” – woorde wat aan die bekende Saligsprekinge herinner.

Farley kon egter nie verstaan wat die konneksie tussen “ontsag vir die Here se woord” en “leeg aan jouself, verslae, arm van gees” is nie.  Hy wou sy lewe oriënteer aan God se Woord, hy wou doen wat God sê, met God as die sentrum van sy lewe.  Hoe maak dit jou leeg aan jouself?  Nederig?  Daarom het hy gebid dat die Here hierdie versie ’n konkrete werklikheid vir hom sou maak.

Vyf dae later ry hy en sy vrou teen die kus.  So in die ry dink hy na oor 1 Kor. 13:12: “Nou ken ek ten dele, maar eendag sal ek ten volle ken, net soos ek ten volle geken is.”  Weer bid hy, hierdie keer om te vra:  “Here, help my om myself te sien soos U my sien.”

So in die ry begin hy bewus raak van die verband tussen Jesaja 66:2 en 1 Kor. 13:12.  “As jy jouself kan sien soos God jou sien, sal dit jou help om nederig voor God te lewe en ontsag te hê vir die lering van sy Woord,” dink hy.  Maar hoe werk dit?  Hoe groei hierdie nederige afhanklikheid van God in jou lewe.

Skielik begin sy vrou te praat oor ’n fliek waarvan sy baie hou.  Haar opgewonde gesprek dwing hom uit sy diep meditasie.  Farley is dadelik geïrriteerd.  Hy snou sy vrou iets toe oor haar ligsinnige geklets.  Meteens hoor hy amper glashelder ’n stem wat sê: “Daar is dit!”  Drie lewensveranderende woorde.

Hy weet skielik dit is God wat gepraat het.  “Daar is dit!”  “Maar wat is ‘dit’ Here,” bid hy. Skielik weet hy.  “Dit” is sy hoogmoed en geestelike aanstellerigheid.  “Dit” is sy trots oor sy insigte en sy sogenaamde hoë geestelike stand.  Skielik sien hy sy hoogmoed en arrogansie in die lig van God se volmaakte, self-ontledigende liefde.  Hy sien sy sondigheid in die lig van God se waarheid.

Nederigheid, geestelike leegheid, diensbaarheid en openheid om op die regte pad deur die Woord gelei te word, word gebore wanneer mens jouself deur God se oë leer sien.  Bewus van sy eie sondigheid, vertel Farley, is hy net daar in die motor ook oorval deur die besef van God se groot liefde vir hom.  Sy hele lewe lank al het die Here hom lief, ten spyte van sy sonde.  Hoe pynlik dit was om sy aanstellerige hoogmoed te ontdek, net so roerend was dit om God se diepe liefde te beleef.

Vanuit die ervaring van God se liefde is ’n nuwe nederigheid, ’n leegheid en afhanklikheid, in Farley gebore.

Doelbewuste keuse vir nederigheid

Paulus en Barnabas se doelbewuste keuse om nie te val vir die versoeking om gode-speletjies uit te haal nie, laat God toe om God te wees.  Dit laat die evangelie van verlossing toe om die bron van hoop te wees.  En dit help hulle om doelgerig te bly fokus op hul taak in die proses: om God se getuies te wees.

Nederigheid en eerlikheid is eintlik twee kante van dieselfde munt.  “A humble person is simply a brutally honest person” (Richard Rohr).  Dit beteken dat jy jouself en wat jy doen nie vergelyk met ander mense nie, maar jou afhanklikheid van God erken (Matt 5:3).  Jy gebruik wat jy doen om die lig op God te laat val sodat Hy verheerlik kan word in die oog van ander mense (Matt 5:16).

Nederigheid kies daarom  om op die weg van dienslewering te bly, en nie toe te gee aan die versoeking van mag wat moontlik word as mense jou bewonder of vereer vir wat jy in die naam van die Here doen (Hand 14).  Die helderste voorbeeld hiervan kry ons reeds in Jesus se lewe, beide in sy versoeking in die woestyn (Matt 4:1-11), en in sy kruisdood (Fil 2:5-11).

Dit behels dat jy afstand kry van jou vermoëns en prestasies deur jouself doelbewus uit die sentrum van jou lewe te haal, en te sorg dat ander jou nie op ’n verhogie plaas nie.  Nederigheid word moontlik deur minder gereeld oor jouself te dink, en meer gereeld oor die behoeftes van ander … eerder as dat jy minder van jouself dink (Adele Calhoun). So ’n nederige lewenstyl is vasberade ingestel daarop dat die fokus van jou eie prestasies en invloed af na God se teenwoordigheid in die wêreld verskuif, soos ’n mens hier in Barnabas en Paulus se optrede sien.

Mag die Here hierdie nederigheid elke dag in ons lewens inweef.

GOD STUUR ONS OM TE LEEF

Nederigheid

Ons fokus hierdie week op nederigheid, soos dit manifesteer binne die verhaal van Paulus en Barnabas se suksesse in Listra.  Hulle hantering van die probleem van heldeverering is ’n model vir ons om na te volg.

In die joernaal is daar ’n paar opsies wat jy kan lees om jou gedagte te stimuleer.   

Gebed
Dankoffers

Die instrumentale ensemble speel:

  • Lied 553 (Ek is bly ek ken vir Jesus) en
  • Lied 543 (Here Jesus, ek is klein)
Slotlied

Lied 528 (Leer my u wil, Heer) staan

Seën

Die gemeente antwoord: Lied 526 (Waar daar liefde is, en deernis, daar is God die Heer)

Continue Reading

Kommentaar en navrae

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Pieter

    Jy kan uiteraard lees wat ek self oor Romeine en Efesiërs geskryf het:

    Maar, as jy ‘n bietjie dieper wil delf, kan jy kyk na die volgende bronne:

    • Faithlife Study Bible (korter kommentaar oor die hele Bybel)
    • NET Bible (kort tekstuele kommentaar oor die hele Bybel – gratis op YouVersion se Bible app)
    • Scripture Direct (uitstekende woordverklarings oor die hele NT – gratis as app)
    • Keener, C. S. The IVP Bible Background Commentary: New Testament (Second Edition). IVP Academic. 2014.
    • Vosloo, W., & van Rensburg, F. J. Die Bybel in Praktyk (Nuwe Vertaling). Vereeniging: Christelike Uitgewersmaatskappy. 1993
    • Van Zyl, A. H.. Die Bybel verklaar: 1983-vertaling. Kaapstad: Lux Verbi. 1993

    Dan is daar natuurlik volbloed kommentare.
    Op Romeine:

    Op Efesiërs:

    • Lincoln, Andrew T. Ephesians WBC 1990
    • Bruce, F. F. The Epistles to the Colossians, to Philemon, and to the Ephesians NICNT
      1984
    • Foulkes, Francis Ephesians TNTC 1989
    • Stott, John R. W. The Message of Ephesians BST 1991
    • Fowl, S. E. Ephesians: A Commentary. Westminster John Knox Press 2012
    • Roberts, J. H. Die brief aan die Efesiers. N G Kerk-Uitgewers. 1990
    • William Barclay http://www.dannychesnut.com/Bible/Barclay/Galatians%20and%20Ephesians.htm
  • Avatar

    Pieter

    |

    Naand Chris.
    Kan jy my dalk help met goeie bronne om studie van Effesiers en Romeine te doen.
    Dankie vir jou wonderlike werk en leeringe

  • Avatar

    Petra Marneweck

    |

    Die inhoud van die preek bevestig wat hierdie week in ons Bybelstudiegroep bespreek is en versterk my geloof dat Jesus opgestaan het. Baie dankie vir die besondere boodskap

  • Avatar

    Dean van Wyk

    |

    Baie dankie Rethie vir hierdie inspirerende boodskap. Ek is oorspronklik van PE en woon nou 20jaar lank in PTA.
    In my stiltetyd vanoggend het ek Fil 2:12b-13 gelees en dit kan net deur die Gees van God wees dat ek op hierdie preek afgekom het.

    God seën jou bediening en geniet die see( ek beny julle).

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dankie Hansie. Die Here is goed vir ons.