Salomo – die koning wat alles gehad het
Votum
Ps 136
Seëngroet
Lofsang
Lied 286 Here God van liefde (staan)
Psalm 111 vv1 en 4 Keerverse almal, vers 1 vroue, vers 4 mans (sit)
Oorsig die storie
video
Kindertyd (Groet & verwelkoming)
Fliek Aladdin gesien –
Kry lamp, vryf
Genie – drie wense.
Mag nie wens dat alle wense waar word!
Wat sou jy wens?
Bak roomys nooit opraak
Baie geld
Almal altyd van jou hou?
Storie – is nie regtig genies!
Lees Bybel God aan Salomo in droom verskyn –
Ook gesê kan wens.
Wat gevra?
Wysheid.
Wysheid = weet wat reg en verkeerd,
Na regte mense luister
Hoef nie droom van genie –
Kan soos Salomo vra vir wysheid
Epiklese Gebed
Skriflesing & Preek
Besig Storie –
Alles eintlik Jesus se storie.
Vandag: Salomo.
Gaan vandag deur storie Salomo gaan,
Effens ander lens as ons gewoond – [new exodus theology]
Ook vra waarde ons vandag hierdie storie te hoor –
Stick with me!
Voor Salomo,
Gaan net so paar hoofstukke terug –
Die hoofstuk keerpunt in Israel verhaal,
Begin van volk.
Berg Sinai –
Volk slawe,
God hoor roep,
Bevry.
By Sinai –
Gee grondwet –
Sê wie God is,
Sê soek “lyf”-
Priesters, God verteenwoordig,
So leef dat wêreld kan sien wie en hoe God is.
Gee wet,
Waarmee sê:
Dis hoe leef op manier
Wêreld kan sien wie en hoe God is –
Wie en hoe God is =
• God wat roepstem van onderdrukte hoor,
• God wat bevry.
Gesê al wette –
Nie net 10 gebooie –
Wys iets van hierdie hart van God,
Wat roepstem van onderdrukte hoor
En bevry.
Reis deur woestyn,
Neem beloofde land in,
Eers regeer deur Rigters,
Dan Saul koning,
Later Dawid,
Vandag: Dawid seun Salomo.
Lees besoek Koningin Skeba:
1 Konings 10:1-9
OAV meer akkuraat:
Hy u as koning aangestel
om reg en geregtigheid te doen.
Is presies waaroor Sinai gegaan!
Kry idee dat Skeba getuig
Opdrag Sinai word uitgevoer:
Israel teken van reg en geregtigheid –
Is tog wie God is!
Wêreld sien – Skeba kom kyk!
Skeba verstaan
God Salomo geseën
Om te seën –
Om gebruik
Reg en geregtigheid te doen,
Te wys wie en hoe God is.
God vir Salomo al die wysheid
En rykdom
En mag gegee,
Sodat Salomo kan doen
Wat God doen –
Omsien na armes
Swakkes,
Kwesbares
Die wat lei onder ongeregtigheid.
Maar kom kyk bietjie nader
Na reg en geregtigheid
In Salomo koninkryk.
Hoe het Salomo sy seën gebruik om te seën?
Hoe sy wysheid, rykdom en mag gebruik?
Want soos enige iemand wat deur God geseën word –
Of net klein bietjie
Of oorvloedig,
Kan een van twee rigtings gaan:
Kan seën gebruik om om te sien na kwesbares.
Of kan seën gebruik om eie mag en rykdom te vermeerder.
Bybel vertel die storie van Salomo se seën:
1 Kon 9:15
Vir die bou van die huis van die Here
en die paleis,
die terras
en die muur van Jerusalem,
en vir die herbou van die stede
Hasor, Megiddo en Geser
het koning Salomo
van dwangarbeid gebruik gemaak.
Dwangarbeid.
Fensie woord vir slawe.
Salomo gebruik SLAWE om God se tempel te bou.
Hoe ironies is dit?
Die God wat geroep van slawe hoor,
Bevry –
Opdrag gee om selfde te doen –
Gebruik SLAWE God tempel te bou.
Maar die probleem is nie net WIE hy gebruik vir sy bouprojekte nie –
Dis ook WAT hy bou.
en vir die herbou van die stede
Hasor, Megiddo en Geser
Maklik oor die stede se name te lees,
Mis wat onder die oppervlak aangaan:
Hasor, Megiddo en Geser
Is militêre basisse.
Megiddo is vallei noord van Israel –
Waar Afrika, Europa en Asië ontmoet.
Strategiese posisie,
Om minste te sê!
Megiddo
Is waar ons woord vir Armageddon vandaan kom.
Salomo gebruik sy massiewe hulpbronne
Om militêre basisse te bou
Om sy massiewe hulpbronne te beskerm.
Maar dit eindig nie daar ie.
Lees 1 Kon 10:26:
26Salomo het ’n mag van strydwaens
en ruiters bymekaargebring.
Hy het veertien honderd strydwaens
en twaalf duisend ruiters gehad.
Hy het hulle gestasioneer
in die strydwaposte
en by die paleis in Jerusalem.
28Perde is vir Salomo uit Egipte en Kewé ingevoer.
Die handelaars wat deur die koning aangestel is,
het hulle daar gaan koop
vir die prys waarop ooreengekom is.
29Om ’n wa uit Egipte in te voer,
het net minder as sewe kilogram silwer gekos,
en ’n perd ongeveer een en ’n driekwart kilogram.
Dieselfde pryse is aan die Hetitiese
en die Aramese konings betaal.
Die invoer het deur bemiddeling
van die handelaars geskied.
Perde?
Strydwaens?
Presies dieselfde goed waarmee die Egiptenare destyds
Agter die bedremmelde groepie slawe aangejaag het.
Strydwaens en perde –
Die tenks en vegvliegtuie van sy tyd.
Ingevoer van waar?
Egipte.
Salomo
Het die Egipte van sy tyd geword.
N.A.V. laat lyk asof strydwaens en perde
by konings van Hettiete en Arameërs gekoop.
OAV: UITGEVOER.
Salomo nie net wapens gekoop.
Het wapens VERKOOP.
Kan sekerlik sê
Dis manier reg en geregtigheid te handhaaf –
Onseker kan sê is hoe reg en geregtigheid DOEN –
Maar daar was vrede –
Want wie gaan nou skoor soek met ou
Wat vinger op rooi knoppie het?
Maar is dit
Om die stem van die onderdrukte te hoor?
Om mense te bevry?
Om om te sien na die weduwee, die wees, die vreemdeling?
Maar nog is dit het einde niet!
Lees in Bybel
Salomo 700 vroue gehad,
300 byvroue.
Ons moeilik dit te hoor sonder “hur hur hur”.
Maar kanse goed Salomo meeste van hierdie vroue nooit besoek.
Was transaksies –
Verdrae tussen hom en bure.
Trou met naburige volk –
Volk seker Salomo gaan nie rooi knoppie in hul rigting druk,
Gaan nie aanval, vernietig.
Salomo seker
Hulle sal hom nie ondergrawe,
Sal ondersteun.
Onthou daardie groepie bevryde slawe
Aan voet Sinai?
Wet God hulle gegee?
Wet wat sê HOE moet wees,
Sodat vir God lyf kan wees,
Nasies kan sien wie en hoe hy is?
Net gou een van daardie wette lees:
Deut. 17:14-17
14“Wanneer jy in die land kom
wat die Here jou God vir jou sal gee,
en jy dit in besit geneem het
en daarin woon,
sal jy sê:
‘Ek wil ’n koning oor my aanstel.
Elke nasie in my omgewing het ’n koning.’
15Stel dan tog die koning aan
vir wie die Here jou God kies.
Jy moet iemand uit jou eie volk as koning aanstel.
Jy mag nie ’n uitlander,
iemand wat nie uit jou volk is nie,
as koning aanstel nie.
16Hy mag nie baie perde aanhou nie,
en hy mag ook nie die volk na Egipte toe laat teruggaan
om vir hulle baie perde aan te skaf nie.
Die Here het vir julle gesê:
‘Julle mag nooit weer daarheen teruggaan nie.’
17Die koning mag ook nie baie vrouens hê nie,
sodat hy nie aan die Here ontrou word nie.
Hy mag ook nie sy silwer en goud te veel laat word nie.
Paar generasies later,
Salomo:
Baie perde?
Ongetwyfeld!
By Egipte gekry?
Jip.
Baie vroue?
UH…
Te veel silwer en goud?
Wel…
1 Kon 10:14
N.A.V. interpreteer:
Salomo se jaarlikse inkomste aan goud
het sowat drie en twintig ton beloop
OAV – en Engelse vertalings:
EN die gewig van Salomo se inkomste aan goud in een jaar was ses-honderd-ses-en-sestig talente goud,
Nie totale inkomste –
Nog baie ander bronne,
Ander goed soos silwer.
Maar redakteur Konings,
Glip hierdie stukkie inligting hier tussen-in:
666 talente goud.
Iets is baie, baie verkeerd.
Want wanneer God jou seën,
Kan dit een van twee rigtings gaan:
Jy kan die seën gebruik
Om om te sien na die weduwees, wese, vreemdelinge –
Kwesbares, onderdruktes;
Of kan seën gebruik,
Eie koninkryk te vermeerder.
Gevolg Salomo se koninkryk,
Is dat wegdwaal van God –
Dat hierdie man,
Gawe van wysheid van God,
Dwaasste ding denkbaar doen.
In week gesels oor eiland van Life of Pi –
Na lang tyd alleen op boot met tier,
Kom Pi op Alge Eiland.
Dink dis redding –
Hier is rus,
Kos.
Kan so maklik daar bly!
Maar kom mettertyd agter
Eiland mens-etende alge –
As daar bly,
Gaan hom opeet.
Maar eiland tog nie NET sleg –
As eiland nie daar was,
Sou doodgaan van honger!
Eiland red lewe.
Maar as op eiland sou bly,
Sou sterf.
My laat dink aan hierdie teks.
Al Salomo se wysheid, rykdom –
Kom van God af.
Is seën.
Maar is bedoel om gebruik te word
Om ander –
Volk,
Omliggende volke,
Kwesbares –
Te seën.
Wanneer vasgehou word vir self,
Word juis seën
Instrument van ondergang.
Dink dis belangrike insig ons te hoor –
Dat God ons seën
OMDAT hy wil hê
Ons ander moet seën.
Seën is bedoel oor te loop,
Ander te versorg.
Nie net vir self hou.
Natuurlik,
Wanneer seën net vir self hou,
Dan word bron van angs –
Want dan vrees gaan verloor.
Dink net met hoeveel spanning loop ons elke dag rond,
Omdat goed naarstig vasklou,
Probeer keer dat ander by ons goed uitkom,
Keer dat ons dit gaan verloor,
Keer dat iemand anders ons gaan uitoorlê,
Transaksie gaan kry,
Beter gaan doen as ons –
Bekommer onsself siek.
Maar as deel,
Word bevry,
Vrygemaak van angs.
Maar hier nog ding in verhaal Salomo
Waarmee ek dink dit NB af te sluit:
Die Here twee keer aan Salomo verskyn
Uitdruklik beveel
Nie ander Gode mag dien nie.
1 Kon 11:9:
Die toorn van die Here het teen Salomo ontvlam
omdat hy nie meer die Here die God van Israel gedien het nie.
11Daarom het die Here nou vir hom gesê:
“Omdat dit so is
dat jy jou nie hou aan my verbond
en aan die voorskrifte wat Ek jou gegee het nie,
sal Ek die koningskap van jou afskeur
en vir ’n onderdaan van jou gee.
12Ter wille van jou vader Dawid
sal Ek dit wel nie tydens jou lewe doen nie,
maar Ek gaan dit tydens jou seun se lewe doen.
13Ek sal ook nie die hele koninkryk wegneem nie,
maar ter wille van my dienaar Dawid
en ter wille van Jerusalem wat Ék uitverkies het,
gaan Ek een stam vir jou seun laat oorbly.”
Toe ek dit lees,
Gewonder of dit vandag nog werk –
Of hierdie troos is vir ouers?
As jy verhouding met God het,
Jou kind op verkeerde pad –
Kan vir Here sê –
Ter wille van verhouding ons het –
Moenie my kind straf?
In week vraag by selgroep gevra,
Hulle gehelp om lyn terug te bring van die storie –
Wat, wanneer alles gesê is,
Jesus se storie is.
Vier hierdie week Hemelvaart –
Sê Jesus sit aan regterhand van God,
Dat Jesus vir ons intree by God.
Wanneer ons droogmaak,
Jesus sê vir Vader –
Ter wille van my verhouding met haar –
Moet haar nie straf nie.
God kyk na ons,
Na die manier wat ons sy seëninge misbruik,
Sê: ter wille van my seun
Sal ek julle nie straf nie.
Wat, terloops,
Dan natuurlik ook beteken
Ouers van gedoopte kinders
Kán sê –
Ter wille van wat Jesus vir kind gedoen het –
Wees hulle genadig.
Want uiteindelik,
Maak nie saak waarmee ons geseën word
En hoe ons daardie seën gebruik
Of misbruik nie –
Ons is geseën met die kruis,
Bevestig in die water van die doop –
Ons is God se kinders.
Daar is dan nou geen veroordeling
Vir dié wat in Christus Jesus is nie
(Rom 8:1).
Uiteindelik is dit die finale seën waarmee ons leef,
Die belangrikste realiteit,
Tussen al ons angs
En al ons gesukkel
En al ons mislukkings deur:
Ter wille van Jesus:
Daar is dus nou geen veroordeling
Vir die wat in Christus Jesus is nie.
Voorbidding
Dankoffer
Toewydingsgebed
Slotsang
Lied 489 vv 1 en 3 Waak Christen, staan in die geloof (staan)
Seën
Respons Lied 313