Erediens: 25 Julie 2010 – Om om te gee in ‘n wêreld waar daar baie onderdrukking is – 1 Kon 12

Vandag dink Salomo,
indrukwekkende politieke uitbreidings,
bouwerke.

Maar moes op manier betaal.
Hierdie wonderlike dinge reggekry,
diep sosiale koste.
Ekonomies uitbuitende regime.
Dwangarbeid van Israel.
Swaar belastings.

Regerings deur konings –
helderste sigbaar in Salomo wyse regering –
altyd tweestryd.

Aan een kant monargie,
ryk sosiale klas –
aan ander kant aanspraak van wet – dus God – om geregtigheid te laat geskied,
om te sien na armes.

Word aangrypend uitgedruk Ps 72 –
een van net twee aan Salomo toegedig –
wissel heel tyd tussen 2 dominante temas:
bid vir sukses en uitbreiding van dinastie,
bid dat Here deur koning regverdigheid sal bring.  
Sing Ps 72, vereenselwig hierdie wisselspel, deel eie samelewing.

Gebed

Skriflesing

1 Konings 12

 

 Agtergrond

Salomo nie meer Here gedien,
oordeel aangekondig –
ryk in twee skeur.
Mense kom in opstand,
o.a. ene Jerobeam,
Jerobeam was beheer van dwangarbeid!
Profeet Agija profeteer Jerobeam koning sal word oor 10 stamme van Israel.  
Salomo wil Jerobeam om lewe bring,
Jerobeam vlug Egipte.

Salomo sterf.

Seun troon by vader oorneem,
in on-demokratiese regime,
altyd gevaarlike tyd.  
Daarom Salomo seun, troon by pa oorneem,
gaan seker maak dat noordelike alliansie nog sterk staan.  

1 Kon 12:1-19

Jerobeam praat namens volk Rehabeam,
vra las ligter maak – letterlik juk.
Verwys spesifiek dinge ingestel onder Salomo –
dwangarbeid, belasting.  

Term ook Jes 58:6 gebruik:
6  Is die vas wat Ek wil hê,
nie dít nie:
om dié wat onregverdig gevange gehou word,
te bevry,
om die juk wat op mense druk,
af te haal,
om verdruktes vry te maak,
om elke juk te breek?

Rehabeam reageer moet dink daaroor –
billike versoek,
kan ernstige finansiële implikasies vir regering hê.

Vra raad twee groepe raadgewers –
waarskynlik twee verskillende staatsdepartemente.

Een groep ouer,
beteken gewoon deel was Salomo regering,
miskien meer bewus van wisselwerking Ps 72,
stel versoenende reaksie voor.  

Jonger –
die grootgeword onder Salomo,
weet watter voordeel self put uitspattige lewenstyl.
En in waarskynlik een van die onnoselste politieke besluite in die geskiedenis,
volg Rehabeam die tweede groep se raad.

Hier skeur volk, eeue nie herstel.
Ons praat dikwels Israel,
bedoel 12 stamme.

Vergeet dat vir groot gedeelte van geskiedenis,
nié 12 stamme was.

Hiervandaan 2 stamme –
Juda, Suidryk, (Juda & Benjamin)
Israel, Noordryk – ander 10 stamme.  

Juda Dawid-dinastie.
Israel verskeie koningshuise oor jare,
tot val in 722.
Juda 100 jr. langer voortbestaan.

Nooit vrede tussen twee ryke.

Teks ons het,
Suidryk – Juda – geskryf.
Beoordeel telkens konings teologies.
Noordryk konings konsekwent negatief beoordeel,
suidryk meer genuanseerd.  

Juda, natuurlik, het die Godstad – Jerusalem.
Dawid-dinastie.
Uit Juda word Messias, Jesus gebore.

En Israel?
Israel hoofstad word Samaria.
En eeu later ontmoet Jesus ‘n Samaritaanse vrou by ‘n put,
en begin hy hierdie skeuring herstel.  

Wat interessant hierdie teks,
is speling tussen menslike optrede
en goddelike handeling.

Mense tree op,
uit eie vrye wil.
Maar duidelik God heel tyd besig geskiedenis te vorm.  

Mense tree op in publieke lewe,
neem besluite,
invloed uit –
maar kies, onwetend, onbedoeld – plan van God.

Wat ook beteken dat godsdiens en politiek alles met mekaar te doen het.
Wat natuurlik in ons land ‘n vloekwoord is,
om die twee saam te noem.

Net nie politiek preek.
Godsdiens & politiek niks met mekaar te doen.
Ons nog meer verwater –
Godsdiens en openbare lewe niks met mekaar te doen.

Hier duidelik dat God nie maar net geestelike mag daar ver,
net omgee ons siele in hemel te kry.  
God gee nie net om vir geestelike sake,
maar ook vir publieke sake,
ook sake van mag en onderdrukking.  
Uit hele Bybel duidelik onderdrukking –
in watter vorm ook al – armoede, slawerny, dwangarbeid –
hoog op God se agenda is.  

Reeds in wet sien –
verskeie wette armes omsien,
mense nie vir altyd slawe,
vreemdelinge versorg.

Profete helder.
Oordeel – meestal (dink Jesaja, Amos, ens.)
omdat nie reg laat geskied, armes uitbuit, nie omgee vir onderdruktes.

Ook Psalms (bv. 10:8-13), Spreuke (14:31), duidelik God omgee onderdruktes,
van sy kinders verwag regverdig handel
optree teen onderdrukking.

Hierdie lyn regdeur OT,
kulmineer natuurlik Jesus,
hele lewe,
elke aspek van sy verhaal,
verhaal van God wat omgee vir onderdruktes.

Hele verhaal van Bybel eintlik Eksodus-verhaal –
verhaal van bevryding uit slawerny.  
Elke stukkie van die Bybel
gaan oor bevryding uit een of ander vorm van slawerny.  

En, soos in verhaal van Jerobeam en Rehabeam,
gebruik God menslike agente.
Gebruik óns om anders te leef,
om om te gee vir onderdruktes,
om te wys hoe God se alternatief – God se koninkryk – lyk,
waar die juk sag en die las lig is (Matt 11:30).

Is kerk se DNA –
Stark navorsing kerk vinnig gegroei – om gegee.
Calvyn sterkste nalatenskap,
geloof en publieke lewe alles met mekaar te doen.
Christene prokureurs sodat reg kan geskied.
Christene onderwysers sodat mense opgevoed kan word.
Christene politici sodat almal in vrede kan leef.
As praat geestelike dissipline empatie,
omgee,
dan gaan daaroor om raak te sien.
Nie net onreg,
maar veral mense.

Grootste krag van onreg,
sekere mense – of sekere klas mense –
onsigbaar maak,
sodat nie raaksien,
sodat dink moet maar so wees,
situasie natuurlik.

Om om te gee,
is om mense raak te sien,
raak sien hoe onderdruk word,
hande te gee aan omgee,
iets doen daaraan.

Beteken verskillende goed elkeen van ons.  
Verhale gemeente hoor:
ID-boeke
Toegang tot Anti-retrovirale behandeling
Behoorlike loon werkers, huishulp, tuinwerker

Aaklige, vieslike Xonofobia al weer in ons land kop uitsteek.
Buitelanders – vlugtelinge – regte opstaan, beskerm.

Vroue handel gedryf – nie net veronderstel prostituut, sleg –
ondersteun Maranatha vroue help.

Kan aangaan.
Maar op ou end gaan in eerste plek om mense raak te sien
en om te gee.

     

Trackback from your site.

Leave a comment

Kommentaar en navrae

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dankie!

  • Avatar

    mariette

    |

    Môre-môre!

    Dankie Chris. Die reeks dra baie praktiese wenke oor en is verrykende luistergenot vir elkeen. Elke dag iets nuuts om na uit te sien!

    Seën daarop toegebid
    Mariette

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Nee, Elmarie, jy hoef nie. Ons kan 250 mense akkommodeer. Skryf net in by die deure. Baie welkom.

  • Avatar

    Prof Elmarie Venter

    |

    More Ds Chris. Ons is 3 wat wil bywoon. Moet ons nog bespreek? Groete
    Elmarie

  • Vreesloos 1

    |

    […] Pinkster-reeks se titel vanjaar is “Vreesloos”– oor geloof in ‘n tyd waar ons bang […]

  • 21 Mei 2020

    |

    […] Pinkster-reeks se titel vanjaar is “Vreesloos”– oor geloof in ‘n tyd waar ons bang […]

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Ons het vir baie lank ‘n versorgingskommissie gehad vir leraars en personeellede. Dit was persone in die gemeente wat gereeld op informele wyse met elkeen van ons kontak gemaak het, belanggestel het in wat in ons lewens aangaan, uitgevra het na uitdagings, en vir ons gebid het. Dit was benewens die diensverhoudingekommissie wat meer op die formele dinge gekonsentreer het. Die inperking het ‘n bietjie daaraan verander, maar dit was ‘n baie goeie informele sisteem van versorging.

  • Avatar

    Des Sampson

    |

    Goeie dag. Ek is voorsitter van die DVK op Hartenbos. Wat doen julle mbt die versorging van predikante en kantoor personeel?

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dit was Rethie van Niekerk se preek. Sy het in die preek verwys na die Hebreeuse woorde.

    Die eerste reël (seën) het drie woorde, dan vyf woorde, dan sewe woorde.  15, 20, 25 konsonante (onthou ʾ is ook ‘n konsonant).  11, 13, 16 lettergrepe (ek het weer getel, en dit is die korrekte aantal).

    24 yĕbārekkā yĕhwâh wĕyišmĕrekā
    25 yāʾēr yĕhwâh pānāyw ʾēlêykā wîyḥunekā
    26 yiśāʾ yĕhwâh pānāyw ʾēlêykā wĕyāśēm lĕkā šālôwm

    Hoop dit maak sin.

  • Avatar

    Annemarie vn Zyl

    |

    NUM 6; GOD SE SEEN, Goeiemore
    Ek het vanoggend hierdie Bybelstudie gedoen en dit was wonderlik. Die deel DIE TEKS verstaan ek egter glad nie. ek kry die aantal woorde reg maar glad nie die konsonante en lettergrepe nie. Ek verstaan ook nie die doel van hierdie deel nie, tensy jy wil bewys dat dit menslik amper onmoontlik is om die seen so te skryf, met die spesifieke aantal konsonante en lettergrepe sonder God se ingryping.. ek sal dit waardeer as iemand die deel in kort vir my verduidelik Baie dankie Annemarie van zyl.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dankie Corrie! Mooi jaar vir jou.

  • Avatar

    Corrie

    |

    Ds. Chris, soos altyd ń opbeurende en positiewe bydra deur U, vir die toepassing deur die kinders van God. Selfs hulle wat Hom nog nie as hul Saligmaker en Verlosser aangeneem het nie, sal baat by diė insetsel. Ek vra dat God se seën op U sal rus.

  • Avatar

    C Joubert

    |

    Inspirerende en besielende boodskappe

  • Avatar

    Sonja Lizemore

    |

    Beste Ds Chris.
    Net n GROOT DANKIE vir die liedere. Dit is baie spesiaal.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Carol, jy is reg, dit is ‘n kosbare insig! Ek het ook onlangs gepreek oor die inwonende Christus, as jy meer wil lees. Baie seën.

  • Avatar

    Carol

    |

    Baie dankie vir die eerste keer in my lewe besef ek nou wat my probleem is. Ek het nog nie vir JESUS in my ontdek nie dis geen wonder dat my verhouding met JESUS nêrens kom nie. Geen ontmoeting geen kennis of wysheid en GEEN GROEI.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Annelize – ons hou dienste in die kerkgebou (Louis Bothasingel 177, Somerstrand) om 09:00 Sondae tegelykertyd met ons Youtube erediens ook om 09:00. Ons het ook ‘n meer informele Youtube erediens – Pulse – wat van 11:00 af op ‘n Sondag beskikbaar is. Ter wille van die personeel se verlof sal ons DV van 27 Desember tot 24 Januarie nie fisiese eredienste in die kerk hê nie, net die Youtube erediens 09:00. Dié dienste word weer hervat van 31 Januarie af sowel as moontlik ‘n aanddiens om 18:30. As jy hier is, maak ‘n afspraak dat ons jou kan verwelkom. My sel is “nul agt twee 5749191”. Groete, Chris van Wyk.