Author Archive

Personeel besonderhede

Liésl Knipe Marlein van Deemter Fred Wilken
Liésl KnipeAdmin Beampte

041 583 5115

 

Marlein van DeemterKassier

041 583 5115

 

Fred WilkenKoster Albert TroskieOrrelis
Annelet Slazus Rethie van Niekerk Chris van Wyk
Annelet SlazusJeugwerker

041 583 5115

 

Rethie van NiekerkLeraar: Tuiskoms

041 583 5115

 

Chris van WykLeraar: Aanbidding en Toerusting

041 583 5115

Kobus PrinslooPastorale Hulp: Versorging

 

 

 

Continue Reading

Matt 13:1-9, 18-23 – Son 13 Jul 08

Teks agtergrond

Matteus 13:1-9,
18-23

 

Hierdie teks is baie
bekend – dalk té bekend, met die gevolg dat ons dit nie meer nuut hoor nie. Markus
is die oudste evangelie.  Matteus en
Lukas gebruik Markus tot ‘n groot mate as bron. 
Gevolglik sal dit die moeite loon om te kyk hoe Matteus verskil van
Markus, want die verskille is nie om dowe neute daar nie; Matteus wou
waarskynlik iets spesifiek daarmee sê.

 

Ons moet twee
kontekste in ag neem wanneer ons die teks lees: die plek waar Matteus in teks
plaas en die eerste lesers, die gehoor wat Matteus in gedagte gehad het toe hy geskryf
het.  Die Evangelie is vir ‘n Joodse
gehoor geskryf en fokus dus sterk op Jesus as Messias.  Verder was die lesers Christene in die eerste
eeu, na Jesus sterwe en opstanding.  Waar
hulle gedink het dat die evangelie goed ontvang sal word,  het dit maar te dikwels op onvrugbare grond
geval.  Die eerste eeu se gelowiges het
reeds hul persoonlike deel van verwerping ervaar.  Hul aanvanklike entoesiasme het begin vervaag.  Vir baie het die geloof te veel begin raak,
sodanig dat sommige afvallig geword het.

 

Tweedens, waar
die gelykenis van die saaier geplaas is in die konteks van die boek Matteus.  In hoofstukke 11 & 12 kom die konflik
tussen Jesus en die Jode vir die eerste keer na vore.  Mense wat met Koninkryk gekonfronteer word,  erken of aanvaar dit nie. Die vraag begin nou
ontstaan: Hoe kan mense Jesus hoor, die wonders sien,  en steeds nie glo nie?

 

In verse 10-17
vra die dissipels vir Jesus hoekom in gelykenisse praat.  Interessant, nie wat die gelykenis beteken
nie, maar hoekom Jesus gelykenisse gebruik.

 

Die meeste
geleerdes glo dat verse 18 – 23 waarskynlik nie ‘n interpretasie is wat deur
Jesus gegee is nie, maar later deur die eerste-eeuse kerk.  Veral die allegoriese styl daarvan is tipies
van kerk van daardie tyd.  Dis ook uiters
ongewoon vir mense wat gelykenisse vertel, om dit ook uit te lê.

 

Inleiding

Mense het allerhande
dinge te sê oor wat die oudste beroep in wêreld is.  Maar ek dink die oudste beroep in wêreld, is ‘n
boer – eintlik tuinier.  En God is die
oorspronklike boer, die een wat lewe op hierdie blougroen planeet van ons
geskep het.  Die Een wat uit ‘n klein,
kwansuis lewelose saadjie, lewe laat spruit.

 

God het ‘n tuin
geskape vir Adam en Eva en hulle as tuiniere aangestel. Maar hulle het nie na
die tuin omgesien nie. Gevolglik het daar dorings en onkruid gekom en kan die
mens net met harde werk van die plante eet.

 

Dan kom die
tweede Adam. Hy’s ook ‘n tuinier – ‘n saaier wat sy saad oor die landskap
strooi.   Jesus begin boer op die hardste kleigrond, in
die droogste woestyn, om ‘n nuwe Tuin van Eden te skep, ‘n landskap van
verlossing vir die hele skepping.

 

Konteks

As ons die eerste
deel van Matteus 13 lees,  is dit duidelik
dat die teks nie in die eerste plek oor die saad gaan nie, maar oor die saaier. 

 

Matteus 13 is tussen
2 groepe aktiwiteite van Jesus:  enersyds
gesprekke met teenstanders (Matt 11-12), enersyds wonders en gesprekke met
Fariseërs (Matt 14-17).  In die verloop
van hierdie paar hoofstukke, begin die weerstand teen Jesus toeneem.  Die Fariseërs tree vir die eerste keer in
direkte debat met Jesus (12:1-8).   Julle
begin planne beraam om Jesus dood te maak (12:14).  Ons lees dat Jesaja se belofte vervul is, wat
insluit (12:21):

“En op Hom sal
die nasies [die nie-Jode] hul hoop vestig.” 
Die Fariseërs glo Jesus werk saam met Beëlsebul, Jesus reageer deur te
beweer dat hulle nie goeie vrugte dra nie, omdat hulle slegte bome is.  Hulle is ‘n slegte en afvallige volk wat vir
‘n teken vra.

 

En nou moet ‘n
mens begin wonder: Hoekom glo die mense nie? Wat is hier aan die gang? Is daar
enige manier om hierdie goed te verklaar? 

 

Die antwoord
is:  Ja. 
Die antwoord begin met woorde: “‘n Saaier het eendag gaan saai…”

 

Gelykenisse

Hier lees ons
Jesus se eerste gelykenis.  Ons kan dadelik
regop sit en vra:  Hoekom het Jesus ‘n gelykenis
gebruik?  ‘n Gelykenis is letterlik
raaisel.  Nie ‘n metafoor nie, maar ‘n  raaisel wat ons moet oplos. 

 

Ek lees die week
van ‘n storieboek deur ene Ellis Peters, oor ‘n 12e eeuse speurder genaamd
Broer Cadfael.    In die boek ontstaan daar ‘n hewige geskil
oor die beendere van Heilige Winifred. Twee Benediktynse huise, by Shrewsbury
en Ramsey, sê dat hulle hierdie gesogte beendere het.  Daar word dan uiteindelik besluit om die geskil
op te los met die volgende metode:  elkeen
wat aanspraak maak daarop hulle die ware relik het, stap na die Bybel met hul oë
op die grond, blaai ‘n paar bladsye en wys na ‘n teks. Die verse sal dan ‘n leidraad
gee hoe die geskil besleg moet word.

 

Maar die Bybel
werk nie so nie. Hoewel die Bybel antwoorde gee oor wie ons is en aan wie ons
behoort, gee die Bybel oor die algemeen meer vrae as antwoorde. Veral wanneer
dit by gelykenisse kom.  Jesus se
gelykenisse weier om die antwoord-speletjie te speel.  Hulle veroorsaak eerder vrae by dié wat dit
lees.  Iemand het gesê: die gelykenisse
veroorsaak genoegsame twyfel oor wat dit presies beteken, om die brein aan die
gang te skop.

 

So Jesus se
gelykenisse was nie blote metafore nie, nie stories met ‘n morele lessie nie, maar
ontstellende stories wat die luisteraar se veilige manier van die wêreld sien,
omkrap en onderstebo draai.  Jesus se gelykenisse daag die aannames
waarmee ons gewoonlik leef, uit, bring die ongesiende raamwerk wat ons gewoonlik
gebruik  om die werklikheid te
interpreteer, na vore.

 

Die onmiddellike
vraag ons dan moet vra, as Jesus hier in ‘n gelykenis praat, is watter aannames
in sy luisteraars se manier van dink en lewe Jesus met hierdie gelykenis wou
uitdaag?  Hoe draai dit ons sien van die
werklikheid onderstebo?

 

Oorvloed

In die eerste
plek gee dit vir ons ‘n aangrypende kyk op die saaier.  Hierdie saaier kom
uiters slordig en verkwistend voor.  En
tog, ten spyte van die saad wat verlore gaan, kry die saaier ‘n dertig-,
sestig- en honderdvoudige oes. 

 

Wat goeie nuus
sou wees vir Jesus se oorwegend werkersklas gehoor.  Die oes sal die grondeienaar bevredig, daar
sal saad vir die  volgende seisoen
voorsien word, alle belasting kan betaal word en daar sal genoeg vir die
werkers oor wees om sy familie te voed.  Goeie
nuus, beslis.  By hierdie saaier is daar
oorvloed.  Seën. Lewe. 

 

En as mens dan
vra watter van ons aannames dit omkeer, dan sou ek sê ons aannames rondom effektiwiteit.  Ons gebruik normaalweg taal van produksie en
effektiwiteit, meet ons besluite aan die effektiwiteit daarvan.  Wanneer ons moet besluit wat om te doen, wat die
Here se wil is, probeer ons vooruitkyk wat die beste resultate sal lewer, wat die
effektiefste sal wees.  En dan neem ons besluite
op grond van die effektiwiteit daarvan. 
(Ek praat nou spesifiek i.t.v. ons bediening, roeping, God se wil
gehoorsaam, uitreik na ander).

 

Maar in die
gelykenis is daar baie saad wat gemors word. 
Hoeveel boere sal vandag te werk gaan soos hierdie saaier? Dis eenvoudig
nie effektief nie! Te veel saad word vermors.

 

Hoe daag hierdie
gelykenis ons dan uit wanneer ons dink aan hoe ons getrou is in ons
betrokkenheid by die kerk, ons offergawes, ons evangelisasiewerk, ons
aanbidding?

 

Moet ons
sendelinge ondersteun wat nie x aantal bekeerlinge per y hoeveelheid rand kan
wys nie? Moet ons vir mense kos en ander hulpmiddels gee as hulle dit gaan
mors? Moet ons kinders laat belydenis aflê as ons weet hulle gaan nie gou weer
– indien ooit – in die kerk kom nie? Kan ons van God se genade “mors” op
sondaars?  Hoe stel ons ons begroting as
gemeente op; hoe besluit ons oor ons offergawes as rentekoerse en hoë
lewenskoste druk; hoe beplan ons eredienste; hoe reik ons uit na ons
gemeenskap; hoe dien jy jou gesin, die mense by jou werk?  Hoe hou jy aan om na iemand uit te reik, al
lyk dit asof jou pogings nie wortel skiet nie?

 

Hoe meet ons
effektiwiteit, as soveel saad gemors word en die oes tog uiteindelik só geseënd
is.

 

Mens kan nie
anders as om te dink aan nog ‘n gelykenis van Jesus nie: net hierna in Matteus
13, die gelykenis van die onkruid tussen die koring: “Nee, as julle die onkruid
nou bymekaarmaak, sal julle die koring saam uittrek.  Laat al twee saam groei Tot die oes.”

 

Hierdie saaier
saai die saad oral, in die vrugbare grond én rondom dit. Want die uiteindelike
oes is oorvloedig.

 

Vrugbare grond

Daar gebeur ‘n interessante
ding in die teks, wanneer die gelykenis verklaar word:  die saad is telkens die Woord en die mense wat
dit hoor die grond.  Die woord skiet nie
wortel nie, word weggeneem en dra nie vrug nie. 
Maar die laaste saad word die mense. Die woord ontkiem, dra vrug en
lewer ‘n oes: honderdvoudig, sestigvoudig, dertigvoudig.

 

So as die eerste
deel ons aandag fokus op die wese van die saaier, fokus die tweede deel ons aandag
op die saad.

 

Dis hier waar ons
kan kyk na die verskille tussen Matteus en die Markus-teks.  Matteus lê baie sterk klem op VERSTAAN.  Hy noem dit ses keer in hoofstuk 13, terwyl
dit net een keer in die Markus-weergawe voorkom.  So duidelik is die verstaan vir Matteus belangrik. 
Die woord moet nie net gehoor word nie, maar ook verstaan word.  (Vir Matteus gaan dit natuurlik spesifiek om
die Koninkryk – ek hoop Chris sal volgende week meer daaroor uitbrei.)

 

Iemand het gesê
as ons nie bereid elke dag minstens ‘n kwartier lank “akker” te wees nie, bereid
is om omgeploeg te word en te wag op wat God in die vore wil saai nie, het ons
eintlik reeds die spel verloor.  Die
Woord van God eis ons op.  Daarom is
oordenking van God se woord ‘n sentrale aspek van die gelowige se lewe.  Goeie grond is ‘n lewenshouding wat die Woord
ernstig opneem, daarmee besig is.  Ons
kan net vrugte dra, as ons lewens gewortel
is in die Woord
.

 

Die verskillende
plekke waar die saad val, is ook nie noodwendig verskillende mense nie, maar kan
verskillende akkers binne elkeen van ons wees. 
Sommige aspekte van die woord verstaan ons, terwyl ander sukkel om wortel
te skied. 

 

Vrugte dra

Dis wanneer ons
met die woord besig is, dit hoor en verstaan, wat ons vrugte dra.  Aan ons vrugte word ons geken.   Aan
ons vrugte sal ons weet dat die woord in vrugbare grond geval het.  En deur die vrugte wat ons lewens dra, saai ons self verder die woord, IS ons
die evangelie vir ander.

 

Op ’n lentedag
het
’n
“naweek tuinier” vir ’n vriend uit ’n ander
dorp pakkies saadjies gewys wat hy deur die pos ontvang het.  Die reënboog gekleurde pakkies het groot,
sappige, smaaklike groente van elke soort belowe. “Dit sal verseker my beste
tuin ooit wees!” het die naweek tuinier gespog!

 

Later
die somer het dieselfde vriend weer kom kuier. “Hoe gaan dit met jou tuin?” “Ek
is jammer om te sê, maar dit het nie goed gegaan nie!” antwoord hy. “Dis
’n jammerte”,
simpatiseer hy, “wat is die probleem? 
Swak grond?  Pes?  Droë weer?” Die tuinier het sy kop
geskud.  “Was die saadjies
’n probleem?”
vra die vriend verder.

 

“Ja,
ek dink die saad was die probleem” het die tuinier geantwoord.  “Jy sien, ek het nooit gekom by die punt waar
ek die saadjies kon plant nie!”

 

As ons die saad
vir onsself hou, sal ons nooit ‘n oes lewer nie.  Al val dit soms op die pad of tussen die
onkruid, ss ons dit nie deel nie, sal dit nie groei nie. 

 

Vir Matteus is
die gelowiges diegene wat goeie vrugte dra. Rick Warren skryf in sy
“Doelgerigte Kerk” dat die vrug van ‘n gelowige nóg ‘n gelowige is.   As ons
Jesus se groot opdrag in ag neem, dan is die vrug wat ons moet dra, nie net
liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelikheid, goedhartigheid, getrouheid, nederigheid
en selfbeheersing nie.  Dan is die vrug
wat ons dra, nóg gelowiges, die uitbreiding van die oes deur die bekering van
nie-gelowiges. 

 

God verwag van
die kerk om te groei – nie net met die geboorte van babatjies nie. Hy verwag
van ons om vrug te dra, oes te lewer.  Kol
1: 6 sê dat die evangelie oor die hele wêreld vrug voortbring en verder
versprei. 

 

Hoekom Here ons
gemeente hier, nou, in Somerstrand geplaas? Waar moet ons oral saai?

Is ons net ‘n
hawe vir onsself, of is ons ‘n hawe wat mense innooi, wat saad oorvloedig saai,
oral waar ons kom, sodat ons vrugte kan dra, ‘n oes oplewer?

 

Hoekom het die
Here jou in jou gesin geplaas?  In jou
werk?

 

Die vraag is: Dra
ons vrugte? Of dalk eerder: Is ons besig om saad te saai?

 

Natuurlik is dit
God wat laat groei.

 

As ons die woord
hoor en verstaan, dan dra ons vrug. Ons elkeen se roeping is om uit te gaan  en saad te saai, oorvloedig.  En dan kan ons kyk hoe God laat groei. God is
verantwoordelik vir die oes. Dit is hy wat die saak laat lewe, laat wortel
skiet en laat vrug dra.  Ons taak is om
aan te hou plant, aan te hou saai. Ons taak is om steeds te bly glo in die
groen hoop van lewe, dat daar lewe is in elke saadjie wat ons saai, elke keer
wat ons die goeie nuus van Christus se liefde en genade uitleef. 

 

Een van mense wat,
as deel van die Biddend Luister span, weekliks vir die gemeente bid en God wil
soek, skryf n.a.v. hierdie teks:  “My
gebed is  dat God ons sensitief sal maak
van hoe betrokke Hy werklik in ons lewens is en hoe baie kanse ons per dag het
om ‘n groot oes op te lewer. Baie saadjies is dinge waaraan ons fisies niks kan
doen nie en vra bloot ‘n gebed om vrugte te dra. Mag ons op hierdie manier die
hele dag in kontak met God en van sy teenwoordigheid bewus bly.”

 

Dis hoekom die
Here ons gered het, hoekom die saad by ons geland het, hoekom ons aan die kerk
behoort, hoekom ons dankoffer gee, hoekom die Here ons hier geplaas het:  sodat ons kan vrugte dra, sodat die oes
dertigvoudig, sestigvoudig, honderdvoudig kan wees.

 

Antwoord met ons lewe – besluit op gepaste reaksie op
wat God vir ons gesê het: 

                         

Continue Reading

Matt 13:1-9, 18-23 – Son 13 Jul 08

Teks agtergrond

Matteus 13:1-9, 18-23

Hierdie teks is baie bekend – dalk té bekend, met die gevolg dat ons dit nie meer nuut hoor nie. Markus is die oudste evangelie.  Matteus en Lukas gebruik Markus tot ‘n groot mate as bron.
Gevolglik sal dit die moeite loon om te kyk hoe Matteus verskil van
Markus, want die verskille is nie om dowe neute daar nie; Matteus wou
waarskynlik iets spesifiek daarmee sê.

Continue Reading

Bedieningsplan 2012

Inleiding

Die Bedieningsplan is ‘n samevatting van hoe die Kerkraad tans die Here se wil rondom die gemeente se bediening onderskei.  Inligting oor ons missie kan onder “Oorsig” gevind word.  Daar is ook inligting oor die patrone van gestuurdheid wat vir ons belangrik is.

Fokusareas

Inleiding

Die Kerkraad bepaal die fokus van die gemeente se bediening, sodat die gemeente in lyn bly met die missie wat ons van die Here ontvang het.

Om volhoubare verandering teweeg te bring, werk die Kerkraad met die onderstaande model

1. Aanpasbare Verandering

Ons glo ware verandering gebeur wanneer ons werk aan dié dinge wat onder die lyn lê, wat onsigbaar is.  Hoewel skuiwe aan die “hoe” van die bediening verandering teweeg kan bring, sal dit altyd minimaal wees.  Werklike, volhoubare groei gebeur wanneer ons aandag gee aan ons roeping en waardes.  Gevolglik kies die Kerkraad om op die gestuurde patrone te fokus en te besin oor die visie en waardes wat onder die werk lê wat ons reeds doen.

2. Model

Die Kerkraad en verskillende bedieninge gebruik deur die loop van die jaar telkens die volgende model om te besin waar die Gees tans met ons werk en hoe ons gaan groei in die verskillende fokusareas:

Dit beteken dat elke kommissie / bediening by hulle byeenkomste kyk na die fokusarea vir daardie kwartaal en dan vier vrae vra:
a. Waarmee is God besig?  Waar sien ons dat hierdie patroon geleef word?
b. Waar kan ons dit verder uitbou?  Waar het die Here reeds ruimtes geskep wat ons kan benut vir die proses?
c. Hoe moet ons dit doen?
d. Wat het ons nodig om dit te doen?

 

Om werklike, aanpasbare verandering te bring, is dit nodig dat ons nie net bokant die oppervlak, aan die sigbare, verander nie, maar dat ons ook onder die oppervlak na die waardes en roeping wat onderliggend funksioneer, kyk.  Ons weet dat daar vier maniere is waarop visie en waardes sigself uitdruk:

Om dus ‘n visie deel te maak van die kultuur van ‘n gemeente, word daar begin by taal:  die visie word verwoord.  Dan word daar basiese vaardighede aangeleer, die waardes word gemodelleer en uiteindelik word die visie geïntegreer, dus deel van die gemeente se gewoontes.

Wanneer vraag (c) gevra word: “Hoe moet ons dit doen?”, word daar bepaal of daar gewerk moet word aan taal, vaardigheid, waardes of gewoontes.

Fokus 2012

Fokusareas

Die Kerkraad identifiseer die volgende fokusareas vir 2012 (met die primêr verantwoordelike groep in hakkies):

  • Jeug en Families (Bedieningsraad, Klema)
  • Onbetrokke lidmate (Hele Kerkraad, maar as spesifieke fokus van die Ouderlingeraad)
  • Koinonia (Kerkraad)
  • Pastoraat (Bedieningsraad, Ouderlingeraad)
  • Groei/Kommunikasie (Kerkraad)
  • Finansies (Bestuursraad)
  • Kleingroepe (Kleingroeperaad)
  • Hulpverlening (Bedieningsraad)
  • Gebed (Kerkraad)

 

Mylpale

Ons wil graag eenheid in ons bediening bring deur te fokus op Mylpale.  Die gedagte is dat ons as geloofsgemeenskap mylpale erken en herdenk.  Die Kerkraad onderneem om sulke mylpale onder die leraars se aandag te bring en self ook mylpale in hul bedienings-areas te vier.

Mylpale kan onder andere gevier word deur die gemeente se nuusblad, webtuiste, powerpoint, ens.  Dit is belangrik dat ons gereeld vir mekaar sê waarmee God besig is – ons kan net vier waarvan ons weet!

 

Proses

Die Kerkraad en die verskillende rade sal in 2012 gereeld vra hoe hulle aan die fokusareas aandag gegee het.  So sal daar bv. by elke Ouderlingeraadsvergadering gevra word hoe daar uitgereik is na onbetrokke lidmate.

Ons werk aan ons fokusareas volgens die model soos in 2.3 beskryf.

 

Continue Reading

November

 

connect

 

2 November 2008

09:00 Tiende Dankofferfees

Die Connect Faktor Handelinge 2:42b (Chris van Wyk)

Voorskoolse kinders: Ronelle Lloyd

Graad 4-7: Riëtte du Plessis & Ronelda van Eyck

09:30 Waltonpark

 

plato

 

9 November 2008

09:00 Nagmaal

Die Plato Faktor Hebreërs 4:12-13 & 5:11-14 (Deon Binneman)

Voorskoolse kinders: Marli Uys

Graad 4-7: Geen (Nagmaal)

09:30 Waltonpark

trampolien

 

16 November 2008

09:00 Kategese Afnaweek

Die Trampolien Faktor Efesiërs 2:3-10 (Deon Loots)

10:00 Waltonpark Nagmaal

momentum  

23 November 2008

09:00  Die Momentum Faktor Handelinge 3-4 (Rethie van Niekerk)

Voorskoolse kinders: Susan Coetzer

Graad 4-7: Charmain & Pieter Cilliers

   

30 November 2008

09:00 Kerssang- en dramadiens

 

 

Continue Reading

Rom 7:15-25 – Son 6 Jul 08

Inleidend 

Die gedeelte is seker een van die mees betwiste gedeeltes in die Romeine brief.  Die meeste uitleggers lees die gedeelte as ’n blik op Paulus se innerlike stryd teen die sonde.  Ben Witherington (in sy Paul’s Narrative Thought World) lees dit egter op ’n ander manier.Volgens hom tref Paulus aan die begin van hoofstuk 7 ’n kontras tussen die lewe voor Christus en die lewe in Christus, die lewe in die vlees teenoor die lewe in die Gees.  In vers 5 praat hy byvoorbeeld in die verlede tyd van Christene se vorige lewe: “Toe ons nog ‘n sondige lewensbestaan gevoer het …” en in vers 6 in die teenswoordige tyd: “Maar nou is ons vrygemaak …”  

In die verse wat ons nou gaan lees, sê Witherington, stel Paulus as illustrasie iemand in sy lewe voor Christus aan die woord, die menslike kondisie, en beskrywe die stryd wat daar in só ‘n persoon is, selfs in die goeie mense.  Die “ek” in die verse is dus soos iemand voor Christus sou leef, terwyl aan die einde van hoofstuk 7 en dan veral in hoofstuk 8 Paulus wys hoe ‘n Christen in Christus lewe, in die kragveld van die Gees. 

Romeine 8 is dus die “normale” lewe van die Christen in Christus en nie Romeine 7 nie.  Anders, sê Witherington word hoofstuk 7 te maklik ‘n verskoning vir die sonde en neem dit nie die vryspraak wat Christus gebring het ernstig genoeg nie.  Ons wat in Christus is, hoewel nie perfek of sondeloos nie, kan protesteer en breek met die sonde, omdat Christus ons vrygemaak het, en die Gees daarin vir ons bystaan.

Hoe ook al – jy kan dit ook op die tradisionele manier lees.


 

Woordverkondiging 

Daar is ’n klassieke storie wat hierdie gedeelte van Paulus volmaak vasvang.  Robert Louis Stephenson se The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde.

Dit gaan oor die gerespekteerde dr Jekyll wat ’n middel ontdek wat sy persoonlikheid verander en van hom ’n ander persoon maak. Deur sy uitvinding geskok en tog ook gefassineer, gee hy toe aan die versoeking om in die nag Mnr Hyde te word, wat allerlei misdade pleeg – selfs moord.

Gedurende die dag is hy die sagmoedige dr Jekyll en in die nag is hy ’n moordenaar en ’n gewelddadige skurk. 

So gaan dit ’n tyd lank aan, totdat hy een oggend wakker word en tot sy ontsteltenis bemerk dat hy mnr Hyde se hand behou het.  Eers was dit moeilik om Mnr Hyde se persoonlikheid aan te neem, maar gaandeweg was dit al moeiliker om weer terug te keer na die goedhartige dr Jekyll!

Hy het al meer besef dat hy besig was om beheer te verloor oor sy goeie self en dat die slegter self die oorhand begin kry.

Toe hy later verplig was om ’n keuse te maak, het hy besluit om eerder dr Jekyll te bly. Ongelukkig het die geneigdheid tot misdaad in hom so sterk geword dat dit by hom die oorhand gekry en hom uiteindelik vernietig het.

Toe iemand vir Stevenson vra waar hy die model vir sy hoofkarakter gekry het, het hy geantwoord: “I found it in my nature.”  Hy het eerstehands belewe wat Paulus bely: die goeie wat ek wil doen, doen ek nie, maar die slegte wat ek nie wil doen nie, dit doen ek.”( vs19)  Ek wil die goeie doen, maar al wat ek doen, is die slegte.

Soos Augustinus geskryf het:  “Wat ook al ons is, ons is nie wat ons behoort te wees nie!”

Of soos Mark Twain tong in die kies vertel: “Man was made at the end of the week, when God was tired.”

Ja maar hoe?

Hoe gemaak met die Mr/Mrs Hyde in ons lewe?

Soos ’n predikant vertel hoe hy ’n boek by ’n kennis geleen het. Terwyl hy dit gelees het, was sy belangstelling geprikkel deur die onderstreepte gedeeltes, met die letters JMH in die kantlyn geskryf. Hy het toe vir die kennis gevra wat dit beteken.  Die onderstreepte gedeeltes was dit waarmee hy saamgestem het en JMH het gestaan vir “Ja, maar hoe?”

Deur Christus ons Here

Vers 25 gee die oplossing:  Aan God die dank! Hy doen dit deur Jesus Christus ons Here.

Ons het nou al twee Sondae hierop gefokus.

Die spil waarom die boodskap van hoofstuk 6 draai, is die vryspraak van Christus.  Hy het ons vrygespreek van die mag van sonde waarvan die uiteinde, die beloning, die dood is.  Hy het ons van die mag van die sonde verlos.  Die sonde se mag oor ons is gebreek, ons is deel van ‘n nuwe gemeenskap, die gemeenskap van Christus.  Ons is gedoop in sy dood, sodat ons ook kan lewe, soos Hy, vir altyd, vir God. Vir beide die liberale Grieke en Romeine, wat sonder die wet gelewe het, en vir die konserwatiewe Jode, wat met die wet gelewe het, het daar uitkoms gekom, die vergifnis en genade van Christus.

Daarom sê Paulus moet ons rekening hou daarmee, ons moet ons gedagtes daarmee vul, ons is nou in die domein van God, waar ons vir Hom kan lewe en ons nie net die belofte van ‘n ewige lewe het nie, maar ook die bewussyn van sy nabyheid en sy sorg en sy krag.

Die eerste Ja-Maar-Hoe is dus om oor jouself te begin dink as vrygespreekte, iemand wat vry is van die sonde en wat lewend is vir God.  

Dit is waarom lofprysing en danksegging so uiters belangrik vir ‘n Christen is, want dít is die punt waar ons ons gedagtes volmaak met die wonderlike werklikheid van die vryspraak van Christus.Maar, het Paulus ons aangemoedig, ons moet in dié domein léwe.  Ons moet as’t ware as slawe van God lewe, anders bly ons slawe van die mag van die sonde, en dit nie net persoonlik nie, ook slawe van die mag van die sonde van die heersende kultuurmagte. 

En dit is die tweede Ja-Maar-Hoe, om te lewe in die kragveld van die Gees.

 


Leef in die kragveld van die Gees  

Paulus sê, reeds in hoofstuk 7:6, maar meer volledig in hoofstuk 8, dat die geheim van die lewe vir God, is deur te lewe in die kragveld van die Gees.

“Die werk van die Gees,” sê Coenie Burger, “is soos ’n kragveld. Dit is ’n dinamiese omgewing waarbinne jy bewus word van ’n ander krag as jou eie” (1999).

Een van die hindernisse vir ons om dit raak te sien, is natuurlik dat ons baie keer die Christelike lewe sien as ‘n eindpunt en nie genoeg as ‘n beginpunt nie.

Vryspraak is nie die doellyn of die wenstreep nie.  Dit is die wegspringplek.

Soos die storie wat ek van ’n gradeplegtigheid gehoor het, waar die studente hulle diplomas ontvang het van die kanselier.  Terwyl hy hulle hande geskud het, het hy met ‘n harde stem gesê:  “Veels geluk!” En dan met ’n sagter, maar ferm stem het hy vir elke gegradueerde gesê:  “Hou aan beweeg!”

Dis ook God se woorde aan ons  “Veels geluk, maar hou aan beweeg…” Die Christelike lewe is ‘n lewenstyl wat doelbewus ingeoefen moet word.

Kyk die lewe is soos gholf: hoe meer jy jou golfswaai oefen en oefen en oefen, hoe meer raak dit deel van jou “spier-geheue”, sodat jy later die golfswaai uitoefen sonder dat jy bewustelik daaroor dink.  Maar as jy ‘n slegte golfswaai het, dan raak jy beter met die slegte golfswaai, as jy ‘n goeie golfswaai het, dan raak jy al beter met die goeie golfswaai.

Ons moet ons dus inoefen om in die kragveld van die Gees te lewe – dit is die golfswaai wat ons moet inoefen!

Nog ‘n voorbeeld: in Jack London se klassieke storie, WHITE FANG, is White Fang half-hond, half-wolf. Nadat hy in die wildernis geleef het, word hy mak gemaak en leer hy om tussen mense te lewe!

White Fang was egter mal oor hoenders! Op keer het hy in ’n hoenderhok gevaar en 50 henne doodgemaak. Sy baas, Weeden Scott, het met hom geraas en hom toe weer in die hoenderhok ingeneem.

Hy het vir White Fang reg in die middel van die hoenderhok laat sit. Dit was ’n groot toets! Toe White Fang sy gunsteling kos sien, was sy natuurlike instink om te gaan vir ’n sappige hoendertjie! Maar hy was onmiddellik in sy spore gestop deur sy baas se stem!  Hulle het vir ’n tyd lank in die hoenderhok gebly. Elke keer as White Fang na ’n hoender wou hap, het sy baas se stem hom gekeer. So het hy geleer wat sy baas wou hê en so het hy geleer om hoenders te ignoreer.

Weeden Scott se pa het geredeneer dat jy nie ’n “hoender doodmaker” kan genees nie, maar Weeden het sy pa uitgedaag en so het hulle vir White Fang die hele middag in die hoenderhok toegesluit! Luister as Jack London self hierdie toneel beskryf:

“Locked in the chicken yard and there deserted by the master, White Fang lay down and went to sleep. Once he got up and walked over to the trough for a drink of water. The chickens he calmly ignored.  So far as he was concerned they did not exist. At four o’clock he executed a running jump, gained the roof of the chicken house, and leaped to the ground outside, whence he sauntered gravely to the house.” 

Toe voeg Jack London hierdie woorde by:  “He had learned the law.”

Watter wet was dit?

Die wet van gehoorsaamheid – hy het gemaak soos sy baas sê!  Weeden het hom geleer, en White Fang het hom laat leer, dit ingeoefen.

‘n Tweede hindernis is dat ons dink die werk van die Gees is altyd bonatuurlik.

Nou, dit is waar, sommige kere is die bewussyn van die Gees bonatuurlike ervarings, soos met die uitstorting van die Heilige Gees in Handelinge 2, of toe die Gees die eerste keer in Sesarea uitgestort is oor mense wat nie Jode was nie (Hand 10). Daar word gewoonlik hierna verwys as die besonderse gawes. Dit is uitsonderlike gebeure wat die Gees gee, sommige openbaar en ander privaat. Maar die Gees werk natuurlik nie net as daar ’n bonatuurlike ervaring of ekstase betrokke is nie. Die teenoorgestelde is eintlik waar wanneer ’n mens na die verhale in die Bybel kyk. Meestal is dit “gewone”, natuurlike ervarings wat mense tot die oortuiging laat kom van die werk en die bedoeling van die Gees.

Hoe werk dit dan?  Waarop moet ons fokus?

Om in die kragveld van die Gees te lewe, is om bewus te raak van hierdie “gewone” ervarings, Frederick Marais en Willem Nicol noem dit bewegings, in jou. In Staying in Touch maak ons baie van die Stop-Look-Listen metodiek gebruik.  Dit is om die afgelope 24 uur te oordink, die goeie goed, die slegte goed, en dan baie spesifiek te probeer agterkom, waar het ons God se spore in ons lewe agter gekom.

Jy fokus dus nie op goed wat jy doen nie, maar op wat die Gees doen.  En een van maniere om dit agter te kom, is om te oorweeg of daar ‘n:

 

  • beweging van eie belang na ander se belang, van selfgerigtheid na liefde vir ander was. Want, as ek agterkom dat ek in my keuses van die vorige dag geklou het aan iets waarvan ek self hou, as ek agterkom dat ek in my keuses die vorige dag eintlik op my eie wil bly, dat ek isolasie verkies, dan is dit alreeds die Gees wat dit doen. Ons gehegtheid aan onsself is immers uiters moeilik om raak te sien, soos een woestynvader gesê het, ons ekkigheid is vir onsself so sigbaar soos ’n mier op ’n swart klip teen middernag. En as jy dan op die fyn stemmetjie van jou gewete reageer wat sê: Jy stel jouself eerste, dan vorder jy. En as jy in volgende Stop-Look-Listen oefeninge agterkom, ek begin dit regkry om na ander se werklike belange beweeg, dat ek gemeenskap met ander begin bou, al voel dit pynlik om van eiebelang weg te beweeg, dan is dit ’n teken dat die Gees jou begin lei, dat jy in sy kragveld begin leef.

So is daar ander bewegings in onsself en in ons bewussyn waarop jy kan fokus:

  • Ingewikkeldheid na eenvoud – die oplossings wat ons onder die Gees se leiding kry, is dikwels eenvoudig.
  • Selfgesprek na Godsgesprek – ware Godsgesprek is wanneer ek agterkom dat ek regtig met die Here praat oor ‘n saak en regtig oop is vir sy leiding.

En so is daar ‘n hele paar ander bewegings waarop ons kan fokus om in die kragveld van die Gees te beweeg.

Slot

Ek sluit af – ons is vrygespreektes. 

Christus het daarvoor gesorg. 

Ons leef in die kragveld van die Gees. 

Ons het nodig om ons denke daarmee vol te maak, en te begin fokus op die Gees se bewegings in ons.

 

Continue Reading

Rom 6:12-23 – Son 29 Jun 08

Die tweede deel van Romeine 6 roep ons as gelowiges op om God te dien met alles wat ons is en het.  Doen wat God wil (en nie wat die sonde wil nie).

Paulus gebruik 3 teenstellings in hierdie teksgedeelte om sy punt te maak:

·         Sonde versus God: Sonde is die mag wat teenoor God staan en is nie net persoonlik nie, maar ook die mag van die lewenswyse van jou kultuurgemeenskap.

·         Slawerny versus vryheid: Ons almal is óf slawe van die sonde en in gewaande vryheid van God óf slawe van God en vry van die sonde.

·         Beloning versus geskenk: Die sonde gee die beloning van die ewige dood, maar God gee vir sy mense die geskenk van die ewige lewe.

Sonde versus God

Soos ons verlede week in Romeine 6:1-11 gesien het, sonde is ‘n mag wat teenoor die mag van God staan.  En dit is nie net ‘n persoonlike morele begrip, jy mag nie dit nie, of jy mag nie dat nie.  Dit is ook veral ‘n kultuur begrip.  Sonde is die manier van leef van die heersende kulture van jou tyd:

·         Vir die liberale Grieke en Romeine was dit in Paulus se tyd om sonder reëls en wette te lewe: goddeloos (asof God nie bestaan nie) en onsedelik (asof God se wil geen rol in jou manier van lewe speel nie).

·         Vir die konserwatiewe Jode was dit in Paulus se tyd om met reëls en wette te lewe: maar dit was eie geregtig (hulle het gedink hulle kan God se guns daardeur verdien) en baie eksklusief (hulle het gedink hulle is beter as die heidene en wou nie met hulle assosieer nie).

Om vry te kom van hierdie mag van sonde, het God sy genade in die geboorte, dood en opstanding van Jesus Christus gegee, sodat beide die liberales as die konserwatiewes, beide die Grieke en Romeine as die Jode, die vryspraak van vergifnis van sonde binne ‘n geloofsverhouding met Jesus kan kry.  Daarmee het Hy gelowiges uit die domein van die sonde na die domein van God verlos, vanuit die heerskappy van die sondige wil van die heersende kultuur na die heerskappy van sy wil in die gemeenskap van gelowiges.  En waar die sondige lewenstyl van die Grieks-Romeinse kultuur die botoon in hulle lewens gevoer het, het nou die lewenstyl van gehoorsaamheid aan God in sy gemeente die botoon in hulle lewens gevoer.

En ons sal goed doen om ons eie lewens te ondersoek watter domein in ons lewens tans die botoon voer.  Is dit die domein van die sonde of die domein van God?:  Vra jouself af:

·         Lewe jy asof God nie bestaan nie (soos praktiese ateïste) of vertrou jy Hom met jou hele lewe binne die gemeenskap van gelowiges?

·         Lewe jy onsedelik (soos praktiese hedoniste, d.w.s. jy hanteer seks nie volgens God se wil nie, maar volgens jou eie behoefte – en dink ‘n bietjie na oor die impak wat TV en flieks op ons manier van dink het) of lewe jy met die oog op die belang van jou maat en van die gemeente?

·         Lewe jy eie geregtig (dink jy dat jy God se guns verdien omdat jy dink dat jy beter is as ander, soos die Fariseër eenmaal oor die tollenaar gedink het) of lewe jy afhanklik van God se genade, sonder vooroordeel en veroordeling saam met dié wat jou broers en susters in geloof is?

·         Lewe jy uitsluitend (jy besluit wie in is en wie uit is op grond van jou eie maatstaf, hetsy taal, of kleur, of intelligensie, of vermoëns of besittings) of lewe jy met die vraag: vir wie kan ek ‘n naaste wees sonder dat kultuur oorwegings jou liefde bepaal?

Ons moet telkens onthou, herinner Paulus ons, God het ons vrygemaak van die domein van die sonde sodat ons in sy domein, die domein van sy heerskappy in gemeente en gemeenskap, kan lewe.

 


Slawerny versus Vryheid

Want sien, ‘n mens leef altyd in ‘n verhouding van slawerny aan óf vryheid van dié magte: jy is óf ‘n slaaf van die sonde óf jy is ‘n slaaf van God – jy is óf vry van die mag van God óf jy is vry van die mag van die sonde.

Dink maar net ‘n bietjie aan hoe die lewe werk:

·         Om ‘n professionele musikant te word, ‘n konsert pianis, vat ‘n 8 uur ‘n dag fokus van baie kleins af.  Ek onthou hoe skrikwekkend die fliek Shine vir my was. Dit is die verhaal van David Helfgott, ‘n bekende pianis, en hoewel daar baie kritici is wat sê dat die fliek nie regtig ‘n ware weergawe van die werklikheid was nie, bly die uitmergelende oefensessies my by, die absolute fokus om Rachmaninoff foutloos, nie net te speel nie, maar ook te vertolk. Totale fokus!

·         Om ‘n Springbok rugbyspeler te word, vat ‘n commitment wat die meeste van ons nie voor kans sien nie – dit is pyn en sweet en koue en nogmaals pyn van baie vroeg af in jou lewe.  Al baie keer na Hannes Marais geluister oor die opofferings wat hy moes deurmaak: die op en af hardloop van die koppie (lyk vir my meer soos ‘n berg!) in Spreeukloof; die skrum wat op ‘n keer letterlik sy enkel afgedraai het, toe sy studs vasgesteek het in die gras en die skrum gedraai het; sy oog wat uitgepluk is toe hy vir ‘n drie oorgeduik het, en hy moes kies, die oog of die drie.   Totale fokus!

·         Om ‘n graad te kry, veral as jy dit nagraads wil doen, vat ure se sit en lees en dink en worstel en uiteindelik skryf oor ‘n baie lang tyd.  Ek onthou self die lang ure vroeg oggend om my D klaar te skryf – my hele slaappatroon het geskuif as gevolg daarvan.  Totale fokus!

En jy word eintlik ‘n slaaf van dit waarop jy fokus: darem meesal uit vrye keuse.  Dit kan natuurlik ook in ‘n verslaafdheid verander, jy kan nie meer balans handhaaf met ander prioriteite in jou lewe nie, en begin ander dinge afskeep.  Maar die verslaafdheid bevestig eintlik maar net nog sterker die punt: jy is altyd ‘n slaaf van iets: jy is verbind aan jou musiek en daarom vry van iets soos lees; jy is verbind aan studie en daarom vry van iets soos TV kyk; jy is verbind aan ‘n sport en daarom vry van iets soos vrye tyd.

En dít is ook hoe die Christelike lewe werk.  Dit neem ook ‘n totale fokus!  En met reg ook – want jy is óf ‘n slaaf van die domein van die sonde, ‘n slaaf van al die oorwegings en oortuigings en lewenstyl van die gemeenskappe waarin ons lewe, en die voorkeure en behoeftes van jou eie hart en lewe, óf jy is ‘n slaaf van die domein van God, ‘n slaaf van al die oorwegings en oortuigings en lewenstyl van die geloofsgemeenskap, en die voorkeure en behoeftes van God vir jou en die gemeente se lewe.

En daar is nie middelgrond nie … en jy kan nie neutraal bly nie … want ‘n keuse vir middelgrond of vir neutraliteit diskwalifiseer jou vir God se domein, en jy bly ‘n gevange van die sonde, beide op persoonlike vlak as op gemeenskapsvlak.

Dit sal goed wees as ons goed hieroor nadink – wat is die gehalte van die commitment wat ons aan God en sy gemeente het?  Wat sou ander sê van my commitment – sou hulle my lewe beskrywe as dat ek ‘n slaaf van God is … of nie juis nie …?

 


Beloning versus Geskenk

Paulus sluit af met ‘n laaste teenstelling, die teenstelling tussen die beloning wat sonde gee, die dood, en die geskenk wat God gee, die ewige lewe. 

Die sonde hét ‘n beloning: as jy lewe volgens die lewenstyl van die heersende kultuur, het jy die voordele daarvan, maar waarvan die einde, die beloning, die dood is. 

God beloon egter nie op dieselfde manier nie.  Om die waarheid te sê, daar is baie keer lyding en ontbering wat verbind is aan gehoorsaamheid en getrouheid aan die Here. 

Wat doen God dan?  Hy gee die geskenk van die ewige lewe. 

Teenoor die korttermyn voordele en uiteindelike negatiewe beloning van die sonde staan die korttermyn uitdagings en die uiteindelike positiewe geskenk van die ewige lewe vir ‘n lewe wat in gehoorsaamheid aan God geleef is.

En laat ons nie swig voor die beswaar van die heersende kultuur nie, wat sê die ewige lewe is ‘n “Pie in the sky when you die, bye and bye.” 

Daar is iets in die vooruitsig van die ewige lewe wat ‘n hoop en volharding gee wat alle verstand te bowe gaan.  En dit is reg deur die eeue so.  Dit is insiggewend om te lees oor die eerste Christene dat hulle nie soseer verkwalik is vir hulle leerstellings nie, maar vir hulle halstarrigheid! 

·         Jy sien dit al in Petrus en Johannes voor die Joodse Raad: “Julle moet maar self besluit wat voor God reg is: om aan júlle gehoorsaam te wees of aan God. Wat ons betref, dit is onmoontlik om nie te praat oor wat ons gesien en gehoor het nie.” (Hand 4:19-20). 

·         En jy sien dit in Stefanus wat nie stilgebly het in die aangesig van die veroordeling en uiteindelike steniging deur die Joodse Raad nie.  Toe die Jode nie sy wysheid kon troef nie, die wysheid wat die Gees hom gegee het in die situasie nie, en die pragtige uitleg wat hy van die Skrif gegee het nie, en selfs hulle woede en gekners op hulle tande hom nie van stryk kon bring nie, het die Joodse Raad hulle ore toegedruk en hom doodgegooi om hom stil te maak (Hand 7).

·         En in Paulus in die tronk by Philippi, wat die Romeinse polisie en stadsbestuur dwing om hom self los te laat na hulle hom teen hulle eie reëls in gevange laat neem , geslaan en in die tronk gesit het: ”Maar Paulus sê vir die polisie: “Ons is sonder verhoor in die openbaar geslaan en in die tronk gestop, ons wat Romeinse burgers is. En nou wil hulle ons stilletjies hier wegkry. O nee! Laat hulle self kom en ons uitlei.” (Hand 16:37)

Daarmee het hulle ‘n voorbeeld gestel vir Christene van alle tye: om te volhard in gehoorsaamheid aan Christus, maak nie saak wat oor jou pad kom nie.

Geen wonder dat Plinius, goewerneur in Bithinië in Klein-Asië, vandag Turkye, wat die gewoonte gehad het om ‘n Christen 3 keer geleentheid te gee om Christus vaarwel te roep, voordat hy so iemand vonnis en straf, skryf aan keiser Trajanus dat hy net nie die Christene se halstarrigheid (obstinacy) kan verstaan nie, want hulle wil nie sy toeskietlikheid aanvaar nie. 

Trajanus, wat eintlik ‘n goeie keiser was, maak dan ‘n reëling wat vir ‘n paar eeue gegeld het, dat die Christene nie voor die voet vervolg moet word nie, maar net as iemand hulle aankla, ongelukkig ‘n maatreël wat baie keer deur bure misbruik is! Maar telkens dat ‘n Christen voor dié keuse gestel is, om Jesus te verloën om straf vry te spring, het hulle geweier. 

Terloops, daar is ‘n pragtige font Trajan wat ontwerp is om van die inskripsies uit sy tyd te moderniseer, wat pragtig is: trajan PRO (Ek het dit gekies vir my PowerPoint om daardie rede!  Dit is in hoofletters, want sy inskripsies was net in hoofletters!)

Daarom lees ons telkens van ons Christen voorvaders dat hulle halsstarrig was, onwrikbaar in hulle geloof, selfs al moes hulle met hulle lewens boet vir hulle getrouheid aan Jesus Christus:

·         Ons lees van Ignatius van Antiochië, genoem “die draer van God” na aanleiding van ‘n legende dat hy die seuntjie was wat Jesus een keer in die midde van die dissipels geplaas het om vir hulle van nederigheid in die koninkryk te leer, wat skryf in 107 n.C. aan sy volgelinge wat hom wou kom bevry nadat hy ter dood veroordeel is: “If you remain silent about me (d.w.s. as julle niks doen om my te bevry nie), I shall become a word of God.  But if you allow yourselves to be swayed by the love in which you hold my flesh, I shall again be no more than a human voice.”

·         En sy jonger vriend Polycarpus verklaar in die jaar 155 n.C. aan ‘n regter wat dreig om hom lewendig te laat verbrand: “For 86 years I have served him, and he has done met no evil.  How could I curse my king, who saved me?” En dan bid hy hardop: “Lord Sovereign God … I thank you that you have deemed me worthy of this moment, so that, jointly with your martyrs, I may share in the cup of Christ … For this … I bless and glorify you.  Amen.”

En die deel in die voorbeeld van Christus, veral in die eenwording met sy dood, maar ook in die heerlike vooruitsig dat hulle daarmee dan ook sal deel in sy lewe, die ewige lewe, soos Paulus ook hier skrywe in 6:8, was die motivering vir hulle halstarrigheid.

Slot

Ek sluit af:

·         God het ons uit die sonde verlos om onder sy heerskappy te lewe. 

·         Ons moet dit met alles in ons doen binne die gemeenskap van die gelowiges.

·         Ons moet dit tot die einde toe doen, selfs al bars die bottel.

 

Chris van Wyk 
Continue Reading

Rom 6:1-11 – Son 22 Jun 08

Ek worstel al twee weke met dié teks – en maak geen fout nie, dit raak nie sommer ‘n makliker teks met die eerste en tweede en selfs derde lees daarvan nie! 
Hoofstuk 6  vorm deel van die leerstellige deel van Romeine 1-11, ‘n noodsaaklike begronding van die meer praktiese deel van die brief aan die Romeine wat in hoofstuk 12 begin en afsluit in hoofstuk 16.  En dit is ook ‘n belangrike deel van die enger konteks van hoofstuk 5-8, waar dit oor ‘n beskrywing van die nuwe lewe in Christus gaan.
En die rede waarom dit so moeilik is, is aan die een kant te wyte aan die wyse waarop Paulus sy argument voer.  Dit is net nie maklik toeganklik nie, nie in terme van taalgebruik nie en nie in terme van die argumentasie self nie. 
Maar aan die ander kant is dit ook te wyte aan ons gebrek aan begrip van wat hy met sonde bedoel – ons het ‘n ongelooflike private, persoonlike verstaan daarvan, terwyl Paulus eintlik heel anders daaroor praat.
Wat baie help, het ek gevind, is dat ‘n mens eintlik die hele brief van Romeine moet lees, en herlees, en dan telkens die hele boek in gedagte moet hou, om die boodskap van hoofstuk 6 te kan verstaan. 
Maar wat my nog meer gehelp het, was om ietsie te lees oor die gemeente van Rome in die baie besondere standaardwerk van Justo González, The Story of Christianity, wat die verhaal van die impak van Christus die afgelope twee millennia in die wêreld vertel.  Want dít het my gehelp om beter te verstaan wat Paulus hier bedoel met sonde, en hoe ‘n mens sy boodskap op jouself van toepassing kan maak.
Daarom wil ek ‘n paar perspektiewe gee uit die geskiedenis van die Christendom (Christianity en nie die Engelse Christendom nie), sowel as uit die res van die boek van Romeine, wat vir ons kan help om die boodskap van hoofstuk 6 te kan verstaan en vir onsself toe te eien. 
En onthou, God is besig om met ons te praat deur die gedeelte en deur die prediking – luister dus met die oog daarop om God te hoor (en nie vir my nie!).

 


Die eerste perspektief

Die gemeente in Rome het uit gelowiges van verskillende kulture bestaan.

Daar was Jode wat tot geloof gekom het, Paulus se volksgenote, heel moontlik die eerste gelowiges van die gemeente.  Dit was die strategie van daardie tyd – omdat Jode reeds van die 8ste eeu v C oor die wêreld versprei is.  Met die verskillende wegvoerings in ballingskap, was daar oral Joodse gemeenskappe in die stede, die Joodse Diaspora/Verstrooiing, en was hulle ook die eerste mense met wie die Christene die evangelie gedeel het.  Só het Stefanus en Philippus en Petrus en Paulus gewerk soos ons in Handelinge lees.  Paulus het wel op ‘n stadium van dié strategie afstand gedoen, toe hy te veel teenstand uit Joodse geledere gekry het, maar dit was nog steeds die vernaamste manier waarop die evangelie aanvanklik versprei het.  En dit is dié gelowiges, voorheen Jode, wat die eerste lidmate van die gemeente in Rome was.Maar daar was ook Grieke wat tot geloof gekom het.  Dit sien ‘n mens uit die lys van name aan die einde van die boek, hoofstuk 16, mense aan wie Paulus allerlei opdragte gee.  Die voertaal van die gemeente was in elk geval heel waarskynlik Grieks, en dit om twee redes: 1) dit was die wêreldtaal van daardie tyd, een van die voorsienings van die Here dat die evangelie in die volheid van tyd vinnig en met groot effektiwiteit kon versprei en 2) die Jode van die Diaspora het nie meer as ‘n groep Hebreeus geken nie, net die rabbis kon dit werklik nog lees, en die Ou Testament is in Grieks vertaal om dié rede, genoem die Septuaginta (Die Septuaginta word ook die LXX genoem, dit is die Romeinse getal 70 – die legende is dat 70 rabbis die OT vertaal het en toe hulle die vertalings vergelyk was dit woord vir woord dieselfde!).  Dit is waarom die brief aan die Romeine dan ook in Grieks geskrywe is, sodat almal dit kon verstaan.  Daar was dus ook Grieke in die gemeente van Rome.En dan was daar ook Romeine wat tot geloof gekom het, Italianers, mense wat selfs moontlik bande met Kornelius kon hê, wat in Sesarea saam met lede van sy regiment tot bekering gekom het onder die bediening van Petrus.  En hulle was ‘n belangrike deel van die gemeente.  Die waarde wat die Romeine tot die gemeente toegevoeg het, was dat hulle deel van die heersende politieke mag was, wat die gemeente kon laat deel in die stabiliteit wat die Romeinse ryk gegee het aan die wêreld van daardie tyd, die deel wat reg rondom om die Middellandse See geleë was.  Met die uitstekende pad netwerk wat deur die Romeine in die hele gebied gevestig is en ook beveilig is – die Italianers was maar altyd lief vir paaie bou, gaan kyk maar na Bainskloof in die Kaap – kon die evangelie ook baie meer effektief versprei word.  Dink maar net aan Paulus en ander se sendingreise.

 


Die tweede perspektief

Die gemeente moes dus keuses oor ‘n paar sleutel kwessies maak.

Taal was ‘n kwessie: hulle het Grieks gekies, en nie Hebreeus nie, later Latyns, en nog later Italiaans soos die samestelling van die gemeente verander het met die eeue.  Laat ‘n mens anders dink oor die taal wat in ‘n gemeente gebruik word, en ook anders dink oor waar God aan die werk is wanneer een taal bo ander tale verhef word in die gemeenskap – in die Nuwe Testament was Grieks verhef bo alles … en dit het die evangelie gebaat!Inklusiwiteit was ‘n ander kwessie: Paulus praat baie direk oor die insluiting van Febe van Kenchreë, die hawestad  in Griekeland (ontvang haar soos dit mense wat in die Here glo, betaam!), en waarsku die gemeente om te pasop vir mense wat verdeeldheid veroorsaak: Bly weg van hulle af, sê hy.  Dit laat ons besef dat ‘n mens uiters sensitief moet wees vir ons manier van doen in die gemeente – ‘n gemeente se manier van doen moet uitnodigend, vriendelik, gasvry wees, veral teenoor vreemdes!

Moenie toelaat dat die sonde oor julle baasspeel nie

Maar dan dieper as dit, moedig hy die gemeente aan om nie toe te laat dat die sonde baas speel oor hulle nie.Paulus werk hier met die idee van die sonde as ‘n mag wat werk in die kultuur en lewenstyl waaruit die gemeentelede tot bekering gekom het.  En hiervan sê hy, het God julle verlos, julle het onder sy heerskappy gekom. 

Vir die Grieke en Romeine

In hoofstuk 1 lys Paulus van die dinge wat deel was van hulle Griekse en Romeinse kultuur waarvan hulle vrygespreek is: julle is vrygespreek van die skuld van goddeloosheid – om te lewe asof God geen reg op ‘n mens se lewe het nie – en julle is vrygespreek van ongeregtigheid – om te lewe asof die waarheid geen sê het in die wyse waarop mense mekaar hanteer nie – en julle is vrygespreek van dwaasheid – om te lewe asof God nie God is nie, asof hy nie bestaan nie – en julle is vrygespreek van onsedelikheid – om te lewe asof God se riglyne vir ons seksualiteit nie op ons van toepassing is nie – en julle is vrygespreek van slegtheid, hebsug, gemeenheid, jaloesie, twis, bedrog, kwaadwilligheid, skinder, hooghartigheid, aanmatiging, verwaandheid, ongehoorsaamheid aan ouers, onbetroubaarheid, liefdeloosheid, hardvogtigheid ensovoorts ensovoorts!

Vir die Jode

In hoofstuk 2 en 3 draai Paulus se visier na die Jode en hulle kultuur om die wet van Moses bo alles te stel – maar in die proses baie keer die lewende God te ignoreer wat onverdiende genade gee en dít nie op grond van enige verdienste deur die wet nie, maar alleen weens sy eie getrouheid en betroubaarheid vir elkeen wat dit in geloof aanvaar.  Hoofstuk 4 begrond die punt in die verhaal van Abraham wat God se genade ontvang het nog voordat die wet daar was, en hy was immers die Jode se aartsvader.  En daarmee vat Paulus ook sommer die Jode aan wat hulleself as beter as die heidene geag het, selfs as die gelowiges heidene, op grond van hulle Joodsheid, en hulleself apart gehou om hulle Joodsheid te beskerm, terwyl hulle nou deel was van ‘n nuwe gemeenskap, die gemeenskap van die gelowiges.

Julle is vrygespreek

Nee, sê Paulus, beide die Grieks-Romeinse gelowiges sowel as die Joodse gelowiges is vrygespreek, die een van ‘n oormatige klem op hulle vryheid van reëls en wette, en die ander van hulle oormatige klem op reëls en wette. En let op: dit is nie net persoonlike oortredinge wat Paulus hier in die oog het nie – nee, dit is veral die dinge wat die gemeente gedeel het met die kulture waaruit hulle gekom het: die Jode wat so maklik hulleself eenkant van almal gehou het en die wet bo alles gestel het, en die Grieke en Romeine wat so maklik ‘n klomp argumente kon opnoem om hulle onsedelikheid en verwaandheid en ongeloof te kon verdoesel.  Die konserwatiewes en die liberales!Daarvan, sê Paulus, is julle vrygespreek, daarvan is julle verlos.  Die sonde se mag oor julle is gebreek, julle is deel van ‘n nuwe gemeenskap, die gemeenskap van Christus.  Julle is gedoop in sy dood, sodat julle ook kan lewe, soos Hy, vir altyd, vir God.

Lewe vir God

En nou, sê Paulus, moet julle lewe as mense wat dood is vir die sonde en lewe vir God.  Geen deel van julle liggame moet in diens gestel word van die goddeloosheid nie, maar in diens gestel word van God, om te doen wat Hy wil.Dit wil sê: negatief gesproke: moenie meer sleg wees teenoor mekaar nie, moenie gemeen wees teenoor mekaar nie, moenie jaloers wees op mekaar nie, moenie kwaadwillig wees teenoor mekaar nie, moenie mekaar uitsluit nie, veral nie op grond van wie julle was voor julle in die gemeenskap van die gelowiges gekom het nie.Positief gesproke: raak deel van die gemeenskap van gelowiges en beoefen saam ‘n lewenstyl van gehoorsaamheid aan die influisteringe van die Gees – Hy praat in ons midde, en in ons binneste, en leer ons hoe om gehoorsaam aan God te wees (hoofstuk 8).  Vestig julle hoop op God wat alles ten goede laat meewerk vir dié wat Hy liefhet, sodat julle en julle geloof nie ondergaan in die lyding wat ons deel is in die wêreld nie.  Laat God julle denke vernuwe sodat julle kan onderskei wat vir Hom goed en aanneemlik en volmaak is (hoofstuk 12).  Moenie van jouself meer dink as wat jy behoort nie, maar wees beskeie volgens die maat van geloof wat God aan jou gegee het.  Gebruik julle gawes in die gemeente, wees opreg lief vir die mense om jou, wees bly saam met dié wat bly is, treur saam met dié wat treur, leef in vrede met alle mense, ten minste sover dit van jou afhang, en moenie self wraak neem nie, laat dit oor aan die oordeel van God.  En gaan lees maar verder in hoofstuk 13 oor die wyse waarop ons as gemeente teenoor die owerheid moet optree, en in hoofstuk 14 hoe ons teenoor gemeentelede wat met ons verskil moet optree, en in hoofstuk 15 hoe ander gemeentes wat swaarkry, gehelp moet word, deur offergawes en gebed.

Lewe vir God in die gemeenskap van gelowiges

Kortom – leef saam met God in die midde van die gemeente, die gemeenskap van gelowiges, en moenie meer toelaat dat die lewenstyl van die kulture waaruit julle kom julle lewens en gedrag bepaal nie.  Want julle is uit die mag van die sonde geroep om aan God te behoort in die boesem van die gemeente wat Hy gestig het.  En dit is ook waar van ons hier in Somerstrand.Die beeld wat Paulus dus hier skep, is dat ‘n gemeente ‘n nuwe gemeenskap is, ‘n gemeenskap wat ‘n nuwe kultuur vorm, wat natuurlik nie net teenoor ander kulture staan nie, maar dit transformeer en veral nie meer onder die beheer daarvan staan nie, maar onder beheer van God self.En dít is waartoe ons ook geroep word – om die lojaliteite wat ons het aan die kulture waarvan ons deel is, te verplaas na lojaliteit aan die gemeenskap wat God skep tussen ons.  Sonde is dus om jou hiervan te onttrek, om jou lewe deur ander lojaliteite te laat bepaal, en nie deur die gemeenskap van en met God nie.  Daarom dat daar so ‘n belangrike klem op die mekaar tekste in die NT is: moenie die onderlinge byeenkomste vermy nie, maak jou bydrae vir die instandhouding en uitbreiding van die koninkryk, leef as mense van die lig in die gemeenskap daarbuite ensovoorts.

 


Steek altyd weer grense oor!

Maar, daar is ook ‘n gevaar in die deelword van ‘n nuwe kultuur, ‘n nuwe gemeenskap, al is dit ‘n Christelike kultuur of gemeenskap.  En dit is gevaarlik na twee kante toe: 1) die eerste gevaar: dat jy die mense van een van die kultuurgroepe waaruit die gemeente saamgestel is, verhef bó die ander.  Dit is wat blykbaar in Jerusalem gebeur het – met die eerste konflik wat die eerste gemeente gehad het oor die versorging van die Griekse weduwees, hulle is erg verwaarloos ten gunste van die versorging van die Joodse weduwees, het die apostels wel reg opgetree deur 7 mense aan te stel om gelyke versorging te verseker.  Maar die 7 mense was almal Grieke, of só klink die name (Justo Gonzales)!  Dit wil dus voorkom asof die Woordverkondiging in die gemeente van Jerusalem beperk was tot Jode, die apostels was immers Jode, en dat hulle geledere gesluit was vir leraars van ander kulture.  Interessant dat Lukas dan in sy verdere skryf van die boek Handelinge, net ná dié verkiesing (hoofstuk 6), juis van 2 van hierdié Grieke se verkondigingswerk praat, Stefanus voor die Joodse Raad (en hy ontvang ‘n heel ander behandeling as Petrus en Johannes, hy word gestenig, terwyl hulle net laat slaan en berispe is!) en Filippus na Samaria en na Afrika (met die bereiking van die Ethiopiese amptenaar).  En ná Petrus se aanvanklike amperse skoorvoetende uitreik na Sesarea, na die Italianers, hoor ‘n mens baie min van die Jerusalem gemeente en hulle Joodse apostels. En die ontstellende waarheid is: die gemeente in Jerusalem oorleef nie – hulle wyk met die vernietiging van Jerusalem in 70 n.C. uit na Pella, ‘n Joodse dorpie daar naby aan die ander kant van die Jordaan, keer so ‘n 65 jaar later weer terug, maar sterf mettertyd heeltemal uit.  Na die vyfde eeu hoor ‘n mens nooit weer van die gemeente in Jerusalem nie.  In teenstelling met Jerusalem is daar vandag 900 kerkgeboue in Rome!2) die tweede gevaar: dat die gemeente ‘n gemaksone word as ‘n soort bastion teen die aanslae van die lewe, en die gemeente nie steeds grense na buite oorsteek nie.  Oral waar ‘n gemeente nie telkens weer die gemeenskappe om hulle met die evangelie bedien het nie, nie uitgereik het, nie grense oorgesteek het nie, nie gasvry gewees het nie, nie aangepas het om mense te kan insluit nie, het die gemeente gestagneer en uiteindelik doodgegaan.  Dink maar in die geval ook aan Jerusalem, en aan die gemeentes in Turkye, en meer resent in Europa – en teenoor dit die groei in gemeentes in Amerika, Suid-Amerika, Korea en Afrika.  Maar dit is stof vir ‘n ander dag!

Slot

Die impak van hierdie boodskap lê op baie vlakke – en die gevaar bestaan dat ek in die uitspel daarvan, goed kan sê wat jou nie aanspreek nie, of iets nie sê nie, wat jou wel aanspreek.  Maar vir ons as gemeente spel ek wel twee implikasies uit, sonder om daarmee dit klaar te sê:

  1. Ons het ‘n groot grens oorgesteek met die stig van Klema – ek begin al meer dink dat dit dié roeping van ons gemeente is, om jong werkendes oor die stad toe te laat om met ons ondersteuning te groei en die kerk van die toekoms te vorm – ons het wysheid nodig om dit só te doen, dat ons uiteindelik sáám groei en nie uitmekaar nie – dié week gesels ons juis oor ‘n kreatiewe voorstel in verband met die oggend erediens, en my hoop is dat dit ‘n baie groot impak op die toekoms van die gemeente gaan hê. 
  2. Ons sukkel nog om multi- en interkultureel te raak, en ek bedoel nou ras en klas – en ek weet die vernaamste rede is eintlik die wyse waarop ons woongebiede werk – maar dan moet ons intensioneel werk aan ander maniere om verhoudinge oor daardie grense heen te skep.  Ons verhouding met RCA Calvary in Malabar en VGK Bloemendal – en ons het ‘n baie geslaagde geleentheid gisteroggend met verteenwoordigers van die kerkrade van die twee gemeentes gehad – is een manier om daardie grens oor te steek.  En daar is baie energie in ons verhouding!  Ons kom immers al meer as 20 jaar saam, van oom Danie Veldsman af en die dolosse by die hawe!  En van ‘n verhouding waar ons geld vir Bloemendal vir jare gegee het, het daardie gemeente gegroei sodat hulle nou vir ander gemeentes help!  Ek wil hê dat u saam met my bid hoe ons spesifiek hiermee moet vorder – iemand het my juis in die week gebel en ‘n aanbod gemaak om in te staan vir ‘n “event”  of ‘n “week” in ons gemeente – en dit kan net wees dat dít die rigting is waarin ons moet beweeg …

Grafika

San Marcello al Corso, die kerk op die foto in die PowerPoint, was een van die eerste kerkgeboue in Rome.  Dit is herbou in 1519 ná dit afgebrand het, net mooi in die tyd van Maarten Luther.

Continue Reading